Ανάγκη αυξημένης επαγρύπνησης, απαιτεί η έντονη παρουσία του ιού της ευλογιάς των πιθήκων στην Ευρώπη. Ο εντοπισμός κρούσματος στην Ιταλία την Πέμπτη (19/5) οδήγησε και στη χώρα μας τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) να αποστείλει εγκύκλιο σε όλα τα δημόσια νοσοκομεία, με την οποία συστήνει στους γιατρούς να επαγρυπνούν για την εμφάνιση πιθανών περιστατικών.

«Η εμφάνιση κρουσμάτων στο Ηνωμένο Βασίλειο χωρίς ιστορικό ταξιδιού, καθώς και η εμφάνιση σποραδικών κρουσμάτων σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, υποδεικνύουν ότι πιθανόν υπάρχει μετάδοση της νόσου στην κοινότητα» αναφέρεΙ σε ανακοίνωσή του ο ΕΟΔΥ και τονίζει ότι με βάση τα έως τώρα επιδημιολογικά δεδομένα ο κίνδυνος για το γενικό πληθυσμό είναι χαμηλός, καθώς η νόσηση είναι συνήθως ήπια και αυτοπεριοριζόμενη, με μικρή σχετικά μεταδοτικότητα.

Ο ΕΟΔΥ υπογραμμίζει ότι «Συστήνεται στους πολίτες να ακολουθούν τις οδηγίες των ιατρών τους σε περίπτωση εμφάνισης κάποιου εξανθήματος ή ασυνήθιστης δερματικής βλάβης. Στη χώρα μας δεν έχει καταγραφεί μέχρι στιγμής κάποιο ύποπτο κρούσμα ευλογιάς των πιθήκων και ότι ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας είναι σε εγρήγορση και παρακολουθεί στενά την εξέλιξη της εμφάνισης των κρουσμάτων σε συνεργασία με τους ευρωπαϊκούς φορείς Δημόσιας Υγείας, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO)».

Οι οδηγίες προς τους γιατρούς και τα μέτρα που απαιτείται να ληφθούν στα νοσοκομεία για τον περιορισμό της εξάπλωσης της νόσου, περιλαμβάνουν:

την άμεση απομόνωση του ασθενούς
τη χρήση εξοπλισμού Ατομικής Προστασίας (ΜΑΠ) από το προσωπικό του νοσοκομείου κατά τη διάρκεια της φροντίδας του ασθενούς,
τον σωστό και ασφαλή χειρισμό του ιματισμού,
τον επιμελή καθαρισμό των επιφανειών.

Ευλογιά των πιθήκων: Ποια μέτρα λαμβάνονται στα Νοσοκομεία

Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) με εγκύκλιό του προς τους γιατρούς των δημόσιων νοσοκομείων ζητά αυξημένη επαγρύπνηση για τον έγκαιρο εντοπισμό και την απομόνωση πιθανών κρουσμάτων του ιού της ευλογιάς των πιθήκων.

Εάν ένας ασθενής με υποψία νόσου προσέρχεται σε νοσοκομείο ή άλλη μονάδα υγειονομικής περίθαλψης, θα πρέπει να ειδοποιηθεί άμεσα η Επιτροπή Λοιμώξεων.

Οι γιατροί στη συνέχεια, είναι υποχρεωμένοι να κάνουν έγκαιρη δήλωση του πιθανού κρούσματος στον ΕΟΔΥ.

Τα μέτρα προφύλαξης από τη νόσο της ευλογιάς των πιθήκων περιλαμβάνουν όλα τα μέτρα που εφαρμόζονται σε χώρους υγειονομικής περίθαλψης, όταν ο ασθενής παρουσιάζει πυρετό και φλυκταινώδες (εξάνθημα).

Επιπλέον, λόγω του θεωρητικού κινδύνου αερογενούς μετάδοσης του ιού θα πρέπει να εφαρμόζονται ταυτόχρονα και οι αντίστοιχες προφυλάξεις.

