H επένδυση στον έλεγχο του καρκίνου σώζει ζωές, ενισχύει τα συστήματα υγείας και αποφέρει σημαντικά οικονομικά οφέλη στην Ευρώπη. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα νέας μελέτης της Ευρωπαϊκής Οργάνωσης για τον Καρκίνο (European Cancer Organisation – ECO), η οποία εκπονήθηκε στο πλαίσιο της εκστρατείας της «Reach Higher for Cancer Care» και παρουσιάστηκε σήμερα, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συνεδρίου για τον Καρκίνο (European Cancer Summit 2026).
Ο καρκίνος εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες υγειονομικές και οικονομικές προκλήσεις για την Ευρώπη. Κάθε χρόνο, περίπου 4,3 εκατομμύρια άνθρωποι διαγιγνώσκονται με τη νόσο, ενώ σχεδόν 2 εκατομμύρια χάνουν τη ζωή τους. Μόνο το 2023, η συνολική οικονομική επιβάρυνση εκτιμήθηκε σε 228 δισ. ευρώ σε 31 ευρωπαϊκές χώρες, συνυπολογίζοντας τις δαπάνες υγειονομικής περίθαλψης και τις απώλειες παραγωγικότητας.
Η νέα έκθεση, με τίτλο «Investing for High Returns: The Case for Sustained Commitment to Cancer Control» («Επενδύοντας με υψηλή απόδοση: Η ανάγκη για σταθερή δέσμευση στον έλεγχο του καρκίνου»), συγκεντρώνει ευρωπαϊκά δεδομένα που τεκμηριώνουν την αξία και την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση της νόσου.
Η δημοσίευση της μελέτης έρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία. Σύμφωνα με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της ΕΕ, για την περίοδο 2028-2034, το αυτοτελές πρόγραμμα EU4Health προβλέπεται να καταργηθεί. Με τον τρόπο αυτό, η υγεία θα χάσει τη δική της διακριτή χρηματοδοτική γραμμή και θα ενταχθεί σε ένα ευρύτερο ταμείο ανταγωνιστικότητας.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η ECO ζητά τη διασφάλιση σταθερών και προβλέψιμων επενδύσεων στον έλεγχο του καρκίνου, προτείνοντας τη δημιουργία ειδικού ευρωπαϊκού ταμείου ύψους 2 δισ. ευρώ για τη συνέχιση των σχετικών δράσεων κατά την επόμενη περίοδο του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου (MFF). Η χρηματοδότηση αυτή θα αξιοποιήσει και θα ενισχύσει την πρόοδο που έχει ήδη επιτευχθεί μέσω του Ευρωπαϊκού Σχεδίου για την Καταπολέμηση του Καρκίνου (Europe’s Beating Cancer Plan) και της Αποστολής της ΕΕ για τον Καρκίνο (EU Cancer Mission).
Τα βασικά ευρήματα της μελέτης
Σύμφωνα με την έκθεση, οι στοχευμένες παρεμβάσεις στην πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση, τη θεραπεία και την υποστήριξη των ασθενών μπορούν να αποφέρουν σημαντικά οφέλη τόσο για τη δημόσια υγεία όσο και για την οικονομία.
-
Η πρόληψη σώζει ζωές και εξοικονομεί πόρους: Εάν όλες οι ευρωπαϊκές χώρες επιτύγχαναν τις επιδόσεις της χώρας με τα καλύτερα αποτελέσματα στη μείωση των παραγόντων κινδύνου για καρκίνο, θα μπορούσαν να προλαμβάνονται περίπου 300.000 νέα περιστατικά κάθε χρόνο και να εξοικονομούνται 61 δισ. ευρώ ετησίως από τις δαπάνες υγειονομικής περίθαλψης.
-
Η αύξηση της φορολογίας στο αλκοόλ αποδίδει οικονομικά: Η περίπτωση της Λιθουανίας, η οποία αύξησε τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης αλκοόλ το 2017, δείχνει ότι για κάθε ευρώ που δαπανήθηκε για την εφαρμογή της αύξησης, η χώρα αποκόμισε όφελος 420 ευρώ.
