ΜΕΝΟΥ ΚΛΕΙΣΙΜΟ
  • ΟΛΕΣ ΟΙ ΕΙΔΗΣΕΙΣ
  • ΔΙΑΤΡΟΦΗ
  • ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
  • ΟΜΟΡΦΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ
  • ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ
  • DIGITAL HEALTH
  • FITNESS
  • HEALTH TALK
  • PATIENT TALK
  • PET
  • PHARMA NEWS
  • PHARMA POLICY

News4Health.gr

  • ΔΙΑΤΡΟΦΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ
  • ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ
  • PHARMA NEWS
  • PET
  • ΟΛΕΣ ΟΙ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Όταν ο φόβος της ασθένειας αλλάζει τη συμπεριφορά μας – Ο ρόλος του «συμπεριφορικού ανοσοποιητικού»

Ψυχική Υγεία
Magnific
Νέα ευρήματα δείχνουν ότι ακόμη και η έκθεση σε ειδήσεις για επιδημίες μπορεί να επηρεάσει τις κοινωνικές μας στάσεις, τις ηθικές κρίσεις και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τους άλλους
Τρίτη, 07/07/2026 - 13:00
— Photo: Magnific
News4Health Team News4Health Team

Οι ειδήσεις για νέες επιδημίες και λοιμώδη νοσήματα, όπως ο Έμπολα ή ο χανταϊός, δεν "στοιχειώνουν"μόνο την ενημέρωσή μας. Σύμφωνα με την έρευνα, μπορούν να ενεργοποιήσουν έναν εξελικτικό μηχανισμό άμυνας, γνωστό ως «συμπεριφορικό ανοσοποιητικό σύστημα» (behavioural immune system), ο οποίος επηρεάζει τον τρόπο που σκεφτόμαστε, αξιολογούμε τους άλλους και λαμβάνουμε κοινωνικές αποφάσεις.

Πρόκειται για μια θεωρία που αναπτύχθηκε από τον καθηγητή Ψυχολογίας Mark Schaller του Πανεπιστημίου της Βρετανικής Κολομβίας και περιγράφει ένα σύνολο ψυχολογικών μηχανισμών που εξελίχθηκαν ώστε να μας βοηθούν να αποφεύγουμε πιθανές πηγές μόλυνσης, πριν ακόμη χρειαστεί να ενεργοποιηθεί το βιολογικό ανοσοποιητικό μας σύστημα.

Η πρώτη γραμμή άμυνας απέναντι στις λοιμώξεις

Το ανοσοποιητικό σύστημα του ανθρώπου διαθέτει εξαιρετικά αποτελεσματικούς μηχανισμούς για την αντιμετώπιση παθογόνων μικροοργανισμών. Ωστόσο, η ενεργοποίησή του απαιτεί σημαντική κατανάλωση ενέργειας από τον οργανισμό.

Για τον λόγο αυτό, η εξέλιξη φαίνεται ότι ευνόησε την ανάπτυξη ενός «προληπτικού» ψυχολογικού συστήματος, το οποίο μας ωθεί να αποφεύγουμε καταστάσεις που ενδέχεται να εγκυμονούν κίνδυνο μόλυνσης.

Η πιο χαρακτηριστική έκφραση αυτού του μηχανισμού είναι το αίσθημα της αηδίας. Η δυσάρεστη αντίδραση απέναντι σε αλλοιωμένα τρόφιμα, δυσάρεστες οσμές ή εμφανή σημάδια ασθένειας λειτουργεί ως φυσικός μηχανισμός προστασίας.

Όταν ο φόβος της νόσου αλλάζει τη συμπεριφορά

Σύμφωνα με τις μελέτες, οι υπενθυμίσεις μιας ασθένειας δεν αυξάνουν μόνο την προσοχή απέναντι στους κινδύνους για την υγεία. Φαίνεται επίσης ότι επηρεάζουν τη συμπεριφορά και τις κοινωνικές στάσεις.

Σε πειράματα, εθελοντές που είχαν προηγουμένως ανακαλέσει στη μνήμη τους μια περίοδο κατά την οποία ήταν άρρωστοι ή είχαν εκτεθεί σε εικόνες που παρέπεμπαν σε μόλυνση ήταν πιο πιθανό να συμφωνήσουν με τις απόψεις της πλειοψηφίας, εμφανίζοντας μεγαλύτερη συμμόρφωση με τους κοινωνικούς κανόνες.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτός ο μηχανισμός θα μπορούσε να είχε εξελικτικό πλεονέκτημα στις πρώτες ανθρώπινες κοινωνίες, όπου η τήρηση κοινών κανόνων υγιεινής –όπως η σωστή διαχείριση των τροφίμων ή των αποβλήτων– συνέβαλλε στον περιορισμό της εξάπλωσης των λοιμώξεων.

