Διαπραγματεύσεις που δεν προχωρούν από το 2020 στην αρμόδια Επιτροπή του ΕΟΠΥΥ, αντλίες ινσουλίνης που αναμένουν να ενταχθούν στο σύστημα αποζημίωσης και ένας κυκεώνας διαδικασιών.

Αυτή είναι η εικόνα που καταγράφεται, σύμφωνα με πληροφορίες του News4Health, για περισσότερο από ενάμιση χρόνο, ουσιαστικά στερώντας πιθανές εξοικονομήσεις από το σύστημα, αλλά κυρίως αφήνοντας τους ασθενείς να περιμένουν ή αναγκάζοντας τους να πληρώσουν από την τσέπη τους για να προμηθευτούν την κατάλληλη για αυτούς αντλία ινσουλίνης, απαραίτητη για την αποτελεσματική ρύθμιση του σακχάρου τους.

Διαβήτης τ. 1 και προηγμένες τεχνολογικές λύσεις

Ο διαβήτης τύπου 1 εμφανίζεται κυρίως στην παιδική και εφηβική ηλικία. Τα κύτταρα του παγκρέατος, που παράγουν ινσουλίνη σταματούν να λειτουργούν και πλέον το άτομο εξαρτάται απόλυτα από την εξωτερική χορήγηση ινσουλίνης, που συνεπάγεται αρκετές καθημερινές ενέσεις με την «ορμόνη της ζωής».

Το 2021 σήμανε τα 100 χρόνια από την ανάπτυξη της τεχνητής ινσουλίνης, που διασφάλισε την επιβίωση των ασθενών αυτών. Τα άτομα με διαβήτη τύπου 1, αλλά και οι δικοί τους άνθρωποι, γνωρίζουμε από πρώτο χέρι τη σοβαρότητα της νόσου και των επιπλοκών της και κατ’ επέκταση τη σημασία επιλογής της κατάλληλης θεραπευτικής προσέγγισης για την αποτελεσματικότερη ρύθμιση τους.

Αυτόν τον αιώνα η επιστήμη έχει κάνει άλματα στην εξέλιξη των θεραπειών, παρέχοντας στα άτομα με διαβήτη τ.1 επιλογές, που ταιριάζουν στο κάθε ένα και συμβάλλουν στη διαχείριση της νόσου του. Μεταξύ άλλων, το «βραχνά» για πολλά άτομα με διαβήτη, των πολλαπλών καθημερινών ενέσεων ινσουλίνης, αλλά και το συνεχή έλεγχο των επιπέδων σακχάρου ήρθαν να επιλύσουν οι αντλίες ινσουλίνης και στα συστήματα συνεχούς καταγραφής των επιπέδων σακχάρου. Η ρύθμιση της νόσου έχει γίνει ακόμη πιο αποτελεσματική για πολλά άτομα με διαβήτη, διορθώνοντας υπεργλυκαιμίες και αποτρέποντας επικίνδυνες υπογλυκαιμίες. Επιτρέπεται, επί της ουσίας, η αποφυγή δυσάρεστων και κοστοβόρων, για το σύστημα, τους ασθενείς και τις οικογένειες τους, επιπλοκών. Δυστυχώς, όμως, η πρόσβαση των ατόμων με διαβήτη τ.1 στις εν λόγω συσκευές αποδεικνύεται σε αρκετές περιπτώσεις μετ΄εμποδίων.

Η διαδικασία και οι «προβλεπόμενοι» χρόνοι

Βάσει του θεσμικού πλαισίου, για να αποζημιωθεί ένα ιατροτεχνολογικό προϊόν από τον ΕΟΠΥΥ θα πρέπει να καταχωρηθεί στο Μητρώο Αποζημιούμενων Προϊόντων ΕΟΠΥΥ (ΦΕΚ Β’3727/2020). Οι αιτήσεις για ένταξη στο Μητρώο κατατίθενται κάθε Ιούνιο και Δεκέμβριο και εντός δύο μηνών θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί ο έλεγχος και οι εγκρίσεις.

Αν το νέο προϊόν είναι αντίστοιχο με τα υπάρχοντα, εν προκειμένω οι αντλίες και τα αναλώσιμα τους, συνήθως ακολουθεί τις ισχύουσες τιμές αποζημίωσης, οι οποίες μάλιστα διαθέτουν και «ταβάνι». Αν πρόκειται για προϊόν για το οποίο η εταιρεία εκτιμά ότι δεν μπορεί να συγκριθεί με άλλα, δηλώνεται ως καινοτόμο και δημιουργείται διαφορετική υποκατηγορία. Η τιμολόγηση του υπολογίζεται βάσει των 3 χαμηλοτέρων τιμών κυκλοφορίας σε χώρες της Ε.Ε. ανά τεμάχιο, εφόσον κυκλοφορεί σε τουλάχιστον 3 χώρες, (μπορεί να γίνει δεκτό και αν κυκλοφορεί σε τουλάχιστον 2 χώρες ή μόνο στη χώρα μας ως εγχωρίως παραγόμενο προϊόν).

