Ο κίνδυνος προσβολής από ορισμένα λοιμώδη νοσήματα αυξάνεται καθώς τα καλοκαίρια στην Ευρώπη γίνονται ολοένα πιο θερμά και διαρκούν περισσότερο. Αυτό καθιστά ζωτικής σημασίας τη στενή συνεργασία μεταξύ χωρών και διαφορετικών επιστημονικών κλάδων, προκειμένου να είναι δυνατή η έγκαιρη πρόβλεψη, πρόληψη και αποτελεσματική αντιμετώπιση των κινδύνων, σύμφωνα με τα όσα ανακοίνωσε σήμερα, Τετάρτη 29 Ιουλίου, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC).

Ενώ οι σημερινοί καύσωνες βρίσκονται στο επίκεντρο της επικαιρότητας, είναι οι συνεχώς υψηλότερες θερμοκρασίες και η ολοένα μεγαλύτερη διάρκειά τους που δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες για την εξάπλωση πολλών λοιμώξεων. Αυτό το καλοκαίρι, η συνεχής παρακολούθηση και συλλογή δεδομένων από το ECDC αναδεικνύει τέσσερις τομείς ιδιαίτερης ανησυχίας.

1. Τροφιμογενή νοσήματα

Τα τροφιμογενή νοσήματα αποτελούν μία από τις συχνότερες κατηγορίες ασθενειών κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, καθώς οι υψηλότερες θερμοκρασίες επιταχύνουν την ανάπτυξη βακτηρίων στα τρόφιμα.

Η τήρηση καλών κανόνων υγιεινής, το καλό πλύσιμο των φρούτων και των λαχανικών πριν από την κατανάλωσή τους, καθώς και το καλό μαγείρεμα των τροφίμων, ιδιαίτερα του κρέατος, μπορούν να συμβάλουν στην πρόληψη των λοιμώξεων.

2. Δονάκωση (Vibriosis)

Τα θερμά παράκτια ύδατα χαμηλής αλατότητας, όπως εκείνα της Βαλτικής Θάλασσας ή οι εκβολές ποταμών, δημιουργούν ιδανικές συνθήκες για τα βακτήρια του γένους Vibrio, τα οποία προκαλούν τη δονάκωση.

Το ECDC παρουσίασε πρόσφατα μια ανανεωμένη διαδραστική απεικόνιση δεδομένων, η οποία προβλέπει τις περιοχές όπου ο κίνδυνος μόλυνσης ενδέχεται να είναι υψηλότερος.

Η αποφυγή κολύμβησης όταν υπάρχουν ανοιχτές πληγές, εκδορές ή πρόσφατα piercing, καθώς και το καλό μαγείρεμα των θαλασσινών που προέρχονται από αυτές τις περιοχές, συμβάλλουν στη μείωση της πιθανότητας μόλυνσης.

3. Νοσήματα που μεταδίδονται από κουνούπια

Οι μεγαλύτερες σε διάρκεια θερμές και υγρές περίοδοι επιτρέπουν στα χωροκατακτητικά είδη κουνουπιών να ευδοκιμούν σε περιοχές όπου προηγουμένως ήταν σπάνια ή δεν υπήρχαν καθόλου.

Νοσήματα που μεταδίδονται από κουνούπια, όπως ο δάγκειος πυρετός, ο πυρετός Chikungunya και ο ιός του Δυτικού Νείλου, αποτελούν ολοένα μεγαλύτερη ανησυχία για τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη.

Τα εντομοαπωθητικά, τα προστατευτικά ρούχα και τα μέτρα προστασίας σε εσωτερικούς χώρους, όπως οι σίτες στα παράθυρα, ο κλιματισμός ή οι κουνουπιέρες, προσφέρουν σημαντική προστασία.

Είναι επίσης σημαντικό να αποφεύγεται η συγκέντρωση στάσιμου νερού κοντά σε σπίτια και κήπους, καθώς αποτελεί ιδανικό χώρο αναπαραγωγής των κουνουπιών.

4. Νοσήματα που μεταδίδονται από τσιμπούρια

Τα τσιμπούρια απαντώνται σε ολόκληρη την Ευρώπη και η περίοδος κατά την οποία είναι ενεργά γίνεται μεγαλύτερη, καθώς σε πολλές περιοχές η άνοιξη και το φθινόπωρο γίνονται ηπιότερα.

Τα μολυσμένα τσιμπούρια μπορούν να μεταδώσουν τη νόσο του Lyme και την κροτωνογενή εγκεφαλίτιδα (TBE), οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές μακροχρόνιες επιπλοκές.

Η χρήση μακριών μανικιών και μακριών παντελονιών κατά την πεζοπορία ή την παραμονή σε πάρκα μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη των τσιμπημάτων. Εξίσου σημαντικός είναι ο έλεγχος του σώματος για τσιμπούρια και η άμεση αφαίρεσή τους μετά την παραμονή σε εξωτερικούς χώρους.

Διατίθεται επίσης αποτελεσματικό εμβόλιο κατά της κροτωνογενούς εγκεφαλίτιδας.

Πρακτικές πληροφορίες

Το ECDC έχει αναπτύξει πρακτικές πληροφορίες σχετικά με τα παραπάνω, καθώς και άλλα ζητήματα υγείας που αποκτούν ιδιαίτερη σημασία κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, με στόχο την προστασία τόσο των πολιτών όσο και της ευρύτερης κοινότητας.

Καθώς η κλιματική αλλαγή διευρύνει το φάσμα των απειλών για τη δημόσια υγεία, αυξάνεται η ανάγκη για μακροπρόθεσμη στρατηγική συνεργασία μεταξύ των τομέων της ανθρώπινης υγείας, του περιβάλλοντος και της υγείας των ζώων.

Η κοινή δέσμευση για συνεργασία μεταξύ διαφορετικών επιστημονικών κλάδων αποτυπώνεται στην ευρωπαϊκή προσέγγιση «Μία Υγεία» (One Health), η οποία υπογραμμίζει την ανάγκη συνεργασίας για τη διασφάλιση της υγείας των ανθρώπων, των ζώων, των φυτών και του κοινού μας περιβάλλοντος.

Η εφαρμογή της προσέγγισης «Μία Υγεία»

Το ECDC αξιολογεί τακτικά την εφαρμογή της προσέγγισης «Μία Υγεία» στην Ευρωπαϊκή Ένωση, βοηθώντας τα κράτη-μέλη να ενισχύσουν την ετοιμότητα και την ανθεκτικότητά τους απέναντι στους καύσωνες και σε άλλα ακραία καιρικά φαινόμενα.

Οι πιο πρόσφατες αξιολογήσεις έδειξαν ότι περισσότερα από τα μισά κράτη-μέλη διαθέτουν εθνικό σχέδιο προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή. Ωστόσο, απαιτείται ακόμη δουλειά ώστε να διασφαλιστεί ότι υπάρχουν ειδικά μέτρα για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων των ακραίων καιρικών φαινομένων στη δημόσια υγεία.