Με ανακοίνωση της, η Ε.Σ.Α.μεΑ., "εκφράζει την κατηγορηματική αντίθεσή της στις θέσεις του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας (ΣΦΕΕ) για εμπλοκή του ιδιωτικού τομέα στη συλλογή και αξιοποίηση ανθρώπινου πλάσματος εκφράζει με επιστολή της στον υπουργό Υγείας".
Όπως αναφέρει οι σχετικές «Προτάσεις πολιτικών υγείας» του ΣΦΕΕ, λήφθηκαν και ανακοινώθηκαν χωρίς καμία διαβούλευση με την Ε.Σ.Α.μεΑ., "που αποτελεί την αντιπροσωπευτικότερη τριτοβάθμια οργάνωση της χώρας, εκπροσωπώντας περισσότερες από 30 Εθνικές και Περιφερειακές Ομοσπονδίες, με μέλη συνολικά περισσότερες από πεντακόσιες (500) πρωτοβάθμιες οργανώσεις-Συλλόγους ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις και οργανώσεις των οικογενειών τους, αλλά και την Ελληνική Ομοσπονδία Θαλασσαιμίας (Ε.Ο.ΘΑ.), μέλος της Ε.Σ.Α.μεΑ, η οποία αποτελεί την αντιπροσωπευτικότερη οργάνωση των πασχόντων από Θαλασσαιμία και Δρεπανοκυτταρική Νόσο στη χώρα."
Η Ε.Σ.Α.μεΑ ξεκαθαρίζει ότι συμφωνεί με τις θέσεις της Ε.Ο.ΘΑ., οι οποίες κατατέθηκαν μέσω επιστολής της προς το υπουργείο Υγείας και το ΕΚΕΑ, για τη διασφάλιση της επάρκειας και της ασφάλειας του αίματος και των παραγώγων του.
Εκφράζει δε αμφιβολίες για την αντιπροσωπευτικότητα των υπογραφόντων τη σχετική «Θεματική» πρόταση του ΣΦΕΕ , καθώς, όπως αναφέρει, "μόλις ένας σύλλογος ασθενών, ένας επιστήμονας και τέσσερις φαρμακευτικές εταιρείες συνυπέγραψαν , χωρίς ουσιαστική συμμετοχή των φορέων των πασχόντων που πλήττονται άμεσα."
"Οι προτάσεις του ΣΦΕΕ επιχειρούν την εμπορευματοποίηση ενός τομέα - τη συλλογή πλάσματος - χωρίς να διασφαλίζουν την πρόσβαση των πασχόντων στην Ελλάδα σε φάρμακα που παράγονται από αυτό. Η ιδιωτική συλλογή πλάσματος μπορεί να οδηγήσει σε εκτροπή προς εμπορικές αγορές, με αποτέλεσμα οι ανάγκες των χρονίως πασχόντων στη χώρα μας να μείνουν ακάλυπτες. Η συλλογή και η διάθεση του αίματος και των παραγώγων του δεν μπορεί να υπηρετεί ιδιωτικά επιχειρηματικά συμφέροντα.", τονίζεται στην ανακοίνωση.
Τι φοβάται η Ε.Σ.Α.μεΑ,
Όπως εξηγεί στην ανακοίνωση του η Εθνική Συνομοσπονδία Ανθρώπων με Αναπηρία, "η δημιουργία ιδιωτικών κέντρων συλλογής πλάσματος ενέχει σοβαρούς κινδύνους":
- για την επάρκεια αίματος και αιμοπεταλίων,
- για την ασφάλεια των δοτών και των ληπτών,
- για την ισότητα πρόσβασης των ασθενών σε φαρμακευτικά προϊόντα από πλάσμα.
Υπογραμμίζει ότι η εθελοντική, μη αμειβόμενη αιμοδοσία, αποτελεί θεμελιώδη αρχή - το ενδεχόμενο «ενθάρρυνσης» πλασματοδοτών με αμοιβή, αντιβαίνει στις διεθνείς αρχές (π.χ., του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας) και στον νέο κανονισμό SoHO που θέτει ως προϋπόθεση την αξιοπρέπεια των δοτών και τη μη αμειβόμενη δωρεά.
Ο έλεγχος και η διαχείριση πρέπει να παραμείνουν σε δημόσιο φορέα, στο Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας (ΕΚΕΑ), χωρίς ιδιωτική ανάμειξη, ώστε να εξασφαλίζεται επάρκεια, ποιότητα και διαφάνεια.