Στην πράξη, βέβαια, η τιμή αποζημίωσης που αναρτάται στο μητρώο δεν είναι τελική, αφού στην προσπάθεια ελέγχου των δαπανών εντάχθηκε και η διαδικασία της διαπραγμάτευσης από την αρμόδια επιτροπή. Έτσι, μετά την «προσωρινή» τιμή ακολουθεί εξέταση στην αρμόδια υποεπιτροπή της Επιτροπής Διαπραγμάτευσης Αμοιβών και Τιμών Ιατροτεχνολογικών προϊόντων του ΕΟΠΥΥ, προκειμένου να αποφασιστεί η τελική τιμή αποζημίωσης.

Καθυστερήσεις και εμπόδια

Θεωρητικά η διαδικασία θα έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί εντός μερικών μηνών, ωστόσο, όπως αναφέρουν πληροφορίες του News4Health, έως τώρα η διαπραγμάτευση στην Επιτροπή παραμένει «παγωμένη».

Είναι ενδεικτικό πως στην απόφαση ΔΣ, που δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο του 2020 (ΦΕΚ Β.3441), αναφορικά με τον καθορισμό ανώτατης τιμής αποζημίωσης για την υποκατηγορία, αναφερόταν σαφώς πως οι τιμές «θα ισχύουν έως τον καθορισμό των τιμών από την Επιτροπή Διαπραγμάτευσης, το χρονικό διάστημα του οποίου δεν θα πρέπει να ξεπερνάει τους τρεις μήνες», δηλαδή τα τέλη Νοεμβρίου 2020.

Εν ολίγοις, σε μια περίοδο που το ζήτημα του εξορθολογισμού των δαπανών και των εξοικονομήσεων αποτελεί κεντρική πολιτική για το Υπουργείο Υγείας, με τον Θ. Πλεύρη να προωθεί το ρόλο των διαπραγματεύσεων και τη σημασία σύνταξης προϋπολογισμών που αντικατοπτρίζουν τις πραγματικές ανάγκες και δυνατότητες, η διαπραγμάτευση για την κατηγορία είναι στον αέρα.

Η βασικότερη, όμως, παρενέργεια της καθυστέρησης σχετίζεται με τους ίδιους τους δικαιούχους, καθώς η ένταξη στο Μητρώο και η ολοκλήρωση των διαδικασιών είναι απαραίτητες προκειμένου τα άτομα με διαβήτη τ. 1 να μπορούν να προμηθευτούν την αντλία έγχυσης ινσουλίνης που επιθυμούν, χωρίς συμμετοχή όπως προβλέπει ο Ενιαίος Κανονισμός Παροχών Υγείας (ΕΚΠΥ).

Επιπροσθέτως, μέσα σε αυτό τον κυκεώνα ημιτελών διαδικασιών φέρεται να έχουν ενταχθεί κάποιες συσκευές, με κριτήρια συγκεχυμένα, που εμφανίζονται να παρεκκλίνουν από τον ΕΚΠΥ και τις προβλεπόμενες διαδικασίες. Την ίδια στιγμή, όμως, έχει καθυστερήσει η ένταξη άλλων προϊόντων, όπως αντλίες ινσουλίνης, συστήματα καταγραφής και αναλώσιμα, στην αποζημίωση, έστω και με προσωρινή τιμή.

Αυτό σημαίνει πως αν κάποιο άτομο με διαβήτη τύπου 1 χρειάζεται μια από τις νεότερες τεχνολογικές λύσεις είτε περιμένει εδώ και τουλάχιστον 1,5 έτος να τις προμηθευτεί είτε καλείται να πληρώσει το συνολικό κόστος από την τσέπη του, καθώς δεν προβλέπεται καν η κάλυψη ποσού, που αντιστοιχεί στην αμέσως προηγούμενης γενιάς συσκευή.

Μέσα σε αυτό το ασαφές και γεμάτο αντιθέσεις τοπίο, εν τέλει μια απορία μένει: Άραγε αποτελεί, στην πράξη, προτεραιότητα για την πολιτεία η αποζημίωση καινοτόμων προϊόντων, που συμβάλλουν στην αποτελεσματική διαχείριση παθήσεων και έλεγχο των δαπανών;