Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) αρχίζει να μεταμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο ανακαλύπτονται και αναπτύσσονται νέα φάρμακα, με τις φαρμακευτικές εταιρείες να επενδύουν ολοένα και περισσότερο σε τεχνολογίες που μπορούν να επιταχύνουν την έρευνα και να μειώσουν το κόστος ανάπτυξης νέων θεραπειών.

Οι ευκαιρίες που προσφέρει η τεχνητή νοημοσύνη στο πεδίο της ανάπτυξης φαρμάκων είναι αμέτρητες. Η AI μπορεί να εντοπίζει θεραπευτικούς στόχους, να αναλύει τεράστιους όγκους βιοϊατρικών δεδομένων και να βελτιώνει τον σχεδιασμό των κλινικών δοκιμών με τρόπους που μέχρι πρόσφατα ήταν αδύνατοι.

Η Roche ανακοίνωσε την ενίσχυση τησ συνεργασία της με τη NVIDIA στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, δημιουργώντας αυτό που χαρακτηρίζει ως το μεγαλύτερο υβριδικό «AI factory» στη φαρμακοβιομηχανία, με στόχο την επιτάχυνση της ανάπτυξης φαρμάκων και διαγνωστικών. Η εταιρεία έχει αναπτύξει περισσότερες από 2.000 μονάδες υψηλής υπολογιστικής ισχύος (GPUs) σε ΗΠΑ και Ευρώπη, ενισχύοντας την ανάλυση δεδομένων, τη μοντελοποίηση και την κλινική έρευνα.

Η δυνατότητα αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς ο αριθμός των πιθανών μοριακών δομών που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη φαρμάκων είναι τεράστιος. Στο MIT, ερευνητές χρησιμοποίησαν την τεχνητή νοημοσύνη για να εξετάσουν περίπου 36 εκατομμύρια ενώσεις και να εντοπίσουν πιθανά νέα αντιβιοτικά κατά ανθεκτικών βακτηρίων.

Ωστόσο, όπως σημειώνει και το Axios, συνοδεύεται και από νέες ρυθμιστικές προκλήσεις στο πεδίο των προκλινικών δοκιμών.

Επενδύοντας στην ΑΙ

Η εταιρεία Nvidia βρίσκεται στο επίκεντρο πολλαπλών συνεργασιών με τις μεγαλύτερες διεθνείς φαρμακευτικές εταιρείες. Η πρόσφατη συνεργασία με τη Lilly εστιάζει στη δημιουργία ενός «co-innovation lab» και την ανάπτυξη υπολογιστικών συστημάτων υψηλής ισχύος για την ανακάλυψη φαρμάκων.

Συνεργασία με την Nvidia, ανακοίνωσε και η Novo Nordisk, αλλά και η βιοτεχνολογική εταιρεία Recursion Pharmaceuticals. Η Recursion εστιάζει στις πλατφόρμες τεχνητής νοημοσύνης που αναλύουν τεράστιες βάσεις βιολογικών δεδομένων, ενώ με τη Nvidia θα προχωρήσουν στην ανάπτυξη μεγάλων μοντέλων AI για φαρμακευτική έρευνα

Η Novo Nordisk, μαζί με το Danish Centre for AI Innovation εστιάζουν για τη χρήση υπερυπολογιστών και generative AI στην ανακάλυψη νέων θεραπειών.

Παράλληλα, το Ταμείο Εξαγωγών και Επενδύσεων της Δανίας (EIFO) και το Ίδρυμα Novo Nordisk ανακοίνωσαν σχέδια για την επένδυση 80 εκατομμυρίων ευρώ σε έναν κβαντικό υπολογιστή επιπέδου 2. Ο υπολογιστής, που πήρε το όνομά του από τον νορβηγικό θεό Μάγκνι, αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το 2026–2027.

Αλλά και η AstraZeneca, η οποία έχει προχωρήσει σε συνεργασίες αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων με βιοτεχνολογικές εταιρείες που αναπτύσσουν πλατφόρμες AI για την ανακάλυψη φαρμάκων.

Προκλήσεις

Παράλληλα όμως, η χρήση της τεχνολογίας δημιουργεί και νέες προκλήσεις για τις ρυθμιστικές αρχές. Ο αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) έχει ήδη εκδώσει οδηγίες για τη χρήση AI στην ανάπτυξη φαρμάκων, ζητώντας μεγαλύτερη διαφάνεια σχετικά με τα μοντέλα που χρησιμοποιούνται.

Αν και αρκετές θεραπείες που έχουν σχεδιαστεί με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης βρίσκονται ήδη σε κλινικές δοκιμές, η πρώτη έγκριση ενός φαρμάκου που θα έχει αναπτυχθεί σε μεγάλο βαθμό με AI παραμένει ακόμη ένα ορόσημο που δεν έχει επιτευχθεί.

Οι ειδικοί ωστόσο εκτιμούν ότι τα επόμενα χρόνια η τεχνητή νοημοσύνη θα αποτελέσει βασικό εργαλείο στην ανάπτυξη νέων φαρμάκων και θεραπειών.