Στον ρόλο και στις αρμοδιότητες του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών ως προς την αδειοδότηση, τον έλεγχο και την εποπτεία των φορέων πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας αναφέρεται ο Σύλλογος, με αφορμή το περιστατικό θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη μετά την υποβολή του σε θεραπεία πλασμαφαίρεσης σε ιατρείο της Αθήνας.
Το περιστατικό, όπως επισημαίνει ο ΙΣΑ στη σχετική ανακοίνωσή του, προκάλεσε ερωτήματα σχετικά με το τι πράττει ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών για τον έλεγχο των ιατρείων που λειτουργούν στην περιοχή ευθύνης του. Ο Σύλλογος, απαντώντας στα ερωτήματα αυτά, παρουσιάζει το πλαίσιο μέσα στο οποίο πραγματοποιούνται οι έλεγχοι, αλλά και τους περιορισμούς των αρμοδιοτήτων του.
Σύμφωνα με τον ΙΣΑ, ο Σύλλογος είναι αρμόδιος για την αδειοδότηση, τον έλεγχο και την εποπτεία των ιατρείων, πολυϊατρείων και διαγνωστικών εργαστηρίων που έχουν έδρα στην περιφέρειά του.
Στην περιοχή ευθύνης του ΙΣΑ λειτουργούν, σύμφωνα με τα στοιχεία των υπηρεσιών του, περισσότεροι από 16.500 φορείς πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας. Σε αυτούς περιλαμβάνονται ιατρεία, πολυϊατρεία και διαγνωστικά εργαστήρια, τα οποία λειτουργούν είτε ως ατομικές επιχειρήσεις είτε ως συστεγαζόμενα ή κοινά ιατρεία, καθώς και ως ιατρικές εταιρείες παροχής υπηρεσιών πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας.
Πώς πραγματοποιούνται οι έλεγχοι
Πριν από την αδειοδότηση ενός φορέα ΠΦΥ, Τριμελής Επιτροπή Ελέγχου του ΙΣΑ, αποτελούμενη από ένα μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου, έναν ιατρό-μέλος του ΙΣΑ και έναν μηχανικό, πραγματοποιεί επιτόπια αυτοψία στον χώρο και γνωμοδοτεί για την έκδοση της σχετικής βεβαίωσης λειτουργίας.
Οι έλεγχοι δεν περιορίζονται, ωστόσο, στο στάδιο της αρχικής αδειοδότησης. Ο ΙΣΑ αναφέρει ότι πραγματοποιεί και δειγματοληπτικούς έκτακτους ελέγχους στους φορείς που βρίσκονται εντός της χωρικής του αρμοδιότητας, ενώ αντίστοιχοι έλεγχοι πραγματοποιούνται και μετά από καταγγελίες πολιτών ή κατόπιν ενημέρωσης από αρμόδιους κρατικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς και αρχές.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το Υπουργείο Υγείας, η Εθνική Αρχή Διαφάνειας, το ΣΔΟΕ, η Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες και η Ελληνική Αστυνομία.
Ενδεικτικά, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΣΑ, από το 2024 έως σήμερα έχουν ελεγχθεί περίπου 5.500 φορείς για την έκδοση αρχικής βεβαίωσης λειτουργίας ή την τροποποίησή της. Κατά το ίδιο χρονικό διάστημα, ο Σύλλογος αναφέρει ότι πραγματοποίησε περίπου 1.000 επιπλέον ελέγχους, είτε στο πλαίσιο δειγματοληπτικού ελέγχου είτε μετά από καταγγελίες.
Ο έλεγχος αφορά, μεταξύ άλλων, την παρουσία του επιστημονικά υπεύθυνου ιατρού, η οποία αποτελεί προϋπόθεση για τη νόμιμη λειτουργία του φορέα, καθώς και τον χώρο, ώστε να διαπιστωθεί ότι το ιατρείο λειτουργεί στους χώρους που αποτυπώνονται στην υποβληθείσα κάτοψη.
Παράλληλα, ελέγχονται ο εξοπλισμός, οι συνθήκες υγιεινής και γενικότερα η νόμιμη λειτουργία του φορέα και η παροχή των υπηρεσιών υγείας.
Ο ΙΣΑ διευκρινίζει, ωστόσο, ότι ένας επιτόπιος έλεγχος αποτυπώνει την εικόνα ενός φορέα τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Όπως επισημαίνει, δεν είναι δυνατόν να υπάρχει συνεχής παρακολούθηση της λειτουργίας των ιατρείων ούτε να ελέγχονται καθημερινά περισσότεροι από 15.000 φορείς.
Παράλληλα, τονίζεται ότι οι επιτροπές του ΙΣΑ δεν διαθέτουν εκ του νόμου τις διωκτικές ή ελεγκτικές εξουσίες που έχουν άλλοι συναρμόδιοι κρατικοί φορείς, όπως η Εθνική Αρχή Διαφάνειας, το ΣΔΟΕ, η Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος και η Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες.
Η ευθύνη του επιστημονικά υπεύθυνου ιατρού
Με αφορμή το συγκεκριμένο περιστατικό, ο ΙΣΑ υπογραμμίζει ότι η ευθύνη για τη λειτουργία ενός ιατρείου, καθώς και για τις πράξεις ή παραλείψεις του επιστημονικά υπεύθυνου ιατρού, ανήκει πρωτίστως στον ίδιο τον ιατρό.
Όπως σημειώνει, ο επιστημονικά υπεύθυνος ιατρός είναι εκείνος που παρέχει στον ασθενή υπηρεσίες πρόληψης, διάγνωσης ή θεραπείας και έχει την ευθύνη για την επιστημονική ορθότητα των ιατρικών πράξεων που πραγματοποιούνται.
Η παρέμβαση του ΙΣΑ, σύμφωνα με την ανακοίνωση, έρχεται να αποσαφηνίσει το πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του και τον τρόπο με τον οποίο διενεργούνται οι έλεγχοι στους φορείς πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, στον απόηχο ενός περιστατικού που έχει επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της ασφάλειας των ιατρικών πράξεων και της εποπτείας των ιδιωτικών δομών υγείας.