Η πρόταση του ΣΦΕΕ, όπως παρουσιάζεται, φέρει τον κίνδυνο να οδηγήσει σε απομάκρυνση των αιμοδοτών από την αιμοδοσία προς την πλασματοδοσία, με αποτέλεσμα η συλλογή αίματος να εξασθενεί - γεγονός που θα βλάψει κυρίως πάσχοντες με χρόνιες αιματολογικές ανάγκες.
Οι προτάσεις της Συνομοσπονδίας
Η Ε.Σ.Α.μεΑ. προτείνει:
- Ενίσχυση του Εθνικού Κέντρου Αιμοδοσίας (ΕΚΕΑ), το οποίο διαθέτει ήδη την υποδομή και την τεχνογνωσία για να διαχειρίζεται τις ανάγκες όλων των πασχόντων της χώρας.
- Δημιουργία Εθνικής Στρατηγικής Πλάσματος, με στόχο τη βελτίωση της συλλογής πλάσματος από εθελοντές αιμοδότες, τη σωστή αξιοποίηση του πλάσματος που ήδη συγκεντρώνεται και τη σταδιακή παραγωγή φαρμάκων από ελληνικό πλάσμα, μέσα από δημόσιες και διακρατικές συνεργασίες.
- Διασφάλιση της ιχνηλασιμότητας και του ποιοτικού ελέγχου σε κάθε στάδιο, αποκλειστικά μέσω του ΕΚΕΑ και των νοσοκομειακών υπηρεσιών αιμοδοσίας, χωρίς εμπλοκή ιδιωτικών φορέων που θα μπορούσαν να διασπάσουν τη συνοχή του συστήματος.
Καταλήγοντας, η Ε.Σ.Α.μεΑ. καλεί τον υπουργό Υγείας σε δημόσιο, θεσμικό και διαφανή διάλογο με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων πλευρών - του υπουργείου Υγείας, του ΕΚΕΑ, των επιστημονικών εταιρειών και όλων των συλλόγων χρονίως πασχόντων - πριν ληφθούν αποφάσεις που αφορούν στο μέλλον της αιμοδοσίας στη χώρα.
ΠΑΣΠΑΜΑ: Κάθε προσπάθεια εισαγωγής οικονομικών κινήτρων αλλοιώνει τον εθελοντικό χαρακτήρα της δωρεάς
Σε σχετική ανακοίνωση προχώρησε και ο Πανελλήνιος Σύλλογος Πασχόντων από Μεσογειακή Αναιμία και Δρεπανοκυτταρική Νόσο που εκφράζει την κατηγορηματική αντίθεσή του "σε κάθε προσπάθεια εμπορευματοποίησης του ανθρώπινου αίματος και των παραγώγων του."
"Η αιμοδοσία είναι πράξη αλτρουισμού και κοινωνικής αλληλεγγύης, που οφείλει να παραμείνει εθελοντική και δωρεάν. Το ανθρώπινο αίμα υπό οποιαδήποτε μορφή και αν προσφέρεται, ερυθρά-αιμοπετάλια-πλάσμα, δεν μπορεί και δεν πρέπει να αποτελεί αντικείμενο οικονομικής συναλλαγής ή κέρδους. Κάθε προσπάθεια εισαγωγής οικονομικών κινήτρων με την υιοθέτηση πρακτικών - όπως αποζημίωση για καύσιμα, βιολογική καταπόνηση, απώλεια χρόνου ή άλλες παροχές - αλλοιώνει τον εθελοντικό χαρακτήρα της δωρεάς, θέτει σοβαρά ζητήματα ασφάλειας, ενώ υπονομεύει τη δημόσια εμπιστοσύνη χωρίς να μπορεί να εξασφαλίσει την επάρκεια των προϊόντων πλάσματος για τους Έλληνες ασθενείς, αφού η εταιρεία που θα κλασματοποιεί το πλάσμα έχει εκ των πραγμάτων τη δυνατότητα με βάση τους κανόνες της ελεύθερης αγοράς να διαθέσει τα παραγόμενα προϊόντα όπου εκείνη επιθυμεί, όπως εξάλλου έχει συμβεί και στις ελάχιστες χώρες που το εφάρμοσαν. "
"Η ίδρυση κέντρων συλλογής πλάσματος, έξω από το σύστημα αιμοδοσίας, αποτελεί απειλή για την επάρκεια των λοιπών παραγώγων αίματος (ερυθρά, αιμοπετάλια) αφού ο αιμοδοτικός πληθυσμός στον οποίο απευθύνονται είναι κοινός, ενώ η απαιτούμενη συχνότητα προσφοράς, ώστε η συλλογή πλάσματος να είναι οικονομικά συμφέρουσα για το ιδιωτικό κέντρο συλλογής, είναι απαγορευτική για οποιαδήποτε άλλη προσφορά (ερυθρά ή αιμοπετάλια).", προσθέτει.
