Καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση διανύει την εντονότερη περίοδο κυκλοφορίας του ιού του Δυτικού Νείλου που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα και ο ιός εντοπίζεται σε νέες περιοχές βορειότερα στην Ευρώπη, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) απευθύνει έκκληση για τη συνέχιση των δράσεων πρόληψης και επιτήρησης, καθώς και για την ενίσχυση των μέτρων καταπολέμησης των κουνουπιών.

«Η εμφάνιση του ιού του Δυτικού Νείλου παρουσιάζει σημαντικές διακυμάνσεις από έτος σε έτος και είναι δύσκολο να προβλεφθεί», δηλώνει ο Ole Heuer, επικεφαλής μονάδας του ECDC. «Αυτό που μπορούμε, ωστόσο, να κάνουμε είναι να διασφαλίσουμε ότι είμαστε προετοιμασμένοι. Η έγκαιρη ανίχνευση, η μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση και η αποτελεσματική καταπολέμηση των κουνουπιών μπορούν να συμβάλουν στον περιορισμό των επιπτώσεων του ιού καθώς εξαπλώνεται σε νέες περιοχές», προσθέτει ο ίδιος.

Έως τις 7 Οκτωβρίου, οι χώρες της ΕΕ είχαν αναφέρει 1.715 κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου που μεταδόθηκαν εγχώρια, τον υψηλότερο αριθμό που έχει καταγραφεί ποτέ. Η Ιταλία εξακολουθεί να είναι η χώρα που πλήττεται περισσότερο, με 748 κρούσματα. Η Ελλάδα και η Γαλλία κατέγραψαν τους υψηλότερους αριθμούς κρουσμάτων λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου που έχουν αναφερθεί ποτέ στις δύο χώρες.

Παρά τον αριθμό-ρεκόρ των καταγεγραμμένων κρουσμάτων, δεν υπάρχουν επί του παρόντος ενδείξεις ότι η νόσος παρουσιάζει μεγαλύτερη βαρύτητα φέτος. Τα ποσοστά των καταγεγραμμένων περιστατικών που χρειάστηκαν νοσηλεία, εμφάνισαν νευρολογικά συμπτώματα ή κατέληξαν παραμένουν χαμηλότερα από τα αντίστοιχα επίπεδα που παρατηρήθηκαν κατά την προηγούμενη δεκαετία. Μέχρι στιγμής, κατά τη φετινή περίοδο, έχουν καταγραφεί 130 θάνατοι.

Εξάπλωση του ιού σε νέες περιοχές της Ευρώπης

Ο ιός του Δυτικού Νείλου εξαπλώνεται σε νέες περιοχές της Ευρώπης. Οι πρόσφατες ανιχνεύσεις του ιού σε ανθρώπους και ζώα στο Βέλγιο και την Ολλανδία καταδεικνύουν ότι πλέον κυκλοφορεί βορειότερα, μια τάση που αναμένεται να συνεχιστεί τα επόμενα χρόνια.

Η Ολλανδία έχει αναφέρει 59 ανθρώπινα κρούσματα μέχρι στιγμής φέτος. Το Βέλγιο έχει αναφέρει 15 ανθρώπινα κρούσματα, τα οποία αποτελούν τις πρώτες καταγεγραμμένες εγχώριες λοιμώξεις από τον ιό του Δυτικού Νείλου σε ανθρώπους στη χώρα.

Οι εξελίξεις αυτές αναδεικνύουν την ανάγκη ενίσχυσης της επιτήρησης με την εφαρμογή της προσέγγισης «Ενιαία Υγεία» (One Health), η οποία προϋποθέτει συνεργασία μεταξύ των τομέων της ανθρώπινης και της ζωικής υγείας, καθώς και την εξασφάλιση κατάλληλου επιπέδου ετοιμότητας από τις χώρες της ΕΕ.

«Ο ιός του Δυτικού Νείλου αποτελεί σαφές παράδειγμα του γιατί είναι απαραίτητη μια διατομεακή προσέγγιση», δηλώνει η Céline Gossner, ανώτερη εμπειρογνώμονας του ECDC. «Ο ιός κυκλοφορεί μεταξύ κουνουπιών και πτηνών και μπορεί να προκαλέσει νόσο στους ανθρώπους και στα άλογα. Επομένως, κανένας τομέας δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνος του τον κίνδυνο. Οι αρχές δημόσιας υγείας, κτηνιατρικής και περιβάλλοντος πρέπει να συνεργάζονται, ώστε να κατανοούν καλύτερα τον κίνδυνο και να ανταποκρίνονται αποτελεσματικότερα».

Μέτρα προστασίας από τα κουνούπια

Η περαιτέρω εξάπλωση του ιού του Δυτικού Νείλου στην Ευρώπη σημαίνει ότι περισσότεροι άνθρωποι διατρέχουν κίνδυνο μόλυνσης. Όσοι ζουν ή επισκέπτονται περιοχές όπου κυκλοφορεί ο ιός μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο μόλυνσης χρησιμοποιώντας εντομοαπωθητικά, φορώντας φαρδιά ρούχα με μακριά μανίκια και μακριά παντελόνια κατά τις βραδινές και νυχτερινές ώρες και χρησιμοποιώντας, όπου ενδείκνυται, σήτες στα παράθυρα, κουνουπιέρες ή κλιματισμό.

Η προστασία είναι ιδιαίτερα σημαντική για τους ηλικιωμένους και τα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, καθώς διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν σοβαρά συμπτώματα.

Παρότι οι περιβαλλοντικές συνθήκες που ευνοούν τη μετάδοση του ιού του Δυτικού Νείλου γίνονται λιγότερο ευνοϊκές καθώς ολοκληρώνεται το καλοκαίρι, η κυκλοφορία του μπορεί να συνεχιστεί σε χαμηλότερα επίπεδα τις επόμενες εβδομάδες, ενώ αναμένονται ακόμη νέα κρούσματα.

Για τον λόγο αυτό, οι χώρες της Ευρώπης πρέπει να διασφαλίσουν ότι διαθέτουν ισχυρά συστήματα επιτήρησης, να ενισχύσουν την ταχεία ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των εμπλεκόμενων τομέων και να υποστηρίξουν την έγκαιρη ανίχνευση των κρουσμάτων.

Η αποτελεσματική καταπολέμηση των κουνουπιών πρέπει να συνδυάζει την παρακολούθηση των πληθυσμών τους, τον περιορισμό των εστιών αναπαραγωγής τους και τη λήψη στοχευμένων μέτρων καταπολέμησης, με συντονισμό μεταξύ των αρμόδιων αρχών δημόσιας υγείας, κτηνιατρικής και περιβάλλοντος.

Σε συνδυασμό με τα μέτρα ατομικής προστασίας από τα τσιμπήματα των κουνουπιών, οι δράσεις αυτές μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του κινδύνου μόλυνσης.