Αυστηρότερες ηθικές κρίσεις

Άλλες έρευνες έδειξαν ότι όταν ενεργοποιείται το «συμπεριφορικό ανοσοποιητικό σύστημα», οι άνθρωποι γίνονται πιο αυστηροί στις ηθικές αξιολογήσεις τους.

Οι συμμετέχοντες σε σχετικά πειράματα καταδίκαζαν ευκολότερα συμπεριφορές που θεωρούνται κοινωνικά μη αποδεκτές, ακόμη και όταν αυτές δεν σχετίζονταν άμεσα με ζητήματα υγείας.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η τάση αυτή μπορεί να αποτελεί εξελικτικό κατάλοιπο, καθώς σε περιόδους επιδημιών η αυστηρότερη τήρηση των κοινωνικών κανόνων πιθανώς συνέβαλλε στη μείωση της διασποράς των ασθενειών.

Μπορεί να ενισχύσει την καχυποψία απέναντι στους «άλλους»;

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα αλλά και πιο ευαίσθητα ευρήματα αφορά τη στάση απέναντι σε άτομα που ανήκουν σε διαφορετικές κοινωνικές ή εθνικές ομάδες.

Ορισμένες μελέτες υποστηρίζουν ότι, όταν ενεργοποιείται ο φόβος της μόλυνσης, οι άνθρωποι ενδέχεται να εμφανίζουν μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα ή δυσπιστία απέναντι σε άτομα που αντιλαμβάνονται ως «ξένους».

Κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, για παράδειγμα, έρευνα στην Ιταλία διαπίστωσε ότι όσο μεγαλύτερος ήταν ο φόβος των συμμετεχόντων για τον κορονοϊό, τόσο ασθενέστερη ήταν η αίσθηση κοινής ταυτότητας με ορισμένες μειονοτικές ομάδες, όπως οι μετανάστες ή οι αλλοδαποί.

Τα ευρήματα δεν είναι απόλυτα

Οι επιστήμονες επισημαίνουν, ωστόσο, ότι τα αποτελέσματα αυτά δεν επαναλαμβάνονται με συνέπεια σε όλες τις έρευνες. Οι πραγματικές κοινωνικές συνθήκες είναι πολύ πιο σύνθετες από τα εργαστηριακά πειράματα και επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες, όπως η εκπαίδευση, οι προσωπικές εμπειρίες, οι πολιτικές πεποιθήσεις, η κουλτούρα και τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας.

Επιπλέον, ορισμένοι άνθρωποι εμφανίζουν μεγαλύτερη ευαισθησία απέναντι στον φόβο των λοιμώξεων, ενώ άλλοι επηρεάζονται ελάχιστα από παρόμοια ερεθίσματα.

Τι σημαίνουν όλα αυτά;

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η θεωρία του «συμπεριφορικού ανοσοποιητικού συστήματος» δεν σημαίνει πως οι άνθρωποι είναι καταδικασμένοι να αντιδρούν με προκατάληψη ή αυστηρότητα όταν ενημερώνονται για μια επιδημία.

Αντίθετα, υπογραμμίζει ότι ο εγκέφαλος διαθέτει εξελικτικούς μηχανισμούς που μπορούν να επηρεάσουν, έστω και προσωρινά, τις αντιλήψεις και τις κοινωνικές κρίσεις μας. Η επίγνωση αυτών των μηχανισμών μπορεί να βοηθήσει ώστε να αξιολογούμε πιο συνειδητά τις αντιδράσεις μας, ιδιαίτερα σε περιόδους υγειονομικής κρίσης, βασίζοντας τις αποφάσεις μας σε επιστημονικά δεδομένα και όχι στον φόβο.

Πηγή: BBC Health

  • ΠΑΝΔΗΜΙΕΣ
  • ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΟ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Επιστολή διεθνούς φορέα στον Μητσοτάκη και ανησυχία για τις αλλαγές στα στεγνά προγράμματα απεξάρτησης
Επιστολή διεθνούς φορέα στον Μητσοτάκη και ανησυχία για τις αλλαγές στα στεγνά προγράμματα απεξάρτησης 06 Ιουλίου 2026
Έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου: Η ψυχική υγεία των νέων μπορεί να κοστίσει στην ΕΕ 1,68 τρισ. ευρώ έως το 2033 08 Ιουλίου 2026
Έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου: Η ψυχική υγεία των νέων μπορεί να κοστίσει στην ΕΕ 1,68 τρισ. ευρώ έως το 2033

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ESCAIDE 2026: Το πρόγραμμα της κορυφαίας επιστημονικής συνάντησης για την αντιμετώπιση απειλών δημόσιας υγείας
Υγεία
16/11/2026 - 20:09

