ΜΕΝΟΥ ΚΛΕΙΣΙΜΟ
  • ΟΛΕΣ ΟΙ ΕΙΔΗΣΕΙΣ
  • ΔΙΑΤΡΟΦΗ
  • ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
  • ΟΜΟΡΦΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ
  • ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ
  • DIGITAL HEALTH
  • FITNESS
  • HEALTH TALK
  • PATIENT TALK
  • PET
  • PHARMA NEWS
  • PHARMA POLICY

News4Health.gr

  • ΔΙΑΤΡΟΦΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ
  • ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ
  • PHARMA NEWS
  • PET
  • ΟΛΕΣ ΟΙ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Σύνδρομο Τζενοβέζε: Πεθαίνοντας μπροστά στο άπραγο πλήθος

Ψυχική Υγεία
EUROKINISSI
Η τραγική κατάληξη του Αντώνη που δολοφονήθηκε στο λιμάνι του Πειραιά αποκάλυψε την παθητικότητα των παρατηρητών μπροστά στη φρικαλεότητα
Παρασκευή, 08/09/2023 - 10:22
— Photo: EUROKINISSI
News4Health Team News4Health Team

Ξημερώματα της 13ης Μαρτίου του 1964 στη συνοικία Κουίνς της Νέας Υόρκης, η 28χρονη Κίτι Τζενοβέζε επέστρεφε στο σπίτι από την δουλειά της. Λίγα μέτρα πριν φτάσει στην πόρτα της ένας άντρας τής επιτίθεται με μαχαίρι. Η νεαρή Κίτι φωνάζει για βοήθεια ενώ δέχεται τις πρώτες μαχαιριές. Φώτα ανάβουν, παράθυρα ανοίγουν, οι γείτονες βγαίνουν στα μπαλκόνια. Κάποιοι του φωνάζουν να την αφήσει. Αλλά κανείς δεν κατεβαίνει να βοηθήσει. 38 άνθρωποι γίνονται παθητικοί θεατές μιας δολοφονίας που συμβαίνει ακριβώς μπροστά στα μάτια τους.

Τις επόμενες ημέρες, κατά την διάρκεια των καταθέσεων στην Αστυνομία κάθε ένας από τους μάρτυρες θα ψελλίσει σχεδόν την ίδια δικαιολογία: «νόμιζα ότι κάποιος άλλος θα βοηθήσει».

The «bystander effect» ή το φαινόμενο του παρατηρητή. Αυτός είναι ο επίσημος ιατρικός όρος βάση του οποίου όσο περισσότεροι είναι οι μάρτυρες μιας βίαιης πράξης τόσο λιγότεροι είναι αυτοί που θα σπεύσουν να βοηθήσουν το θύμα.

Η οδυνηρή υπενθύμιση του συνδρόμου μετράει μόλις λίγες ώρες στην Ελλάδα... από την στιγμή που ο 36χρονος Αντώνης δολοφονούνταν στο λιμάνι του Πειραιά, μπροστά στα μάτια δεκάδων ανθρώπων που έμειναν θεατές του περιστατικού... το σώμα του δίπλα στην προβλήτα, κι όμως ούτε ένα σωσίβιο δεν έπεσε στο νερό, ούτε ένας δεν έσκυψε με τεντωμένο χέρι.

Ένα γκροτέσκο σκηνικό στο οποίο γινόμαστε μάρτυρες μιας αληθινής φρικαλεότητας αλλά αντιδρούμε σαν να βλέπουμε ταινία στο σινεμά...

Διάχυση της ευθύνης ή αλλιώς η «απάθεια του πλήθους»

Σε μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης, οι παρόντος είναι πιθανότερο να επέμβουν εάν υπάρχουν λίγοι ή κανένας άλλος μάρτυρας, λένε οι ειδικοί ψυχικής υγείας.

