Σημαντική πρόοδο καταγράφει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) όσον αφορά την ένταξη προσφύγων και μεταναστών στα εθνικά συστήματα υγείας. Σύμφωνα με νέα έκθεση, περισσότερες από 60 χώρες – δηλαδή τα δύο τρίτα όσων συμμετείχαν στην έρευνα – έχουν πλέον ενσωματώσει αυτές τις πληθυσμιακές ομάδες στις πολιτικές και τη νομοθεσία τους για την υγεία.

Η έκθεση, που βασίζεται σε δεδομένα από 93 κράτη-μέλη, αποτελεί την πρώτη παγκόσμια βάση αναφοράς για την παρακολούθηση της προόδου προς πιο συμπεριληπτικά και «μεταναστευτικά ευαίσθητα» συστήματα υγείας.

Η μετανάστευση και οι προκλήσεις υγείας

Σήμερα, περισσότερο από 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι παγκοσμίως – δηλαδή πάνω από 1 στους 8 – ζουν ως μετανάστες ή πρόσφυγες. Οι λόγοι μετακίνησης ποικίλλουν: από συγκρούσεις και φυσικές καταστροφές έως την αναζήτηση εργασίας, εκπαίδευσης ή καλύτερων συνθηκών ζωής.

Ωστόσο, πολλοί από αυτούς αντιμετωπίζουν σοβαρά εμπόδια στην πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, αυξημένο κίνδυνο ασθενειών (λοιμωδών και χρόνιων), ψυχικές επιβαρύνσεις και συχνά επισφαλείς συνθήκες διαβίωσης ή εργασίας.

Ο Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ, Tedros Adhanom Ghebreyesus, υπογράμμισε ότι: «Τα συστήματα υγείας είναι πραγματικά καθολικά μόνο όταν εξυπηρετούν τους πάντες».

Οφέλη από την ένταξη

Η επένδυση στην υγεία προσφύγων και μεταναστών δεν αποτελεί μόνο ανθρωπιστική υποχρέωση αλλά και στρατηγική επιλογή. Συμβάλλει σε:

• καλύτερη κοινωνική και οικονομική ένταξη
• ενίσχυση της ανθεκτικότητας των συστημάτων υγείας
• βελτίωση της παγκόσμιας υγειονομικής ασφάλειας
• μείωση μακροπρόθεσμου κόστους

Θετικά παραδείγματα

Η έκθεση παρουσιάζει ως θετικές πρακτικές από διάφορες χώρες, όπως η επέκταση ασφαλιστικής κάλυψης μεταναστών στην Ταϊλάνδη, η χρήση διαπολιτισμικών διαμεσολαβητών στο Βέλγιο και η συμμετοχή μεταναστών στη λήψη αποφάσεων για την πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας στη Χιλή

Τα κενά που παραμένουν

Παρά την πρόοδο, σημαντικές ελλείψεις εξακολουθούν να υπάρχουν:

• Μόνο το 37% των χωρών συλλέγει συστηματικά δεδομένα για την υγεία μεταναστών
• Μόλις το 42% τους εντάσσει σε σχέδια έκτακτης ανάγκης
• Λιγότερο από το 40% εκπαιδεύει επαγγελματίες υγείας σε διαπολιτισμική φροντίδα
• Μόνο το 30% υλοποιεί εκστρατείες κατά της παραπληροφόρησης και των διακρίσεων

Παράλληλα, η πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας παραμένει άνιση, ειδικά για άτομα χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα, εργαζόμενους μετανάστες και φοιτητές.

Το επόμενο βήμα

Ο ΠΟΥ καλεί τις κυβερνήσεις και τους διεθνείς οργανισμούς να εντείνουν τις προσπάθειες μέσω:

• ενσωμάτωσης μεταναστών σε όλες τις πολιτικές υγείας
• καλύτερης συλλογής και αξιοποίησης δεδομένων
• διατομεακής συνεργασίας (υγεία, στέγαση, εκπαίδευση κ.ά.)
• καταπολέμησης της παραπληροφόρησης και των διακρίσεων
• ουσιαστικής συμμετοχής των ίδιων των μεταναστών στη λήψη αποφάσεων