Κοινή Διακήρυξη για την υπογονιμότητα, υπέγραψε ο ΙΣΑ, με Ιατρικούς Συλλόγους από την Ελλάδα, την Κύπρο και την Ιταλία, ως απάντηση στη δημογραφική κρίση. Η σημαντική αυτή πρωτοβουλία εκλήφθηκε στο πλαίσιο μιας ενδιαφέρουσας Επιστημονικής Ημερίδας με θέμα «Γονιμότητα, Υπογεννητικότητα και Στήριξη της Οικογένειας – Μια Εθνική Στρατηγική: Ανησυχίες – Προβληματισμοί – Πρόληψη», που έλαβε χώρα, στην Τήνο, στις 15 Ιουνίου 2025, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Γονιμότητας. Η ιδιαίτερα επιτυχημένη Ημερίδα διοργανώθηκε από το Ελληνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων, την Ελληνική Εταιρεία Αναπαραγωγικής Ιατρικής και το Εθνικό Κέντρο Αξιολόγησης Ποιότητας και Τεχνολογίας στην Υγεία, υπό την αιγίδα του ΙΣΑ.

Η υπογονιμότητα πλήττει ένα μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού, αγγίζοντας περίπου ένα στα πέντε ζευγάρια, με αποτέλεσμα σημαντικά κοινωνικά, οικονομικά και ψυχολογικά προβλήματα.

Οι Ιατρικοί Σύλλογοι ζητούν να ληφθούν μέτρα, με δεδομένο τη σοβαρή δημογραφική κρίση που αντιμετωπίζει η χώρα μας, στην οποία καταγράφεται συνεχόμενη μείωση των γεννήσεων. Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, η τελευταία φυσική αύξηση του πληθυσμού ήταν το 2010. Έκτοτε μειώθηκε κατά περίπου 45% την τελευταία δεκαετία, με σχεδόν διπλάσιους τους θανάτους από τις γεννήσεις, ενώ την ίδια ώρα καταγράφεται αύξηση του δείκτη γήρανσης που καθιστά την Ελλάδα μια από τις πλέον γηρασμένες χώρες στην Ευρώπη.

Την διακήρυξη επέγραψαν οι Πρόεδροι των Ιατρικών Συλλόγων, Αθηνών Γιώργος Πατούλης, Ρώμης Ιταλίας Antonio Magi, Κύπρου Πέτρος Αγαθαγγέλου, Κυκλάδων Παναγιώτα Βούλγαρη, Κω Κατερίνα Γαβαλά, Μυτιλήνης Παναγιώτης Προβέτζας, Λήμνου Ελένη Φαρμάκη, Καλύμνου Γεράσιμος Αποστολάτος, Ελλήνων & Κυπρίων Ιατρών Ρώμης Δημήτριος Βαρβάρας.

Οι εκπρόσωποι των Συλλόγων εξέφρασαν την έντονη αγωνία τους για την υπογεννητικότητα, χαρακτηρίζοντάς την ως «σοβαρή εθνική απειλή» με μακροχρόνιες επιπτώσεις, σε κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε από τους Ιατρικούς Συλλόγους παραμεθόριων και νησιωτικών περιοχών, στην οξυμένη διάσταση του προβλήματος στις τοπικές κοινωνίες, όπου η πληθυσμιακή αποψίλωση και η μείωση των γεννήσεων αποκτούν και εθνική σημασία, καθώς επηρεάζουν άμεσα τη βιωσιμότητα των περιοχών αυτών.

Ο κ. Πατούλης δήλωσε τα εξής «Η υπογεννητικότητα είναι μια σιωπηλή εθνική κρίση που απαιτεί εθνική στρατηγική, με παρεμβάσεις πρόληψης, ενημέρωσης και στήριξης των νέων ζευγαριών. Ειδικά στις ακριτικές περιοχές της Ελλάδας, οι νέοι άνθρωποι στερούνται συχνά της πρόσβασης σε εξειδικευμένες ιατρικές υπηρεσίες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, πρόληψης και ενημέρωσης, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο επείγουσα την ανάγκη εθνικού σχεδιασμού. Ο ΙΣΑ πρωτοστατεί σε αυτή την προσπάθεια και ενώνουμε δυνάμεις με τους επιστημονικούς φορείς, την τοπική αυτοδιοίκηση και την κοινωνία των πολιτών για να φέρουμε το θέμα στο προσκήνιο εκεί που του αξίζει».

Οι δράσεις που πρέπει να αναληφθούν

Ειδικότερα, η κοινή διακήρυξη που υπέγραψαν οι Ιατρικοί Σύλλογοι καλεί την Πολιτεία να λάβει τις παρακάτω αναγκαίες δράσεις:

1. Οικονομική ενίσχυση και φορολογικά κίνητρα προς νέα ζευγάρια και ειδικά προς τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, με στόχο την ενθάρρυνση της δημιουργίας οικογένειας.
2. Εξασφάλιση πλήρους κάλυψης των θεραπειών υπογονιμότητας μέσω των ασφαλιστικών ταμείων, καθώς και τη δημιουργία σύγχρονων, περιφερειακών κέντρων αναπαραγωγικής ιατρικής σε όλη τη χώρα.
3. Ανάπτυξη και ενίσχυση προγραμμάτων κοινωνικής στήριξης που θα παρέχουν συμβουλευτική, ψυχολογική και ιατρική υποστήριξη σε ζευγάρια που αντιμετωπίζουν προβλήματα γονιμότητας, κυρίως για τα νησιά και τις παραμεθόριες περιοχές.
4. Προώθηση πολιτικών ισότητας και συμφιλίωσης οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής, με έμφαση στην επέκταση των αδειών μητρότητας και πατρότητας, στην εφαρμογή ευέλικτων ωραρίων εργασίας και στην ενίσχυση των υπηρεσιών παιδικής φροντίδας.
5. Διοργάνωση εθνικής εκστρατείας ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, με στόχο την ανάδειξη της σημασίας της οικογένειας και την αναγνώριση της υπογεννητικότητας / υπογονιμότητας ως σημαντικού κοινωνικού ζητήματος.