ESCAIDE 2026: Το πρόγραμμα της κορυφαίας επιστημονικής συνάντησης για την αντιμετώπιση απειλών δημόσιας υγείας

Νέο καμπανάκι από τον ΠΟΥ για τις πανδημίες με αφορμή τον Έμπολα
Πολιτική Υγείας
02/11/2026 - 15:43

Νέο καμπανάκι από τον ΠΟΥ για τις πανδημίες με αφορμή τον Έμπολα

Ικανοποίηση στον ΠΟΥ για την υιοθέτηση από τον ΟΗΕ της πολιτικής διακήρυξης για την αντιμετώπιση πανδημιών
Πολιτική Υγείας
13/10/2026 - 23:23

Ικανοποίηση στον ΠΟΥ για την υιοθέτηση από τον ΟΗΕ της πολιτικής διακήρυξης για την αντιμετώπιση πανδημιών

Η νέα πενταετής στρατηγική του ΠΟΥ για τις πανδημίες: Εντοπισμός νέων επιδημικών εξάρσεων σε ένα 24ωρο
Πολιτική Υγείας
12/10/2026 - 15:26

Η νέα πενταετής στρατηγική του ΠΟΥ για τις πανδημίες: Εντοπισμός νέων επιδημικών εξάρσεων σε ένα 24ωρο

Συνεργασία του ECDC με την ανώτατη υγειονομική αρχή του Καναδά για την ενδυνάμωση της παγκόσμιας ασφάλειας
Πολιτική Υγείας
16/02/2026 - 21:19

Συνεργασία του ECDC με την ανώτατη υγειονομική αρχή του Καναδά για την ενδυνάμωση της παγκόσμιας ασφάλειας

ΟΗΕ: Φαύλος κύκλος οικονομικών ανισοτήτων και πανδημιών
Πολιτική Υγείας
03/11/2025 - 11:00

