Την τελευταία δεκαετία η πρωτεΐνη σε μορφή διατροφικού συμπληρώματος έχει αναδειχθεί σε διατροφικό trend, αποκτώντας ένθερμους υποστηρικτές και εκτός επαγγελματιών αθλητών.
Τι είναι τα συμπληρώματα πρωτεΐνης
Αυτό που επισημαίνουν αρχικά οι ειδικοί, είναι ότι το συμπλήρωμα πρωτεΐνης είναι προϊόν επεξεργασίας ενός τροφίμου και όχι κάτι που κατασκευάζεται για να μιμηθεί την κανονική πρωτεΐνη που λαμβάνουμε μέσω της διατροφής.
Τα πιο δημοφιλή συμπληρώματα αυτού του είδους, είναι αυτό της πρωτεΐνης ορού γάλακτος (whey) και αντίστοιχα της καζεΐνης.
Προέρχονται και τα δυο από την επεξεργασία γάλακτος ώστε να γίνει τυρί, με την πρωτεΐνη ορού να απομονώνεται κατά την διάρκεια της διαδικασίας από τον ορό γάλακτος και την πρωτεΐνη καζεΐνης αντίστοιχα από το τυρόπηγμα.
Διατίθεται συνήθως αλλά όχι αποκλειστικά, σε μορφή σκόνης ενώ στην τελική επεξεργασία το προϊόν εμπλουτίζεται και με άλλες ουσίες ως βελτιωτικά της υφής, της γεύσης κ.τ.λ..
Το συμπλήρωμα πρωτεΐνης από ορό γάλακτος θεωρείται το πιο πλήρες διατροφικά καθώς περιέχει 9 βασικά αμινοξέα σημαντικών για την καλή λειτουργία του σώματος, συμπεριλαμβανομένης της απορρόφησης θρεπτικών συστατικών και της “επισκευής” των ιστών.
Το συμπλήρωμα ορού πρωτεΐνης, έχει όντως επιβεβαιωθεί ότι έχει ευεργετική επίδραση στην αθλητική απόδοση, με ενδείξεις -που ωστόσο δεν έχουν επιβεβαιωθεί επαρκώς- ότι μπορεί να ωφελήσει και ασθενείς που πάσχουν από διαβήτη τύπου 2 ή υπέρβαρους ασθενείς.
Είναι ασφαλής η λήψη πρωτεΐνης ορού γάλακτος;
Σύμφωνα με Αμερικανούς ειδικούς, ένας από τους μεγαλύτερους προβληματισμούς για την χρήση πρωτεΐνης ορού γάλακτος, έγκειται στο ότι το προϊόν ταξινομείται ως συμπλήρωμα διατροφής άρα ελέγχεται μόνο από τους κατασκευαστές του και δεν απαιτεί έγκριση από φορείς όπως ο αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων ή αντίστοιχα ο ΕΟΦ εντός Ελλάδας.
Είναι χαρακτηριστικό ότι η Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ σε άρθρο της έχει προειδοποιήσει για ορισμένους «κρυφούς κινδύνους» στις σκόνες πρωτεΐνης, συμπεριλαμβανομένων υψηλών ποσοτήτων ζάχαρης και θερμίδων, παρουσία άγνωστων ουσιών, ακόμη και τοξινών που έχουν ανακαλυφθεί σε ορισμένες μάρκες κατά την διάρκεια δειγματοληπτικών ελέγχων από φορείς της αγοράς.
Η επισήμανση αυτή βασίστηκε σε αποτελέσματα έρευνας του 2018 από την ανεξάρτητη μη-κερδοσκοπική οργάνωση Clean Label Project που πραγματοποίησε χημική ανάλυση σε 134 διαφορετικά συμπληρώματα πρωτεϊνών από 52 διαφορετικές μάρκες.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα σε ποσοστό περίπου 70% των σκευασμάτων εντοπίστηκαν ανιχνεύσιμες τιμές μόλυβδου και καδμίου.
Ποιοι χρειάζονται συμπλήρωμα πρωτεΐνης
Οι διεθνείς συστάσεις για κατανάλωση πρωτεΐνης ημερησίως είναι περίπου 1γρ. ανά κιλό σωματικού βάρους.
Ωστόσο, αυτές αφορούν σε άτομα χωρίς σωματική δραστηριότητα και αξιολογούνται ως το ελάχιστο που χρειάζεται ένας οργανισμός.
Οι συστάσεις αλλάζουν όταν απευθύνονται σε άτομα που ασκούνται καθημερινά, ανεβάζοντας τις απαιτήσεις για κατανάλωση πρωτεΐνης σε 1,5 – 3 γραμμάρια ανά κιλό σωματικού βάρους την ημέρα. Ακολούθως, η κατανάλωση πρωτεΐνης μπορεί να αυξηθεί όσο αυξάνουν και τα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας.
Άρα, σύμφωνα με τους ειδικούς, η σωστή ερώτηση που πρέπει να κάνουμε είναι αν εμείς προσωπικά χρειαζόμαστε συμπλήρωμα.
Η απάντηση θα δοθεί μετά από προσεκτικό υπολογισμό της καθημερινής πρόσληψης πρωτεΐνης μέσω της διατροφής σε συνάρτηση με τις ημερήσιες ανάγκες του καθενός. Αν η ποσότητα αυτή είναι μικρότερη των ημερήσιων αναγκών και δεν είναι πρακτικό να καλυφθεί μέσω της διατροφής, τότε το συμπλήρωμα μπορεί να είναι χρήσιμο.
Οι συστάσεις για επαγγελματίες αθλητές ή για άτομα που θέλουν να αυξήσουν την σωματική τους δραστηριότητα μπορεί να είναι διαφορετικές, σε κάθε περίπτωση ωστόσο είναι χρήσιμο να καθορίζονται με την βοήθεια ενός ειδικού στα θέματα διατροφής.
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει μελέτη που να συσχετίζει την λήψη πρωτεΐνης με βλάβες σε υγιείς ενήλικες, όταν το συμπλήρωμα λαμβάνεται σε μέτρια ποσότητα.
Όμως αντίστοιχα, δεν υπάρχουν και εκτιμήσεις για το τί γίνεται μετά από μακροχρόνια κατανάλωση τέτοιου συμπληρώματος και το πώς αυτό μπορεί να επηρεάσει την λειτουργία ζωτικών οργάνων όπως το ήπαρ και τα νεφρά που είναι γνωστό ότι λειτουργούν πιο εντατικά για να μεταβολίσουν την πρωτεΐνη.
Σε κάθε περίπτωση, εκτός αν υπάρχει διαφορετική ιατρική σύσταση, η απαιτούμενη ημερήσια ποσότητα πρωτεΐνης είναι καλύτερα να λαμβάνεται μέσω μιας ισορροπημένης, υγιεινής διατροφής και τα συμπληρώματα να χρησιμοποιούνται για ένα βραχύ διάστημα.
Με πληροφορίες από: eu.usatoday.com και health.harvard.edu
