Το ολοένα και αυξανόμενο κύμα εθισμού στη νικοτίνη, ιδιαίτερα μεταξύ των νέων, καθώς και η αυξανόμενη απειλή του παράνομου εμπορίου καπνού, θα αποτελέσουν αντικείμενο συζήτησης τις επόμενες δύο εβδομάδες από περισσότερους από 1.400 εκπροσώπους κυβερνήσεων, διεθνών οργανισμών και της κοινωνίας των πολιτών.
Αυτά τα επείγοντα ζητήματα, καθώς και η ανάδειξη της σημασίας της ποινικής και αστικής ευθύνης στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης πολιτικής ελέγχου του καπνού, θα είναι μεταξύ των θεμάτων που θα συζητηθούν στις επικείμενες συνεδριάσεις των διοικητικών οργάνων δύο σημαντικών διεθνών συνθηκών για την υγεία – της Σύμβασης-Πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τον Έλεγχο του Καπνού (WHO FCTC) και του Πρωτοκόλλου για την Εξάλειψη του Παράνομου Εμπορίου Προϊόντων Καπνού.
Η Διάσκεψη των Μερών (COP) της WHO FCTC θα συνεδριάσει στη Γενεύη από τις 17 έως τις 22 Νοεμβρίου, και θα ακολουθήσει η Συνάντηση των Μερών (MOP) του Πρωτοκόλλου από τις 24 έως τις 26 Νοεμβρίου.
«Η COP και η MOP παρέχουν μια πλατφόρμα στα Μέρη για να εξετάσουν και να ενισχύσουν την εφαρμογή της WHO FCTC και του Πρωτοκόλλου», δήλωσε ο Andrew Black, Αναπληρωτής Επικεφαλής της Γραμματείας της WHO FCTC και πρόσθεσε πως «αυτές οι συναντήσεις θα φέρουν κοντά τον κόσμο για να ενισχύσουν τη διεθνή συνεργασία και την πολιτική βούληση για την αντιμετώπιση της παγκόσμιας επιδημίας του καπνού, η οποία κοστίζει περισσότερες από 7 εκατομμύρια ζωές ετησίως».
Η στρογγυλή τράπεζα
Η ευρεία διαθεσιμότητα και προώθηση των ηλεκτρονικών τσιγάρων και άλλων προϊόντων νικοτίνης, καθώς και τα μέτρα που μπορούν να λάβουν οι κυβερνήσεις -ιδίως για την προστασία των παιδιών- θα αποτελέσουν αντικείμενο υπουργικής συζήτησης στρογγυλής τράπεζας την πρώτη ημέρα της συνεδρίασης. Μεταξύ των ομιλητών θα είναι ο Αντιπρόεδρος και Υπουργός Υγείας και Κοινωνικών Υποθέσεων του Βελγίου, Frank Vandenbroucke, η Υπουργός Δημόσιας Υγείας της Ουρουγουάης, Δρ Cristina Lustemberg, και η Γενική Διευθύντρια Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Sandra Gallina, μεταξύ άλλων.
Αργότερα μέσα στην εβδομάδα, η COP θα εξετάσει μέτρα για την πρόληψη και μείωση της κατανάλωσης καπνού, του εθισμού στη νικοτίνη και της έκθεσης στον καπνό του τσιγάρου.
Την πρώτη ημέρα θα πραγματοποιηθεί επίσης μια εκδήλωση για τη συμπλήρωση 20 ετών από την έναρξη ισχύος της WHO FCTC, μιας από τις πιο γρήγορα και ευρέως υιοθετημένες συνθήκες των Ηνωμένων Εθνών. Η εκδήλωση θα φέρει κοντά κυβερνητικούς και αξιωματούχους του ΟΗΕ, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και νέους ακτιβιστές σε έναν στρατηγικό διάλογο υψηλού επιπέδου με θέμα «Ενώνουμε τις Γενιές για ένα Μέλλον χωρίς Καπνό».
Οι εκπρόσωποι της COP θα παραστούν επίσης στην παρουσίαση της Παγκόσμιας Έκθεσης Προόδου 2025 σχετικά με την εφαρμογή της WHO FCTC.
Κατά τη διάρκεια της εξαήμερης συνόδου, τα Μέρη της Σύμβασης θα έχουν την ευκαιρία να ανταλλάξουν εμπειρίες για την εφαρμογή της, να εξετάσουν νέα μέτρα ελέγχου του καπνού, καθώς και να συζητήσουν την έκθεση της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων για την ευθύνη. Άλλα θέματα της ημερήσιας διάταξης περιλαμβάνουν το περιβάλλον και την υγεία, καθώς η αλυσίδα εφοδιασμού προϊόντων καπνού και η κατανάλωσή τους προκαλούν σημαντικές περιβαλλοντικές ζημιές — για παράδειγμα, τα πλαστικά φίλτρα τσιγάρων αποτελούν μία από τις κυριότερες πηγές αποβλήτων, εκλύοντας τοξικές χημικές ουσίες στο περιβάλλον και διασπώμενα σε μικροπλαστικά.
Παράνομο εμπόριο προϊόντων καπνού
Μετά την COP, 71 Μέρη του Πρωτοκόλλου θα συνεδριάσουν από 24 έως 26 Νοεμβρίου 2025.
Το παράνομο εμπόριο τροφοδοτεί την επιδημία του καπνού και υπονομεύει τον έλεγχο του καπνού, καθώς αυξάνει την πρόσβαση –συχνά σε φθηνότερα προϊόντα– καπνού. Η διαθεσιμότητα παράνομων προϊόντων αποτελεί απειλή για τη δημόσια ασφάλεια, καθώς αποδυναμώνει την ασφάλεια, ενισχύει τη διαφθορά και προάγει το οργανωμένο έγκλημα.
Το παράνομο εμπόριο προϊόντων καπνού αντιστοιχεί σε περίπου 11% της παγκόσμιας αγοράς καπνού, κοστίζοντας στις κυβερνήσεις πάνω από 47 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ ετησίως σε χαμένες φορολογικές εισπράξεις. Αυτά τα έσοδα θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν ζωτικής σημασίας δημόσιες υπηρεσίες, όπως η υγειονομική περίθαλψη και η εκπαίδευση.
Στην ανώτατου επιπέδου συνεδρίαση της MOP θα συμμετάσχουν αξιωματούχοι της INTERPOL και εισαγγελείς από τη Γκαμπόν και τη Λετονία, οι οποίοι θα μοιραστούν τις εμπειρίες τους από τις προσπάθειες για την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου καπνού.
Στην ημερήσια διάταξη της MOP περιλαμβάνονται θέματα όπως η ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας, η παγκόσμια ανταλλαγή πληροφοριών και η περαιτέρω ρύθμιση της αλυσίδας εφοδιασμού προϊόντων καπνού.