Πίσω στην δεκαετία του '60, οι γνωστοί ερευνητές Bibb Latané και John Darley μέσω σειράς πειραμάτων θεμελίωσαν το βασικό πλαίσιο του φαινομένου διαπιστώνοντας ότι ο χρόνος που χρειάζεται κάποιος για να παρέμβει και να αναζητήσει βοήθεια σε μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης, ποικίλλει ανάλογα με το πόσοι άλλοι παρατηρητές βρίσκονται στον ίδιο χώρο. Χαρακτηριστικά, σε ένα από τα πειράματα, οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε τρεις διαφορετικές ομάδες, μόνοι σε ένα δωμάτιο, με δύο άλλους συμμετέχοντες ή με δύο ερευνητές που όμως προσποιούνταν ότι ήταν επίσης συμμετέχοντες στην υποτιθέμενη έρευνα που βρισκόταν σε εξέλιξη. Καθώς οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να συμπληρώσουν κάποια ερωτηματολόγια, καπνός άρχισε να γεμίζει την αίθουσα. Όσοι βρίσκονταν μόνοι τους στο δωμάτιο, έσπευσαν σε ποσοστό 75% να αναφέρουν το απρόοπτο στους υπευθύνους. Αντίθετα, μόλις το 38% των συμμετεχόντων που βρίσκονταν με άλλα δύο άτομα ανέφεραν τον καπνό. Στην τελευταία ομάδα, οι δύο «κρυφοί» ερευνητές στο πείραμα ήταν εκείνοι που αναφέρθηκαν στον καπνό και στη συνέχεια τον αγνόησαν, κάτι που είχε ως αποτέλεσμα μόνο το 10% των αληθινά συμμετεχόντων να προχωρήσει σε ανάλογη αναφορά. Σε επιπλέον πειράματα οι Latané και Rodin διαπίστωσαν ότι το 70% των ανθρώπων θα βοηθούσαν μια γυναίκα που βρισκόταν σε δύσκολη θέση, μόνο όταν ήταν παρόντες μόνοι τους στο συμβάν. Όταν υπήρχαν κι άλλοι, το ποσοστό έπεφτε στο 40%.

Οι επιστήμονες «σκάβοντας» στα θεμέλια αυτής της συμπεριφοράς εντόπισαν δύο κύριους γενεσιουργούς παράγοντες: Πρώτον, η παρουσία άλλων ανθρώπων δημιουργεί διάχυση ευθύνης. Με απλά λόγια, όταν είμαστε πολλοί, η ενστικτώδης παρόρμηση να αναλάβουμε δράση όταν συμβαίνει κάτι απροσδόκητο υποχωρεί, νιώθουμε ότι η ευθύνη αυτή μοιράζεται και αυτό μας κάνει αδρανείς έως απαθείς.

Ο δεύτερος λόγος είναι η ανάγκη να συμπεριφερόμαστε με κοινωνικά αποδεκτούς τρόπους. Όταν οι διπλανοί μας δεν αντιδρούν, ενδόμυχα φοβόμαστε ότι τυχόν δική μας παρέμβαση μπορεί να χαρακτηριστεί ως υπέρβαση και αυτό μπλοκάρει τα αυτόματα αντανακλαστικά της φύσης μας. Οι ερευνητές έχουν επίσης διαπιστώσει ότι οι θεατές μιας περίστασης με χαρακτηριστικά βίας, είναι λιγότερο πιθανό να παρέμβουν όταν αισθάνονται ότι τους λείπουν πληροφορίες.

Στην περίπτωση της Kitty Genovese, πολλοί από τους 38 μάρτυρες δήλωναν ότι εξέλαβαν το περιστατικό ως ερωτικό καυγά. Σε πολλές περιπτώσεις, η πρώτη εντύπωση παγιώνεται τόσο γρήγορα ώστε πραγματικά φτάνει να αλλοιώσει την αντίληψη όσων βλέπουμε να διαδραματίζονται μπροστά στα μάτια μας.

