Η νόσος Αλτσχάιμερ και άλλες μορφές άνοιας παραμένουν δύσκολες στην έρευνα, μεταξύ άλλων επειδή η έγκαιρη διάγνωσή τους στους ανθρώπους αποτελεί πρόκληση. Οι παθολογικές αλλαγές στον εγκέφαλο μπορεί να ξεκινούν ακόμη και δύο δεκαετίες πριν εμφανιστούν τα συμπτώματα που οδηγούν έναν άνθρωπο στον γιατρό.
Μεγάλο μέρος της έρευνας βασίζεται σε πειραματόζωα, κυρίως ποντίκια. Ωστόσο, τα αποτελέσματα φαρμάκων που εμφανίζουν υποσχόμενες ενδείξεις στα πειραματόζωα συχνά δεν επιβεβαιώνονται στις μελέτες σε ανθρώπους. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτουν οι ερευνητές, περίπου 99% των φαρμάκων για το Αλτσχάιμερ που έδειξαν καλά αποτελέσματα στο εργαστήριο απέτυχαν στις κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους.
Οι σκύλοι μπορεί να προσφέρουν ένα διαφορετικό μοντέλο για τη μελέτη της γήρανσης του εγκεφάλου, καθώς εμφανίζουν φυσικά μια μορφή γνωστικής δυσλειτουργίας που παρουσιάζει ομοιότητες με την άνοια.
Νόσος του εγκεφάλου σε σκύλους και ανθρώπους
Ερευνητές μελέτησαν εγκεφαλικά δείγματα ηλικιωμένων σκύλων με σύνδρομο γνωστικής δυσλειτουργίας των σκύλων (ή άνοια του σκύλου), μια κατάσταση που σχετίζεται με έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών.
Η συγκεκριμένη κατάσταση επηρεάζει περισσότερους από έναν στους τέσσερις σκύλους ηλικίας άνω των 12 ετών και μπορεί να εντοπιστεί μέσω ερωτηματολογίων που καταγράφουν αλλαγές στη συμπεριφορά και τις καθημερινές λειτουργίες των ζώων.
Στη νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό npj Dementia, οι ερευνητές συνέκριναν τον εγκέφαλο σκύλων με γνωστική δυσλειτουργία με ανθρώπινα δείγματα από ασθενείς με Αλτσχάιμερ.
Χρησιμοποιώντας τις ίδιες εργαστηριακές μεθόδους, εντόπισαν παθολογικές εναποθέσεις πρωτεϊνών στις ίδιες περιοχές του εγκεφάλου των σκύλων όπου παρατηρούνται αντίστοιχες αλλαγές σε ανθρώπους με πρώιμη άνοια.
Ένας πιθανός βιοδείκτης
Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης αν οι αλλαγές σε δείκτες του αίματος που συνδέονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ στους ανθρώπους εμφανίζονται και σε σκύλους με γνωστική δυσλειτουργία.
Σε σκύλους με υψηλά επίπεδα παθολογικών εναποθέσεων πρωτεϊνών στον εγκέφαλο, παρατηρήθηκαν αυξημένα επίπεδα της Όξινηw Ινώδους Πρωτεΐνης Γλοίας (GFAP)»
Η GFAP εντοπίζεται φυσιολογικά στο αίμα σε περιπτώσεις εγκεφαλικής βλάβης ή νόσου. Για τον λόγο αυτό, οι ερευνητές εκτιμούν ότι μπορεί να αποτελέσει έναν χρήσιμο βιοδείκτη για την αναγνώριση της γνωστικής έκπτωσης στους σκύλους και να προσφέρει στοιχεία για την εξέλιξη της άνοιας.
Η γήρανση των σκύλων και των ανθρώπων
Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη μεγαλύτερες προσπάθειες για την κατανόηση της γήρανσης των σκύλων. Το Dog Aging Project παρακολουθεί περισσότερους από 50.000 σκύλους συντροφιάς, με στόχο να μελετήσει τους βιολογικούς, γενετικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες που επηρεάζουν τη γήρανση, συμπεριλαμβανομένης της γήρανσης του εγκεφάλου.
Οι ερευνητές έχουν επίσης αναπτύξει σειρά γνωστικών δοκιμασιών για σκύλους, οι οποίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την καταγραφή πρώιμων αλλαγών στη γνωστική λειτουργία και τη συμπεριφορά, πριν εμφανιστούν νευρολογικά συμπτώματα.
Η καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο γερνά ο εγκέφαλος των σκύλων μπορεί να βοηθήσει τους επιστήμονες να διερευνήσουν γιατί ορισμένοι σκύλοι και άνθρωποι εμφανίζουν άνοια ενώ άλλοι όχι, αλλά και να αναζητήσουν τρόπους για πιο έγκαιρη διάγνωση και νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις.
