Λίγα δευτερόλεπτα χαλάρωσης της προσοχής, είναι αρκετά για να πνιγεί ένα παιδί, επισημαίνουν οι ειδικοί, τονίζοντας την ανάγκη διαρκούς επιτήρησης όσο τα παιδιά βρίσκονται κοντά σε νερό.

Τί είναι ο πνιγμός;

Αν κάποιος ζητήσει να περιγράψουμε το πώς φανταζόμαστε μια σκηνή πνιγμού, το μυαλό μας πιθανότατα θα αναπαραστήσει μια αγωνιώδη προσπάθεια κάποιου να παραμείνει στην επιφάνεια του νερού χτυπώντας σπασμωδικά χέρια και πόδια...

Κι όμως, ο πραγματικός πνιγμός είναι συνήθως αθόρυβος, λένε οι επιστήμονες, κυρίως όταν μιλάμε για παιδιά.

Πνιγμός είναι η ασφυξία που προκαλείται όταν κάποιο υγρό εισβάλλει στους πνεύμονες, παρεμποδίζοντας την ανταλλαγή αερίων στις κυψελίδες.

Τα βρέφη και τα μικρότερα σε ηλικία παιδιά διατρέχουν ακόμα μεγαλύτερο κίνδυνο, ακόμα και σε ελάχιστο ύψος νερού, καθώς δεν έχουν ακόμα αναπτύξει επαρκώς τον αντανακλαστικό μηχανισμό που θα τα βοηθήσει να αντιδράσουν σε περίπτωση κατάποσης θαλασσινού ή γλυκού νερού.

Κάθε λεπτό μετράει

Ο χρόνος που το παιδί παραμείνει βυθισμένο στο νερό χωρίς οξυγόνο έχει σημασία για την έκβαση του περιστατικού.

Η ανατανακλαστική κίνηση όταν βυθιζόμαστε στο νερό, είναι να «κρατήσουμε» την αναπνοή μας. Ένας μέσος άνθρωπος μπορεί να το κάνει αυτό για περίπου 90 δευτερόλεπτα πριν ενεργοποιηθεί λόγω υποξίας ένα ακούσιο αναπνευστικό αντανακλαστικό που έχει ως συνέπεια την εισροή μικρών αρχικά ποσοτήτων νερού στους αεραγωγούς. Αυτόματα, προκαλείται λαρυγγοσπασμός ώστε να προστατευτούν οι αναπνευστικές οδοί από την περαιτέρω εισρόφηση νερού.

Αν το θύμα δεν διασωθεί αυτή τη στιγμή, σύντομα η τελευταία προσπάθεια του σώματος να εμποδίσει το νερό θα υποχωρήσει λόγω ασφυξίας και μεγάλες ποσότητες υγρού θα κατακλύσουν τους πνεύμονες.

Ξηρός πνιγμός και δευτερογενής πνιγμός: Δυο ύπουλοι κίνδυνοι

Πρόκειται για δυο ακόμα είδη πνιγμού, που συμβαίνουν όταν το παιδί έχει απομακρυνθεί από το νερό και μπορεί να έχουν θανατηφόρο έκβαση αν δεν υπάρξει έγκαιρη ιατρική παρέμβαση.

Ο ξηρός πνιγμός εμφανίζεται λίγη ώρα μετά το περιστατικό. Ονομάζεται «ξηρός» γιατί το νερό δεν έχει φτάσει στους πνεύμονες ωστόσο το αντανακλασικό “κλείσιμο” του λαιμού -ο λαρυγγοσπασμός που εξηγήσαμε νωρίτερα- αντί να υποχωρήσει παραμένει με αποτελέσμα να μην είναι εφικτή η είσοδος οξυγόνου στα πνευμόνια.

Ο δευτερογενής πνιγμός, είναι το αποτέλεσμα της μικρής ποσότητας νερού που τελικά κατάφερε να φτάσει στους πνεύμονες. Μπορεί να εμφανιστεί πολλές ώρες μετά το αρχικό περιστατικό και προκαλεί οίδημα στις κυψελίδες με αποτέλεσμα να μειώνονται τα επίπεδα οξυγόνου στην κυκλοφορία του αίματος. Σε αυτή την περίπτωση άτυπου πνιγμού, τα παιδιά συχνά παρουσιάζουν έντονο βήχα, πόνο στο στήθος, ταχύπνοια ή προσπάθεια για «βαθιές» αναπνοές, κόπωση και ληθαργικές ενδείξεις.

Οι γιατροί εφιστούν την προσοχή, καθώς ο δευτερογενής πνιγμός πολύ συχνά καταγράφεται χωρίς απαραίτητα να έχει προηγηθεί ένα έντονο περιστατικό. Κι όμως, το λίγο νερό που κατάπιε το παιδί νωρίτερα στην θάλασσα ή στην πισίνα, βήχοντας για κάποια δευτερόλεπτα και συνεχίζοντας μετά το παιχνίδι του, είναι αρκετό για να οδηγήσει στην συγκεκριμένη κατάσταση.

Πώς θα καταλάβουμε ότι το παιδί μας κινδυνεύει

Η ησυχία, όταν το παιδί είναι στο νερό, δεν είναι ποτέ καλό σημάδι τονίζουν οι γιατροί.

Θυμηθείτε οτι το παιδί που πνίγεται, πιθανότατα δεν είναι σε θέση να φωνάξει ή να κάνει κινήσεις, ενώ το σώμα παραμένει σε όρθια θέση με τα πόδια να μην κάνουν καμία κίνηση εξώθησης.

Πως βοηθάμε ένα παιδί-θύμα πνιγμού

Απομακρύνετε το παιδί από το νερό και ελέγξτε αν αναπνέει. Αν όχι, ξεκινήστε άμεσα εσείς ή κάποιος άλλος, καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση.

Ειδοποιήστε άμεσα το ΕΚΑΒ. Μην τρομάξετε αν κατά την διάρκεια της ΚΑΡΠΑ το παιδί αντιδράσει με έμετο, γυρίστε το στο πλάι. Συνεχίστε την προσπάθεια μέχρι να ανακτηθεί αναπνοή ή να φτάσουν οι διασώστες.

Τα παιδιά πνίγονται σε ρηχά νερά, προειδοποιούν οι γιατροί. Σε καμία περίπτωση μην αφήνετε τα παιδιά να κολυμπούν χωρίς επίβλεψη ακόμα και αν φορούν μπρατσάκια ή σωσσίβιο. Τα παιδιά κάτω των 5 ετών πρέπει πάντα να συνοδεύονται στο νερό από κάποιον ενήλικα που κολυμπάει καλά.

Το κολύμπι σε βαθιά νερά θα πρέπει να αποφεύγεται όπως και οι βουτιές. Ιδανικά, επενδύστε σε μαθήματα κολύμβησης, είναι κάτι πολύ περισσότερο από απλή εκμάθηση λένε οι ειδικοί καθώς τα παιδιά εκπαιδεύονται να αντιμετωπίζουν και απρόοπτα εντός του νερού.

Χρήσιμοι σύνδεσμοι: https://www.ekab.gr/files/entypa/EKAB-protes-voithies.pdf