ΟΗΕ: Φαύλος κύκλος οικονομικών ανισοτήτων και πανδημιών

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Έξυπνο οδοντικό νήμα ελέγχει σάκχαρο, ουρικό οξύ και φλεγμονή μέσα σε λίγα λεπτά
Υγεία
20/11/2026 - 15:00
Αντιγριπικός εμβολιασμός: Πάνω από 1,5 εκατ. δόσεις έχουν ήδη γίνει – Πότε αποκαθίσταται η τροφοδοσία
Πολιτική Υγείας
20/11/2026 - 14:00
«Διαγνώστηκα με όγκο στον εγκέφαλο. Και τώρα;»: Τρεις ασθενείς, τρεις διαφορετικές ιστορίες
Health Talk
20/11/2026 - 13:00
Διαδίκτυο: Περισσότερο από το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού εμφανίζει σημάδια προβληματικής χρήσης
Ψυχική Υγεία
20/11/2026 - 12:00
Με «λουκέτο» διαρκείας προειδοποιούν οι φαρμακοποιοί της Λάρισας για τα μη συνταγογραφούμενα
Πολιτική Υγείας
20/11/2026 - 11:41
Καρκίνος της ουροδόχου κύστης: Νέα θεραπευτική στρατηγική αυξάνει την επιβίωση
Health Talk
20/11/2026 - 11:00
Social media: Δεν αρκούν οι ηλικιακοί περιορισμοί για την προστασία των παιδιών προειδοποιούν οι Ευρωπαίοι γιατροί
Πολιτική Υγείας
20/11/2026 - 10:37
Νέος Ευρωπαϊκός Κώδικας για τον Καρκίνο: Δέκα δικαιώματα των ασθενών
Πολιτική Υγείας
20/11/2026 - 10:00
Καρκίνος τραχήλου της μήτρας: H εμβολιαστική κάλυψη των κοριτσιών στην Ελλάδα ανέρχεται σε μόλις 52,5%
Υγεία
20/11/2026 - 09:00
ΕΟΔΥ: 233 νέες εισαγωγές για COVID – Ένας θάνατος από γρίπη
Υγεία
20/11/2026 - 08:02
Πώς ο Ρόμπερτ Κένεντι Τζούνιορ άφησε την ιλαρά να εξαπλωθεί ανεξέλεγκτα στις ΗΠΑ
Πολιτική Υγείας
19/11/2026 - 18:41
«Προωρότητα & Ψυχική Υγεία»: Στη χώρα μας η συχνότητα της προωρότητας ανέρχεται στο 12,3%
Health Talk
19/11/2026 - 17:00
Ακτιβιστές έριξαν στάχτες στον Ευρωπαίο επίτροπο Υγείας σε συνέδριο για τον καρκίνο στις Βρυξέλλες
Επικαιρότητα
19/11/2026 - 16:25
Πώς η πείνα αλλάζει τη λειτουργία του εγκεφάλου και ωθεί σε περισσότερα ρίσκα
Ψυχική Υγεία
19/11/2026 - 16:00
Υγιείς και δυνατοί αστράγαλοι: 3 τρόποι να βελτιώσετε την ισορροπία και να προλάβετε τους τραυματισμούς
Fitness
19/11/2026 - 15:00
Καρκίνος του εντέρου στους κάτω των 50 ετών: ο ρόλος της έκθεσης στο E.coli από την παιδική ηλικία
Υγεία
19/11/2026 - 14:00
Νόσος Gaucher τύπου 3: Νέα θεραπεία από το στόμα εγκρίθηκε από τον FDA
Pharma News
19/11/2026 - 13:00
Γεωργιάδης: Αλλαγές στις εφημερίες των νοσοκομείων τον Δεκέμβριο
Πολιτική Υγείας
19/11/2026 - 12:30
Νόσος Αλτσχάιμερ: Νέα εξέταση αίματος δείχνει πόσο έχει προχωρήσει η νόσος στον εγκέφαλο
Pharma News
19/11/2026 - 12:00
ΗΠΑ: Αποχή από ψήφισμα του ΟΗΕ για τη βία κατά των γυναικών – Δεν αναγνωρίζει το δικαίωμα στην άμβλωση
Πολιτική Υγείας
19/11/2026 - 11:00
Παγκόσμια Ημέρα Ανδρών: Γιατί το "ισχυρό φύλο" ζει λιγότερο από τις γυναίκες;
Υγεία
19/11/2026 - 10:00
Ογκολογική περίθαλψη στην Ευρώπη: Στο στόχαστρο κυβερνοεπιθέσεων, πολέμων και fake news
Πολιτική Υγείας
19/11/2026 - 09:00
Κρήτη: Στις Πρώτες Βοήθειες εκπαιδεύθηκαν οι πολίτες του Αγίου Νικολάου
Πολιτική Υγείας
19/11/2026 - 07:22
Η ΕΙΝΑΠ καλεί τους νοσοκομειακούς γιατρούς σε μαζική συμμετοχή στην απεργία της 25ης Νοεμβρίου
Επικαιρότητα
19/11/2026 - 03:43
Πνευμονική υπέρταση και δικαίωμα στην προσβασιμότητα
Patient Talk
19/11/2026 - 00:04
Ρομποτική χειρουργική και τεχνολογικές καινοτομίες στο επίκεντρο του πανελλήνιου συνεδρίου
Υγεία
18/11/2026 - 23:28
Νέα μελέτη για τα οφέλη των σύντομων περιπάτων στον έλεγχο του σακχάρου
Υγεία
18/11/2026 - 21:54
Δύο πάγια αιτήματα του ΙΣΠ έκανε αποδεκτά ο Άδωνις Γεωργιάδης
Πολιτική Υγείας
18/11/2026 - 21:29
Πόνος μετά την άσκηση: Απλό «πιάσιμο» ή κρυμμένος τραυματισμός;
Health Talk
18/11/2026 - 21:04
Νέο vidcast από το Patients Hub: Ασθενείς ρωτούν ειδικός απαντά για τη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια
Patient Talk
18/11/2026 - 20:39

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Ο ΙΣΑ ζητάει την περαιτέρω αναπροσαρμογή των ιατρικών αμοιβών στα 30 ευρώ
Πολιτική Υγείας
17/11/2026 - 21:11
MyAriadni: Η νέα ψηφιακή εφαρμογή-«χάρτης» με όλες τις υπηρεσίες για τους ογκολογικούς ασθενείς - Δείτε το βίντεο
Υγεία
18/11/2026 - 18:38
Χειρουργείο 15 ωρών στο «Αγία Σοφία» σε 11χρονη με όγκου νεφρού που είχε επεκταθεί έως την καρδιά
Υγεία
17/11/2026 - 18:08
Ανησυχητικά τα επίσημα στοιχεία από «Το Χαμόγελο του Παιδιού» για την παιδική κακοποίηση
Επικαιρότητα
17/11/2026 - 22:18
Δέσμευση από 21 κυβερνήσεις για επιτάχυνση των δράσεων κατά της παχυσαρκίας
Πολιτική Υγείας
17/11/2026 - 20:37
News4Health.gr
  • ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Copyright © 2019 - 2026 SPORTNEWS ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ ΑΕ. All rights reserved.
ΜΕΛΟΣ #232426 ΤΟΥ Μ.Η.Τ. Μέλος #232426 του Μ.Η.Τ.
developed by Nuevvo