Την έντονη ανησυχία της για τις αλλαγές που εφαρμόζονται στα στεγνά προγράμματα απεξάρτησης στην Ελλάδα εκφράζει η Παγκόσμια Ομοσπονδία Θεραπευτικών Κοινοτήτων (World Federation of Therapeutic Communities – WFTC), με επιστολή της προς τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.

Η πρόεδρος της Ομοσπονδίας, δρ. Sushma Taylor, επισημαίνει ότι η WFTC εκπροσωπεί εκατοντάδες θεραπευτικές κοινότητες διεθνώς και αποτελεί θεματοφύλακα ενός θεραπευτικού μοντέλου που, όπως αναφέρει, έχει συμβάλει επί περισσότερες από επτά δεκαετίες στην απεξάρτηση, την κοινωνική επανένταξη και την αποκατάσταση χιλιάδων ανθρώπων.

Στην επιστολή γίνεται αναφορά στην αναδιάρθρωση των υπηρεσιών αντιμετώπισης των εξαρτήσεων υπό τον Εθνικό Οργανισμό Πρόληψης και Αντιμετώπισης των Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ), με την Ομοσπονδία να εκφράζει την ανησυχία ότι οι αλλαγές ενδέχεται να υπονομεύσουν τις θεμελιώδεις αρχές πάνω στις οποίες βασίζεται το μοντέλο των Θεραπευτικών Κοινοτήτων.

Όπως σημειώνεται, οι θεραπευτικές κοινότητες στηρίζονται στην αυτοβοήθεια, την αλληλοβοήθεια, την κοινή ευθύνη και την ενεργό συμμετοχή των μελών σε όλες τις πτυχές της θεραπευτικής διαδικασίας. Η απεξάρτηση, σύμφωνα με την επιστολή, δεν περιορίζεται στην αποχή από τη χρήση ουσιών, αλλά περιλαμβάνει την ανάπτυξη προσωπικής ευθύνης, κοινωνικής λειτουργικότητας και μιας ζωής με αξίες και νόημα.

Ταυτότητα και αυτονομία

Η WFTC εκφράζει ειδικότερα προβληματισμό ότι οι μεταρρυθμίσεις μπορεί να αποδυναμώσουν την ταυτότητα και την αυτονομία των θεραπευτικών κοινοτήτων, να περιορίσουν τη συμμετοχή των μελών στη λειτουργία τους, να κατακερματίσουν τις ολοκληρωμένες υπηρεσίες θεραπείας, να μειώσουν τη συμβολή των αποφοίτων των προγραμμάτων που εργάζονται ως ειδικοί θεραπευτές και να περιορίσουν τον ρόλο των οικογενειών στη διαδικασία απεξάρτησης. Κατά την Ομοσπονδία, οι εξελίξεις αυτές ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά τόσο τη θεραπευτική αποτελεσματικότητα όσο και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του μοντέλου.

Παράλληλα, στην επιστολή γίνεται λόγος για έλλειψη ουσιαστικής διαβούλευσης με επαγγελματίες και άλλους εμπλεκόμενους φορείς, ενώ επισημαίνεται ότι αποφάσεις όπως οι εκτεταμένες μετακινήσεις προσωπικού μεταξύ διαφορετικών προγραμμάτων ενδέχεται να διαταράξουν τη θεραπευτική συνέχεια.

Η Παγκόσμια Ομοσπονδία Θεραπευτικών Κοινοτήτων καλεί την ελληνική κυβέρνηση να επανεξετάσει τις αλλαγές και να διαφυλάξει τις αρχές και τα χαρακτηριστικά που, όπως υποστηρίζει, έχουν καταστήσει τις ελληνικές Θεραπευτικές Κοινότητες διεθνώς αναγνωρισμένο πρότυπο στην αντιμετώπιση των εξαρτήσεων.

Στο υστερόγραφο της επιστολής αναφέρεται ότι τον Μάιο του 2026 η WFTC διοργάνωσε στη Γένοβα της Ιταλίας διεθνές συμπόσιο με αντικείμενο τη διαμόρφωση ενός κοινού κειμένου για τη φύση και τις αρχές των Θεραπευτικών Κοινοτήτων. Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, η διοργάνωση τιμήθηκε με το Χρυσό Μετάλλιο του Προέδρου της Ιταλικής Δημοκρατίας, Sergio Mattarella, ενώ το σχετικό κείμενο διαβιβάζεται στον Έλληνα πρωθυπουργό μαζί με την επιστολή.