-
Ο αποτελεσματικότερος προσυμπτωματικός έλεγχος για τον καρκίνο του μαστού μπορεί να σώσει περισσότερες ζωές: Η διεύρυνση της κάλυψης και η αύξηση της συμμετοχής στα προγράμματα μαστογραφικού ελέγχου στη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία και την Ισπανία θα μπορούσαν να αποτρέψουν περισσότερους από 3.200 θανάτους ετησίως. Η αύξηση της συμμετοχής των γυναικών που ήδη δικαιούνται να υποβληθούν σε έλεγχο αναδεικνύεται ως η πλέον αποδοτική παρέμβαση.
-
Το νοσοκομείο και το κέντρο όπου αντιμετωπίζεται ο ασθενής έχουν σημασία: Στη Γερμανία, η θεραπεία όλων των ασθενών με καρκίνο σε πιστοποιημένα ογκολογικά κέντρα θα μπορούσε να αποτρέψει 4.729 θανάτους κάθε χρόνο.
-
Η υποστήριξη των επιζώντων του καρκίνου για την επιστροφή στην εργασία ενισχύει την οικονομία: Στην Ολλανδία, ένα πρόγραμμα επανένταξης στην εργασία για ανθρώπους που έχουν νοσήσει από καρκίνο θα μπορούσε να αποφέρει ετήσια οφέλη παραγωγικότητας ύψους 92 εκατ. ευρώ, με κόστος εφαρμογής μόλις 15,4 εκατ. ευρώ.
-
Η έρευνα για τον καρκίνο αποτελεί επένδυση με μακροπρόθεσμη απόδοση: Στο Ηνωμένο Βασίλειο, κάθε 1 λίρα δημόσιας και φιλανθρωπικής χρηματοδότησης για την έρευνα στον καρκίνο αποφέρει περίπου 40 πένες σε οφέλη κάθε χρόνο, σε μόνιμη βάση.
Η μελέτη καταγράφει αντίστοιχα σημαντικές αποδόσεις και από τις επενδύσεις στο ανθρώπινο δυναμικό της ογκολογικής φροντίδας, στις υποδομές υγείας, καθώς και στις δράσεις για τη μείωση των ανισοτήτων στην πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία.
"Δεν είναι κόστος είναι επένδυση"
«Πολύ συχνά, οι επενδύσεις στην ογκολογική φροντίδα αντιμετωπίζονται αποκλειστικά ως κόστος, χωρίς να αναγνωρίζονται τα σημαντικά οφέλη που προσφέρουν στις κοινωνίες και τις οικονομίες μας. Η έκθεση αποδεικνύει ότι η επένδυση στον έλεγχο του καρκίνου σημαίνει περισσότερες ζωές που σώζονται, καλύτερη φροντίδα για τους ασθενείς και ισχυρότερα συστήματα υγείας. Καθώς η Ευρώπη αποφασίζει για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της, πρέπει να αναγνωρίσουμε όχι μόνο το κόστος της επένδυσης στον έλεγχο του καρκίνου, αλλά και το τίμημα της αποτυχίας να επενδύσουμε σε αυτόν», δήλωσε η Isabel Rubio, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οργάνωσης για τον Καρκίνο.
Από την πλευρά της, η Gilliosa Spurrier-Bernard, συμπρόεδρος της Συμβουλευτικής Επιτροπής Ασθενών της ECO και αντιπρόεδρος του Δικτύου Ασθενών με Μελάνωμα (Melanoma Patients Network Europe), υπογράμμισε:
«Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα οφέλη από τις επενδύσεις στον έλεγχο του καρκίνου ξεπερνούν κατά πολύ τις δαπάνες υγειονομικής περίθαλψης. Από την πρόληψη της νόσου πριν ακόμη εμφανιστεί έως την υποστήριξη των ανθρώπων για την επιστροφή τους στην εργασία μετά τη θεραπεία, οι σωστά σχεδιασμένες παρεμβάσεις μπορούν να αποφέρουν σημαντικά οφέλη σε ανθρώπινο, κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο. Η σταθερή χρηματοδότηση είναι απαραίτητη, ώστε αυτά τα οφέλη να είναι διαθέσιμα σε ολόκληρη την Ευρώπη».