Τι είναι η «ευλογιά των πιθήκων» και πως μεταδίδεται

Όπως αναφέρει η ενημερωτική ιστοσελίδα του Εθνικού Συστήματος Υγείας (NHS) της Βρετανίας, η «ευλογιά των πιθήκων» είναι μία ιογενής λοίμωξη που μεταδίδεται από μολυσμένα ζώα, όπως τα τρωκτικά. Ο άνθρωπος μπορεί να μολυνθεί μετά από το δάγκωμα ενός μολυσμένου ζώου ή αν έρθει σε επαφή με:

Το αίμα του
Τα σωματικά του υγρά
Το εξάνθημά του
Η ευλογιά των πιθήκων μπορεί επίσης να μεταδοθεί με την κατανάλωση μισοψημένου κρέατος από ένα μολυσμένο ζώο. Μεταδίδεται ακόμα και με την επαφή με άλλα προϊόντα από μολυσμένα ζώα (π.χ. τη γούνα τους).

Η μετάδοση μεταξύ των ανθρώπων γίνεται ως εξής:

Της επαφής με μολυσμένα αντικείμενα του πάσχοντος (π.χ. με τα σεντόνια ή τις πετσέτες του)
Των σταγονιδίων που εκπέμπει ένας ασθενής με ενεργό νόσο, όταν βήχει ή φταρνίζεται.

Αν και αρχικά πίστευαν ότι ο ιός μπορούσε να εξαπλωθεί μόνο με τη στενή επαφή, τα νέα δεδομένα δείχνουν ότι κάποιος θα μπορούσε να προσβληθεί από τον ιό κατά τη σεξουαλική επαφή, μια σύνδεση που δεν έχει παρατηρηθεί ποτέ πριν αλλά μένει να εξακριβωθεί. Ο Mateop Prochazka, ειδικός σε Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα ανέφερε πως: «Η στενή επαφή μεταξύ δύο ανθρώπων (όπως κατά τη διάρκεια του σεξ) θα μπορούσε να διευκολύνει τη μετάδοση, κάτι που δεν είχε περιγραφεί ποτέ μέχρι τώρα» έγραψε ο ίδιος στο Twitter. Από την πλευρά της η Jennifer McQuiston, ανώτερος αξιωματούχος του CDC δήλωσε «Ανησυχούμε ότι η νέα έξαρση είναι πολύ διαφορετική από αυτή που συνήθως αναφέραμε ως ευλογιά των πιθήκων».

Tα συμπτώματα

Μετά την επαφή με τον ιό που προκαλεί ευλογιά των πιθήκων o χρόνος επώασης του ιού μπορεί να διαρκέσει 5-21 ημέρες μέχρι και την εκδήλωση των πρώτων συμπτωμάτων. Αυτά είναι:

Μία έως πέντε ημέρες μετά την έναρξη αυτών των συμπτωμάτων, εμφανίζεται επίσης δερματικό εξάνθημα. Συχνά αρχίζει στο πρόσωπο και ύστερα εξαπλώνεται στο υπόλοιπο σώμα.

Το εξάνθημα μερικές φορές συγχέεται με αυτό που προκαλεί η ανεμοβλογιά. Θυμίζει εξογκωμένα σπυράκια, που σταδιακά μετατρέπονται σε μικρές φουσκάλες με υγρό. Οι φουσκάλες αυτές τελικά δημιουργούν κρούστα που αργότερα υποχωρεί.

Τα συμπτώματα που προκαλεί η ευλογιά των πιθήκων συνήθως υποχωρούν εντός 2-4 εβδομάδων.

Μέτρα προστασίας για όλους

Ο ΠΟΥ αναφέρει ότι η καλή υγεινή των χεριών είναι ένα από τα κυριότερα μέτρα πρόληψης και προστασίας κατά της μόλυνσης αυτής, ενώ αναφέρει ότι υπάρχει δυνατότητα εμβολιασμού ή οποία ωστόσο δεν είναι ακόμα ευρέως διαθέσιμη. Καλό θα είναι οι ταξιδιώτες όπως και οι κάτοικοι να αποφεύγουν την επαφή με άρρωστα ζώα, ενώ δεν συνιστά την κατανάλωση κυνηγιού.

Επίσης, αναφέρει ότι οι ασθενείς πρέπει να απομονώνονται ενώ οι υγειονομικοί πρέπει να τηρούν τα μέτρα προστασίας που υπάρχουν σύμφωνα με τον υγειονομικό πρωτόκολλο, τονίζοντας ότι τις εξετάσεις αίματος πρέπει να κάνει αποκλειστικά εκπαιδευμένο προσωπικό.

Για την ώρα δεν υπάρχουν περιορισμοί ούτε κάποια σύσταση από τον ΠΟΥ προς τον κόσμο ώστε να μην ταξιδεύει προς την Νιγηρία ή προς τη Βρετανία.