Ένα απροσδόκητο περιστατικό συχνά εμπεριέχει μια αίσθηση χάους και ασάφειας. Σε τέτοιες στιγμές, οι άνθρωποι συχνά κοιτούν τον διπλανό τους αντιγράφοντας τον τρόπο αντίδρασης του. Αν όμως όλοι κρυφοκοιτάζουμε δίπλα περιμένοντας το σινιάλο για δράση, ποιος μένει τελικά για να δώσει αυτό το σινιάλο;

Σπάζοντας τον «κύκλο των παρατηρητών»

Πώς μπορεί να καταπολεμηθεί η συλλογική απάθεια; Είναι άραγε δυνατόν να σπάσει ο κύκλος; Μερικοί ψυχολόγοι εκτιμούν ότι η επίγνωση του φαινομένου, δηλαδή η γνώση ότι έχουμε την τάση να εναρμονίζουμε τις αντιδράσεις μας σύμφωνα με αυτό που κάνουν οι περισσότεροι γύρω μας, είναι ο τρόπος που το σύνδρομο μπορεί να διαρραγεί. Η συνειδητή σκέψη της ανάγκης για άμεση παρέμβαση μπροστά σε ένα ακραίο γεγονός ακόμα κι όταν κανείς δεν κάνει το πρώτο βήμα, είναι αυτή που θα οδηγήσει σε δράση, σημειώνουν. Και ναι, αυτό μπορεί να κρύβει κινδύνους, η αξιολόγηση των οποίων είναι επίσης σημαντική. Μολαταύτα, μερικές φορές αρκεί κάποιος να κάνει απλά την αρχή και οι άλλοι θα ακολουθήσουν.

Όταν το θύμα είμαστε εμείς

Το φαινόμενο έχει μια ακόμα ανάγνωση. Οι περιπτώσεις που δεν είμαστε ο θεατής αλλά το θύμα. Μπορούμε σε μια τέτοια περίσταση να επηρεάσουμε τον κόσμο ώστε αυτονόητα να μας βοηθήσει; Μια συχνά προτεινόμενη τακτική είναι να ξεχωρίζουμε ένα άτομο από το πλήθος. Να κρατούμε οπτική επαφή μαζί του, να απευθυνόμαστε σε αυτόν για βοήθεια λες και είναι μόνος του απέναντι μας. Είναι αυτό που πιθανότατα θα έχει αποτέλεσμα αφού διαφοροποιώντας τον από τους υπολοίπους, δημιουργούμε μια σχεδόν προσωπική σχέση μαζί του ακόμα κι αν είμαστε εντελώς άγνωστοι και ενστικτωδώς η απόρριψη γίνεται δυσκολότερη.

Και ίσως, μπορεί έτσι να μην χρειαστεί να θρηνήσουμε ξανά ανθρώπους που χάνονται αβοήθητοι, σπαρακτικά μόνοι ανάμεσα σε τόσους πολλούς.

  • ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΖΕΝΟΒΕΖΕ
  • ΤΡΑΓΩΔΙΑ
  • ΠΕΙΡΑΙΑΣ
  • ΛΙΜΑΝΙ
  • ΠΛΗΘΟΣ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Κάθε 40 δευτερόλεπτα αυτοκτονεί ένας άνθρωπος στον πλανήτη
Κάθε 40 δευτερόλεπτα αυτοκτονεί ένας άνθρωπος στον πλανήτη 06 Σεπτεμβρίου 2023
«Το σκοτάδι με κυνηγούσε»: Σοκαριστικά στοιχεία για τις αυτοκτονίες στην Ελλάδα 08 Σεπτεμβρίου 2023
«Το σκοτάδι με κυνηγούσε»: Σοκαριστικά στοιχεία για τις αυτοκτονίες στην Ελλάδα

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ενημερωτική ημερίδα στον Πειραιά για τον καρκίνο του προστάτη και τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης
Patient Talk
30/10/2026 - 08:13

Ενημερωτική ημερίδα στον Πειραιά για τον καρκίνο του προστάτη και τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης

Δράση ενεργητικής προσέγγισης αστέγων από ειδικό κλιμάκιο του ΕΕΣ στον Πειραιά
Επικαιρότητα
26/09/2026 - 03:46

Δράση ενεργητικής προσέγγισης αστέγων από ειδικό κλιμάκιο του ΕΕΣ στον Πειραιά

Τραγωδία στη Σίφνο: Εντοπίστηκαν τρεις νεκροί σε ελικόπτερο που κατέπεσε
Επικαιρότητα
17/08/2026 - 20:58

