Ένα νέο βαμβακερό ύφασμα που απολυμαίνεται μόνο του, εξουδετερώνοντας βακτήρια, μύκητες και ιούς με τη βοήθεια του ορατού φωτός, ανέπτυξε ερευνητική ομάδα με στόχο τη μείωση της μικροβιακής επιβάρυνσης σε νοσοκομεία και άλλους χώρους υγειονομικής περίθαλψης.

«Το υλικό ενσωματώνει δύο φωτοδραστικές ενώσεις, οι οποίες, όταν εκτίθενται στο φως, παράγουν μια ιδιαίτερα δραστική μορφή οξυγόνου που προκαλεί βλάβες στους μικροοργανισμούς που προσκολλώνται στο ύφασμα, οδηγώντας στην εξουδετέρωσή τους», εξηγεί ο Alberto Blázquez-Moraleja, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης.

Στην ερευνητική ομάδα συμμετέχουν επιστήμονες από το Πολυτεχνικό Πανεπιστήμιο της Βαλένθια (UPV), το Ινστιτούτο Χημικής Τεχνολογίας (ITQ), το Ερευνητικό Ινστιτούτο Μεσογειακής Αγροδασοπονίας και την κοινή ερευνητική μονάδα του UPV με το Ινστιτούτο Έρευνας Υγείας του νοσοκομείου La Fe στη Βαλένθια.

Στόχος των ερευνητών είναι η ανάπτυξη υφασμάτων που περιορίζουν την παρουσία παθογόνων μικροοργανισμών, αντιμετωπίζοντας παράλληλα προβλήματα των συμβατικών αντιμικροβιακών υλικών, όπως η μείωση της αποτελεσματικότητάς τους με τη χρήση και το πλύσιμο, αλλά και η πιθανή ανάπτυξη μικροβιακής αντοχής.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό ACS Applied Materials & Interfaces.

Αποτελεσματικό και μετά από πολλές πλύσεις

Στις εργαστηριακές δοκιμές, το ύφασμα εξουδετέρωσε πλήρως το βακτήριο Escherichia coli μέσα σε 60 λεπτά και το Enterococcus faecalis μέσα σε 20 λεπτά, όταν εκτέθηκε στο φως. Παράλληλα, μείωσε την παρουσία του μύκητα Candida albicans μέσα σε τρεις ώρες.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, το υλικό διατήρησε σημαντικό μέρος της δράσης του ακόμη και μετά από επανειλημμένες πλύσεις. Έπειτα από 20 κύκλους πλύσης, η βακτηριοκτόνος αποτελεσματικότητά του παρέμενε πάνω από τα επίπεδα αναφοράς που χρησιμοποιούνται για τα αντιμικροβιακά υφάσματα.

Απαραίτητο το φως

Η αξιολόγηση σε νοσοκομειακό περιβάλλον πραγματοποιήθηκε σε δωμάτια 12 ασθενών στο Πανεπιστημιακό και Πολυτεχνικό Νοσοκομείο La Fe στη Βαλένθια. Τα υφάσματα τοποθετήθηκαν για 48 ώρες σε δύο σημεία: στις πλευρικές μπάρες των κρεβατιών, όπου υπήρχε έκθεση στο φως, και στα στρώματα, όπου το φως ήταν περιορισμένο. Ως ομάδα ελέγχου χρησιμοποιήθηκαν συμβατικά βαμβακερά υφάσματα.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα υφάσματα που εκτέθηκαν στο φως συγκέντρωσαν 75% λιγότερους μικροοργανισμούς σε σύγκριση με τα συμβατικά βαμβακερά υφάσματα. Σε σημεία χωρίς άμεση έκθεση στο φως, η μείωση ήταν μικρότερη και έφτασε το 25%.

Η αποτελεσματικότητα ήταν ιδιαίτερα υψηλή έναντι των Gram-θετικών βακτηρίων, των οποίων η παρουσία μειώθηκε κατά 77,5%.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η διαδικασία παραγωγής του υφάσματος μπορεί να ενσωματωθεί στις συνήθεις τεχνικές φινιρίσματος υφασμάτων, διευκολύνοντας τη μελλοντική ανάπτυξη και παραγωγή αυτοαπολυμαινόμενων υφασμάτων για νοσοκομεία.