Ο νέος Ευρωπαϊκός Κανονισμός 2024/1938, ο οποίος ισχύει άμεσα στην χώρα μας, για τις ουσίες ανθρώπινης προέλευσης (ΟΑΠ) αναφέρει με σαφήνεια, εκτιμώντας τους υποβόσκοντες κινδύνους:
- ότι τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να ενισχύσουν τη δημιουργία δημόσιων κέντρων δωρεάς και να προωθήσουν τις εθελοντικές και μη αμειβόμενες δωρεές ΟΑΠ, συμβάλλοντας στην επίτευξη ευρωπαϊκής αυτάρκειας σε κρίσιμες ουσίες όπως το πλάσμα.
- ότι τα κράτη μέλη καλούνται να αυξήσουν την ικανότητα συλλογής και τη βάση των δοτών, μέσα από μη κερδοσκοπικά και δημόσια προγράμματα πλασμαφαίρεσης, διασφαλίζοντας σταθερή πρόσβαση σε θεραπείες που βασίζονται σε προϊόντα από ΟΑΠ κρίσιμης σημασίας.
- τέλος επισημαίνει τον κίνδυνο τα εμπορικά συμφέροντα να υπερισχύσουν των αναγκών των ασθενών, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε ελλείψεις ή να επηρεάσει την ποιότητα και ασφάλεια των ΟΑΠ.
Για τον λόγο αυτό, τα κράτη μέλη οφείλουν να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος ελλείψεων που προέρχονται από ΟΑΠ κρίσιμης σημασίας.
Σε αυτή την κατεύθυνση είναι περισσότερο από προφανές δέσμευση για την ισότιμη πρόσβαση των ασθενών στις θεραπείες τους θα πρέπει να είναι η «Στρατηγική Κατεύθυνση του Ε.ΚΕ.Α.» για την αξιοποίηση του παραγόμενου πλάσματος από το ολικό αίμα, ολοκληρώνοντας την Κεντρική τρόπο σημαντικές ποσότητες και ταυτόχρονα κατάλληλης ποιότητας πλάσμα για κλασματοποίηση. Με την κεντρική διαχείριση/επεξεργασία θα δοθεί η δυνατότητα στις υπηρεσίες αιμοδοσίας που ήδη διαθέτουν την γνώση και τον τεχνολογικό εξοπλισμό να προγραμματίζουν και συνεδρίες συλλογής πλάσματος, αυξάνοντας κατ΄ αυτόν τον τρόπο τις συλλεγόμενες ποσότητες στο πλαίσιο μίας Εθνικής Στρατηγικής αξιοποίησης του πλάσματος.
Σήμερα το μεγαλύτερο ποσοστό πλάσματος που παρασκευάζεται στις υπηρεσίες αιμοδοσίας της χώρας απορρίπτεται, καθώς δεν έχουν συναφθεί συμφωνίες όπως στο παρελθόν, με τον Ελβετικό Ερυθρό Σταυρό και την Ολλανδική Sanquin για την αξιοποίησή του ως πρώτης ύλης στην παραγωγή φαρμάκων. Καλούμε την Πολιτεία να διαφυλάξει το δημόσιο και εθελοντικό χαρακτήρα της αιμοδοσίας και να απορρίψει κάθε σχέδιο ιδιωτικοποίησης της συλλογής πλάσματος.
Ζητούμε άμεση και ουσιαστική δημόσια διαβούλευση, με συμμετοχή των Επιστημονικών Οργάνων του Ε.ΚΕ.Α., των Συλλόγων Ασθενών που ε Fractionation Association), που αποτελεί την Ένωση μη κερδοσκοπικών οργανισμών συλλογής και επεξεργασίας πλάσματος, σε κάθε στάδιο διαμόρφωσης πολιτικής για το αίμα και τα παράγωγά του. Η διαφάνεια, η συνεργασία και η συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της κοινωνικής εμπιστοσύνης!", καταλήγει η ανακοίνωση.