Τραγωδία στη Σίφνο: Εντοπίστηκαν τρεις νεκροί σε ελικόπτερο που κατέπεσε

Έκτακτη δράση υποστήριξης των αστέγων του Πειραιά υλοποίησε ο ΕΕΣ
Επικαιρότητα
31/07/2026 - 00:07

Έκτακτη δράση υποστήριξης των αστέγων του Πειραιά υλοποίησε ο ΕΕΣ

Εκπαιδευτικές και ενημερωτικές δράσεις του ΕΕΣ για τους άστεγους του Πειραιά
Επικαιρότητα
03/07/2026 - 07:28

Εκπαιδευτικές και ενημερωτικές δράσεις του ΕΕΣ για τους άστεγους του Πειραιά

Επαγγελματίες ψυχικής υγείας σε συνεχείς επικοινωνίες με παιδιά ανά την Ελλάδα μετά την τραγωδία στην Ηλιούπολη
Ψυχική Υγεία
14/05/2026 - 15:29

Επαγγελματίες ψυχικής υγείας σε συνεχείς επικοινωνίες με παιδιά ανά την Ελλάδα μετά την τραγωδία στην Ηλιούπολη

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Κρήτη: Στις Πρώτες Βοήθειες εκπαιδεύθηκαν οι πολίτες του Αγίου Νικολάου
Πολιτική Υγείας
19/11/2026 - 07:22
Η ΕΙΝΑΠ καλεί τους νοσοκομειακούς γιατρούς σε μαζική συμμετοχή στην απεργία της 25ης Νοεμβρίου
Επικαιρότητα
19/11/2026 - 03:43
Πνευμονική υπέρταση και δικαίωμα στην προσβασιμότητα
Patient Talk
19/11/2026 - 00:04
Ρομποτική χειρουργική και τεχνολογικές καινοτομίες στο επίκεντρο του πανελλήνιου συνεδρίου
Υγεία
18/11/2026 - 23:28
Νέα μελέτη για τα οφέλη των σύντομων περιπάτων στον έλεγχο του σακχάρου
Υγεία
18/11/2026 - 21:54
Δύο πάγια αιτήματα του ΙΣΠ έκανε αποδεκτά ο Άδωνις Γεωργιάδης
Πολιτική Υγείας
18/11/2026 - 21:29
Πόνος μετά την άσκηση: Απλό «πιάσιμο» ή κρυμμένος τραυματισμός;
Health Talk
18/11/2026 - 21:04
Νέο vidcast από το Patients Hub: Ασθενείς ρωτούν ειδικός απαντά για τη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια
Patient Talk
18/11/2026 - 20:39
Μικροβιακή αντοχή: Υψηλή και με αυξητικές τάσεις η θνητότητα στην Ελλάδα - Έξι προτάσεις πολιτικής από την ΕΕΛ
Υγεία
18/11/2026 - 20:02
Η Μαριάντζελα Οικονομοπούλου νέα Country Lead Greece της UCB
Pharma News
18/11/2026 - 19:36
Η ΕΙΝΑΠ ζητάει μέτρα για τις παθολογικές κλινικές του Κωνσταντοπούλειου Νοσοκομείου
Πολιτική Υγείας
18/11/2026 - 19:12
MyAriadni: Η νέα ψηφιακή εφαρμογή-«χάρτης» με όλες τις υπηρεσίες για τους ογκολογικούς ασθενείς - Δείτε το βίντεο
Υγεία
18/11/2026 - 18:38
Παγκόσμια Ημέρα ΧΑΠ: Ο ΙΣΑ αναδεικνύει τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης και της πρόληψης της νόσου
Υγεία
18/11/2026 - 18:14
Ημερίδα για τον σακχαρώδη διαβήτη: «Η γνώση μας προειδοποιεί, η έγκαιρη δράση μας προστατεύει»
Patient Talk
18/11/2026 - 17:52
ΕΛΙΚΑΡ: Στην Εύβοια ο 10ος σταθμός της δράσης «Προσέχω την καρδιά μου...»
Υγεία
18/11/2026 - 17:26
Άλμπερτ Μπουρλά: «Η Κίνα θα είναι ο μεγαλύτερος ανταγωνιστής της Pfizer έως το 2030»
Pharma News
18/11/2026 - 17:03
