• Κ. Παρασκευή κλείνουμε ένα χρόνο από την καταγραφή του πρώτου κρούσματος του κορονοϊού στη χώρα μας. Ποια είναι τα μαθήματα που έχουμε λάβει αυτό το χρόνο;

Ειδικά στην αρχή είχαμε να αντιμετωπίσουμε πολλά προβλήματα. Είχαμε έλλειψη μέσων, είχαμε έλλειψη γνώσης. Ωστόσο, στην αρχή τα μέτρα ήτανε πιο αποτελεσματικά γιατί υπήρχε ο φόβος του άγνωστου, ενώ υπήρχε και το παράδειγμα της Ιταλίας που λειτούργησε αποτρεπτικά.

Αλλά όσο περνάει ο καιρός, ενώ βελτιώνονται κάποια στοιχεία, όπως η γνώση μας ή η διαθεσιμότητα των μέσων και κάποια μέτρα φέρουν αποτελέσματα, υπάρχει μία αναμενόμενη κόπωση, στην κοινωνία, σε επίπεδο προσωπικό αλλά και στο επίπεδο της οικονομίας. Αυτό δυσχεραίνει την εφαρμογή των μέτρων.

Από τις σημαντικές δυσκολίες που έχουμε να αντιμετωπίσουμε είναι καταρχήν ο ιός αυτός καθ’αυτός, το πως μεταδίδεται, η δυνατότητα του να μεταδοθεί από άτομα τα οποία είναι ασυμπτωματικά. Βέβαια, η κατάσταση αυτή καθ’ αυτή έχει πολλές αντικειμενικές δυσκολίες και σε αυτές προστίθενται η δυσπιστία, η άρνηση του προβλήματος και φυσικά, όπως προανέφερα, η κόπωση όλων μας, οι μειωμένες αντοχές.

Από την άλλη όμως υπάρχουν και πολλά θετικά μηνύματα. Όπως η ταχεία αλληλούχηση, ταυτοποίηση του γονιδιώματος του ιού, που μας επέτρεψε να κάνουμε έγκαιρα και άμεσα διαγνωστικά τεστ. Ακόμη, η γρήγορη ανάπτυξη εμβολίου και μάλιστα όχι ενός αλλά πολλών εμβολίων. Η έρευνα, η οποία έχει γίνει στο χώρο. Μπορεί ακόμα να μην έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη ενός αποτελεσματικού φαρμάκου, αλλά έχουν γίνει πάρα πολλά προς την κατεύθυνση της αντιμετώπισης της νόσου. Η γνώση που έχουμε αποκτήσει είναι προϊόν έρευνας.

Γενικά με τους ιούς, γενικά με μία πανδημία είναι ότι εξελίσσεται ραγδαία. Ό,τι ισχύει τη μια βδομάδα δεν σημαίνει ότι θα ισχύει και την επόμενη. Μακροπρόθεσμες προβλέψεις δεν μπορούν να γίνουν και σε μια κρίση θα πρέπει να σκέφτεσαι με γνώμονα την πρόληψη και την έγκαιρη λήψη μέτρων. Όταν υπάρχουν σημάδια έξαρσης ή ένδειξη ενός κύματος τα μέτρα θα πρέπει να εφαρμόζονται άμεσα.

• Η πανδημίες διαχρονικά αλλάζουν και την κοινωνία. Πως μπορεί να έχει αλλάξει η συγκεκριμένη την καθημερινότητα μας;

Σίγουρα έχει επίδραση στην καθημερινότητά μας, στις δραστηριότητές μας. Έχει επίδραση στον τρόπο που συμπεριφερόμαστε, στο πως σκεπτόμαστε. Πρόκειται για μία κρίση. Αυτό καθιστά σαφές ότι τίποτα δεν είναι δεδομένο. Το μέλλον, όπως βιώσαμε και λόγω της οικονομικής κρίσης, δεν είναι δεδομένο ότι θα ακολουθήσει μια συγκεκριμένη πορεία.

Υπάρχουν πολλοί αστάθμητοι παράγοντες που μπορούν να τροποποιήσουν την καθημερινότητά μας. Ένας από αυτούς τους παράγοντες είναι μία υγειονομική κρίση σαν αυτή που βιώνουμε τώρα, μία πανδημία.

Οι επιδράσεις που μπορεί να έχει είναι τόσο βραχυπρόθεσμες όσο και μακροπρόθεσμες. Όπως, το πως βίωσαν όλη αυτή την κατάσταση τα παιδιά μας, οι έφηβοι, οι νέοι. Τι επιδράσεις έχει στην ψυχολογία τους, στην ανάπτυξη τους, στην εκπαίδευσή τους.

Αλλά ζητούμενο είναι και η επίδραση της σε εμάς τους ενήλικες, στις κοινωνικές μας σχέσεις, τις επαγγελματικές μας σχέσεις, τη δυνατότητα μας να ταξιδεύουμε, το πως διασκεδάζουμε, το πως επικοινωνούμε με άλλους ανθρώπους. Αλλά ακόμα και όταν βγούμε από την στενωπό αυτής της πανδημίας, θα χρειαστεί χρόνος ίσως να επανέλθουμε στην ψυχολογία που είχαμε πριν από την πανδημία.

• Ποια είναι τα κέρδη που διαβλέπετε;

Το κέρδος είναι ότι, σε μεγάλο βαθμό, μας έκανε να σκεφτόμαστε περισσότερο το συλλογικό συμφέρον και λιγότερο το ατομικό. Επίσης, παρότι κάποιες συνήθειες, όπως η χρήση της μάσκας, δεν το έγινε με ευκολία είναι πλέον μία συνήθεια που ίσως μας μείνει ως μία καλή πρακτική, που θα συνδράμει και στην αντιμετώπιση σε άλλων νοσημάτων του αναπνευστικού, όπως η γρίπη.

Γενικότερα η αίσθηση της πρόληψης, η εμπιστοσύνη σε ό,τι αφορά την επιστήμη, το ενδιαφέρον προς τα τεκταινόμενα στο χώρο της επιστήμης. Έφερε πιο κοντά τους ανθρώπους και την κοινωνία στο τι συμβαίνει στο χώρο της υγείας, πως λειτουργούμε κάτω από αυτές τις συνθήκες ακόμα και το πως πραγματοποιούμε μια κλινική δοκιμή.

• Καθηγητά, αν μπορούσατε να κάνετε μια προβολή στον επόμενο χρόνο, ποια πιστεύετε ότι θα είναι τα πιθανότερα εμπόδια αλλά και γιατί μπορούμε να αισιοδοξούμε;

Μπορούμε σαφέστατα να αισιοδοξούμε σε ό,τι αφορά τον εμβολιασμό και την δυνατότητα επιτυχούς αντιμετώπισης του κορονοϊού. Το νερό στο αυλάκι έχει μπει. Ευελπιστούμε ότι μέχρι το καλοκαίρι θα έχει εμβολιαστεί ένα σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού για να μπορέσουμε να είμαστε ασφαλείς και να αντιμετωπίσουμε την πανδημία.

Η προσδοκία από τον εμβολιασμό είναι το Α και το Ω στην αντιμετώπιση. Αυτό που θα πρέπει να ξεπεράσουμε στο μεγαλύτερο βαθμό είναι η δυσπιστία του κόσμου στο εμβόλιο, η ανησυχία αλλά φυσικά και η κόπωση.