Το PhARMA Innovation Forum (PIF) με ανακοίνωσή του εκφράζει την έντονη ανησυχία του αναφορικά με τα επίσημα στοιχεία της Εθνικής Κεντρικής Αρχής Προμηθειών Υγείας (ΕΚΑΠΥ) που κοινοποιήθηκαν με καθυστέρηση άνω του έτους στις εταιρείες-μέλη μας και αποτυπώνουν, για μία ακόμη χρονιά, πλήρη εκτροχιασμό της υπέρβασης του δημόσιου προϋπολογισμού για τα καινοτόμα νοσοκομειακά φάρμακα και του αντίστοιχου μηχανισμού υποχρεωτικών επιστροφών. Το νοσοκομειακό clawback για τα φάρμακα άνω των 30 ευρώ ανήλθε στο 79,8% για το πρώτο εξάμηνο του 2024, έναντι 83% την ίδια περίοδο του 2023 – μια οριακή πτώση, πολύ μακριά από την πρόβλεψη για 69% που το ίδιο το Υπουργείο Υγείας επαναλάμβανε τους τελευταίους μήνες.

Αυτό σημαίνει ότι το κράτος κάλυψε και πάλι μόλις 2 στις 10 καινοτόμες θεραπείες για ασθενείς με σοβαρές παθήσεις όπως καρκίνο, αυτοάνοσα, σπάνια και άλλα χρόνια και απειλητικά για τη ζωή νοσήματα. Παρά τον κρίσιμο ρόλο αυτών των φαρμάκων στη δημόσια υγεία –καθώς τεκμηριωμένα παρατείνουν την επιβίωση, μειώνουν επιπλοκές και βελτιώνουν την ποιότητα ζωής– η Πολιτεία εμμένει σε μία ακραία υποχρηματοδότηση, μετακυλίοντας το βάρος του κόστους στις βιοφαρμακευτικές εταιρείες.

«Πλήρης κατάρρευση»

Σε αυτό το πλαίσιο, το PhARMA Innovation Forum ζήτησε και πραγματοποίησε άμεσα συνάντηση με τον Υπουργό Υγείας και κατέστησε σαφές ότι το μνημονιακό μέτρο του clawback έχει οδηγήσει de facto τη φαρμακευτική πολιτική σε πλήρη κατάρρευση. Θα παρακολουθούμε στενά τις επόμενες εβδομάδες τη δέσμευση που ανέλαβε ο Υπουργός Υγείας κατά τη συνάντηση, για διόρθωση που θα επέλθει με τα σημειώματα του Β’ εξαμήνου ’24 και θα περιορίσει τις υποχρεωτικές πληρωμές για τα καινοτόμα νοσοκομειακά φάρμακα στο 69% για το σύνολο του έτους. Σε διαφορετική περίπτωση, αναμένουμε το Υπουργείο να προχωρήσει όπως δεσμεύτηκε σε αναδρομική δημοσιονομική παρέμβαση, ώστε να επιτευχθεί τουλάχιστον αυτός ο στόχος.

Ωστόσο η διόρθωση αυτή ακόμη και αν επιβεβαιωθεί στην πράξη, είναι προφανές ότι δεν αρκεί για να άρει το αδιέξοδο στο οποίο έχει περιέλθει η διάθεση καινοτόμων θεραπειών στην Ελλάδα. Οι συνέπειες αυτής της υποχρηματοδότησης είναι ήδη ορατές. Οι ασθενείς εκτίθενται σε αυξημένο κίνδυνο καθυστερήσεων, αποκλεισμών ή διακοπών πρόσβασης στις πλέον καινοτόμες θεραπείες. Η διάθεση νέων φαρμάκων στην ελληνική αγορά καθίσταται όλο και πιο αβέβαιη, ενώ η χώρα συνεχίζει να υποβαθμίζεται ως προορισμός επενδύσεων στην κλινική έρευνα.

Αύξηση του προϋπολογισμού

Ακριβώς για τους παραπάνω λόγους, απαιτείται άμεση και ουσιαστική αύξηση του προϋπολογισμού για τα νοσοκομειακά φάρμακα, κάλυψη από τον κρατικό προϋπολογισμό του κόστους προστασίας των φαρμάκων κάτω των 30 ευρώ – που αύξησε τις επιστροφές κατά 12 μονάδες το Α΄ εξάμηνο του ‘24– και άρση της χρήσης του clawback ως αποκλειστικού κριτηρίου κατά τη διαδικασία διαπραγμάτευσης, ώστε να συνεκτιμάται η κλινική αξία κάθε καινοτόμου θεραπείας στην αποζημίωση, όπως γίνεται σε κάθε άλλο ευρωπαϊκό κράτος. Επιπλέον, η αύξηση της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης οφείλει επιτέλους να κατανέμεται με αποκλειστικό κριτήριο τη σύγκλιση της υπέρβασης στα τρία κανάλια διάθεσης (νοσοκομεία, ΕΟΠΥΥ, φαρμακεία κοινότητας).

Η εντεινόμενη υποχρηματοδότηση των καινοτόμων θεραπειών δεν συνιστά απλώς λογιστικό πρόβλημα. Είναι ένα κρίσιμο εθνικό διακύβευμα που αφορά τη δημόσια υγεία και τη συνολική αναπτυξιακή προοπτική της χώρας. Η κυβέρνηση οφείλει να παρέμβει με αποφασιστικότητα και γνώμονα τον ασθενή. Το PhARMA Innovation Forum δηλώνει «παρών» και έτοιμο να στηρίξει ουσιαστικές λύσεις. Όμως η παρούσα κατάσταση δεν μπορεί να συνεχιστεί.