Η Novo αναδεικνύει ερωτήματα και θέματα αιχμής που απασχολούν τους ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη
Pharma News
18/11/2026 - 16:39
IPEX Athens: Το νέο διεθνές κέντρο προηγμένης πυελικής ογκολογίας και εξεντέρωσης στο ΥΓΕΙΑ
Υπηρεσίες Υγείας
18/11/2026 - 16:12
Δεν μετρούν μόνο τα κιλά: Πότε η περίμετρος μέσης συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο θανάτου
Υγεία
18/11/2026 - 15:49
Σύγχρονες λαπαροσκοπικές και ρομποτικές τεχνικές για την αφαίρεση των επινεφριδίων
Health Talk
18/11/2026 - 15:23
Κλιματική αλλαγή: Πώς η ακραία ζέστη απειλεί τη δραστικότητα των φαρμάκων
Υγεία
18/11/2026 - 15:00
«Ο Προϋπολογισμός του 2027 πρέπει να δώσει λύση στο clawback για τους εργαστηριακούς γιατρούς»
Πολιτική Υγείας
18/11/2026 - 14:27
Patientsforum.gr: Νέα ψηφιακή πλατφόρμα για την ενίσχυση της φωνής των ασθενών
Patient Talk
18/11/2026 - 14:00
Έλλειψη σιδήρου: Τα συχνά λάθη στη λήψη συμπληρωμάτων που μειώνουν την απορρόφησή τους
Υγεία
18/11/2026 - 13:00
Αμοιβές γιατρών ΕΟΠΥΥ: Γιατί τα 15 ευρώ δεν ανταποκρίνονται στο σημερινό κόστος λειτουργίας
Πολιτική Υγείας
18/11/2026 - 12:30
Μικροβιακή αντοχή: Αυξάνονται οι λοιμώξεις από πολυανθεκτικά βακτήρια προειδοποιεί το ECDC
Πολιτική Υγείας
18/11/2026 - 12:00
ΧΑΠ: Αναγνωρίζοντας έγκαιρα τα συμπτώματα, κάνουμε το πρώτο βήμα για μία καλύτερη ζωή
Pharma News
18/11/2026 - 11:01
Μπύρα και δυνατά ποτά αυξάνουν τον κίνδυνο νεφρικής βλάβης – Τι δείχνει νέα μελέτη για το κρασί
Υγεία
18/11/2026 - 11:00
Δεσμεύσεις από 140 χώρες κατά της παιδικής βίας - 1 δισ. παιδιά πλήττονται κάθε χρόνο
Επικαιρότητα
18/11/2026 - 10:00
Νέο χάπι φαίνεται να επιβραδύνει κατά 31% τη γνωστική έκπτωση στο Αλτσχάιμερ
Pharma News
18/11/2026 - 09:00

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Αγαπηδάκη: «Με τον νέο κύκλο του "Προλαμβάνω" έγιναν ήδη 30.000 μαστογραφίες»
Πολιτική Υγείας
16/11/2026 - 17:37
Κετογονική διατροφή: Πώς τα κορεσμένα λιπαρά μπορεί να αυξήσουν τη φλεγμονή
Διατροφή
16/11/2026 - 14:00
Η Siemens Healthineers μετονομάζει τον κλάδο της των In Vitro διαγνωστικών σε Olyrian Diagnostics
Υπηρεσίες Υγείας
16/11/2026 - 16:09
Η Merck επεκτείνει τον τομέα των κλινικών λειτουργιών της στην Ελλάδα
Pharma News
16/11/2026 - 20:36
KOS Biotechnology Partners και ΙΤΕ ενώνουν δυνάμεις για τη δημιουργία κόμβου βιοτεχνολογίας στην Κρήτη
Pharma News
17/11/2026 - 13:32
News4Health.gr
  • ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Copyright © 2019 - 2026 SPORTNEWS ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ ΑΕ. All rights reserved.
ΜΕΛΟΣ #232426 ΤΟΥ Μ.Η.Τ. Μέλος #232426 του Μ.Η.Τ.
developed by Nuevvo