Ένα νέο μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να εντοπίσει σημάδια καρκίνου του παγκρέατος σε αξονικές τομογραφίες έως και τρία χρόνια πριν από την κλινική διάγνωση, σύμφωνα με μια μελέτη.

Η τεχνολογία, που αναπτύχθηκε από ερευνητές της Mayo Clinic, εντοπίζει «μη ορατά» με το ανθρώπινο μάτι μοτίβα στο πάγκρεας όπως διαπίστωσε η μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Gut.

Μέχρι τη στιγμή που οι περισσότεροι ασθενείς εμφανίζουν συμπτώματα όπως κοιλιακό άλγος ή απώλεια βάρους, ο καρκίνος έχει συνήθως φτάσει σε προχωρημένο στάδιο. Ο καρκίνος του παγκρέατος έχει σήμερα ποσοστό επιβίωσης πέντε ετών μόλις 13 %.

Το πλαίσιο τεχνητής νοημοσύνης, που ονομάζεται Radiomics-based Early Detection MODel, εκπαιδεύτηκε χρησιμοποιώντας σχεδόν 1.000 αξονικές τομογραφίες από ασθενείς που αρχικά εξετάστηκαν για παθήσεις που δεν συνδέονταν με καρκίνο στο πάγκρεας αλλά αργότερα τον εκδήλωσαν

Σε μια άμεση σύγκριση με πιστοποιημένους ακτινολόγους, η τεχνητή νοημοσύνη αποδείχθηκε σημαντικά πιο αποτελεσματική στον εντοπισμό πρώιμων δεικτών της νόσου.

Οι όγκοιστο πάγκρεας είναι εξαιρετικά δύσκολο να εντοπιστούν, καθώς το όργανο βρίσκεται βαθιά μέσα στην κοιλιακή χώρα, καθιστώντας την κλινική εξέταση αναποτελεσματικές. Επίσης, δεν υπάρχει διαθέσιμη ρουτίνα διαγνωστικών εξετάσεων για το ευρύ κοινό.

Σε ένα ανεξάρτητο σύνολο δοκιμών με 493 απεικονίσεις, το μοντέλο εντόπισε κρυφό καρκίνο με ποσοστό ευαισθησίας 73% — σχεδόν διπλάσιο από το 39% που πέτυχαν οι γιατροί. Για απεικονίσεις που είχαν ληφθεί περισσότερο από δύο χρόνια πριν από την επίσημη διάγνωση, η τεχνητή νοημοσύνη ήταν σχεδόν τρεις φορές πιο ευαίσθητη από τους ακτινολόγους.

«Γνωρίζαμε, με βάση τη βιολογία της νόσου, ότι δεν πρόκειται για κάτι που εμφανίζεται ξαφνικά σε τρεις μήνες», δήλωσε ο Δρ Ajit Goenka, ακτινολόγος της Mayo Clinic και συγγραφέας της μελέτης. «Γνωρίζαμε ότι το σήμα ήταν εκεί. Απλώς χρειαζόμασταν να βρούμε έναν τρόπο να το ανιχνεύσουμε.»

Το μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης λειτουργεί αναλύοντας μικροσκοπικές διαταραχές στην υφή του ιστού του οργάνου. Ο Goenka είπε ότι το μοντέλο μπορούσε να εντοπίσει ανώμαλα κύτταρα που προστατεύουν τον καρκίνο από το ανοσοποιητικό σύστημα, ένα χαρακτηριστικό που οι επιστήμονες έχουν αναγνωρίσει εδώ και καιρό, αλλά δυσκολεύονταν να εντοπίσουν με τις τυπικές απεικονιστικές μεθόδους.

Ο Δρ. Daniel Jeong, ακτινολόγος στο Moffitt Cancer Center που δεν συμμετείχε στην έρευνα, μίλησε για τους περιορισμούς των τρεχουσών μεθόδων εξέτασης.

«Αναλύω αυτές τις εικόνες κάθε μέρα», δήλωσε ο Jeong στο NBC News. «Ψάχνουμε πραγματικά για μια μετρήσιμη μάζα που θα μπορούσε να αντιπροσωπεύει τον καρκίνο. Έτσι, αυτοί οι όγκοι πρέπει να αναπτυχθούν σε ένα ορισμένο επίπεδο για να γίνουν ορατοί.»

Η έρευνα αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο, αλλά οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το εργαλείο δεν είναι ακόμη έτοιμο για ευρεία χρήση. Το μοντέλο αξιολογείται επί του παρόντος σε μια κλινική δοκιμή που απαιτεί τρία έως πέντε χρόνια παρακολούθησης των ασθενών για να επιβεβαιωθεί η ακρίβειά του σε πραγματικό χρόνο.

Οι ερευνητές υποδεικνύουν ότι η τεχνολογία θα μπορούσε τελικά να χρησιμεύσει ως ένα σωτήριο εργαλείο για άτομα υψηλού κινδύνου, όπως εκείνα με οικογενειακό ιστορικό της νόσου ή νεοεμφανιζόμενο διαβήτη.

«Σε μια ασθένεια όπου περιπλανιόμαστε στο σκοτάδι εδώ και δεκαετίες, αυτό είναι ένα ορόσημο που μας δείχνει τη γραμμή τερματισμού, αλλά πρέπει ακόμα να φτάσουμε στη γραμμή τερματισμού», είπε ο Goenka.

Η μελέτη προστίθεται σε αρκετές πρόσφατες εξελίξεις στον τομέα, συμπεριλαμβανομένων δοκιμών πρώιμου σταδίου για εμβόλια mRNA και πειραματικά φάρμακα που έχουν δείξει καλά αποτελέσματα στην παράταση του προσδόκιμου ζωής για όσους έχουν προχωρημένα στάδια της νόσου.

Πηγή: Independent