Ξαφνικά όμως τα gluten free προϊόντα κατέκλυσαν τα ράφια, και γράφτηκαν χιλιάδες άρθρα για τις αρνητικές συνέπειες της κατανάλωσης της από τον γενικό πληθυσμό. Παρά το trend της «δαιμονοποίησης» της, είναι τελικά η γλουτένη βλαβερή για όλους μας;
Οι ειδικοί διατροφής είναι ξεκάθαροι. Η γλουτένη είναι επιζήμια μόνο σε ανθρώπους που έχουν δυσανεξία ή αλλεργία σε αυτήν. Για την ακρίβεια μάλιστα, όλοι οι υπόλοιποι όχι μόνο δεν ωφελούμαστε αν στραφούμε στην αποκλειστική κατανάλωση gluten free τροφίμων, αλλά επιπλέον μπορεί να στερηθούμε και απαραίτητα για τον οργανισμό μας θρεπτικά συστατικά.
Πως ακριβώς λοιπόν, μπλέκονται μύθοι και αλήθειες, για αυτή την πολυσυζητημένη πια πρωτεΐνη;
Μύθος: Τα τρόφιμα με γλουτένη κάνουν κακό σε όλους
Για άτομα με κοιλιοκάκη ή δυσανεξία στην γλουτένη, η αποφυγή τροφίμων που την περιέχουν έχει αποφασιστική σημασία για την αντιμετώπιση και διαχείριση των συμπτωμάτων που παρουσιάζουν.
Για όλους τους υπόλοιπους ωστόσο ο αποκλεισμός της γλουτένης, δεν πρόκειται να βοηθήσει στην προσπάθεια για μια πιο υγιεινή διατροφή. Για την ακρίβεια, μερικά από τα πλέον υγιεινά τρόφιμα, περιέχουν γλουτένη. Όπως το κριθάρι και η σίκαλη, που παρέχουν στον οργανισμό ευεργετικές φυτικές ίνες, βιταμίνες και μέταλλα.
Συχνά επίσης, πολλά από τα προϊόντα που διατίθενται στο εμπόριο ως “τρόφιμα χωρίς γλουτένη” περιέχουν τελικά περισσότερα λίπη, ζάχαρη και νάτριο από τα αντίστοιχα με γλουτένη, ώστε να βελτιώνεται η υφή και η γεύση τους. Επιπλέον, τα τρόφιμα χωρίς γλουτένη περιέχουν μικρότερες ποσότητες βασικών θρεπτικών στοιχείων όπως είναι το σίδηρο, η νιασίνη, η ριβοφλαβίνη και η θειαμίνη.
Αλήθεια: Η κατανάλωση γλουτένης προσθέτει πρωτεΐνη στη διατροφή
Αυτονόητο γεγονός που τείνουμε να ξεχνάμε αφού όντως πρόκειται για μια σύνθετη πρωτεΐνη, αποτέλεσμα συνδυασμού της γλιαδίνης και της γλουτελίνης, οι οποίες είναι ενωμένες με άμυλο στο ενδοσπέρμιο κάποιων σιτηρών. Δρα μάλιστα ως ελαστική ουσία στις ζύμες που προκύπτουν από τα άλευρα αυτών των τροφίμων ενώ είναι ένα φυσικό προβιοτικό που ενισχύει τα «καλά» βακτήρια στο έντερο μας.
Μύθος: Η γλουτένη προκαλεί αύξηση βάρους
Αν το ζητούμενο της διατροφής κάποιου είναι η μείωση του σωματικού του βάρους, τότε η γλουτένη δεν είναι ο «ένοχος» τον οποίο πρέπει να εξοβελίσει από το τραπέζι του, λένε οι διατροφολόγοι.
Ακόμα και για εκείνους που όντως έχουν ευαισθησία στην γλουτένη, η ανεπιθύμητη αύξηση του βάρους δεν συμπεριλαμβάνεται στα συμπτώματα που μπορεί να παρουσιαστούν, εξηγεί η E.A. Stewart, RD, Αμερικανίδα κλινική διαιτολόγος στο Σαν Ντιέγκο.
Αλήθεια: Δεν υπάρχει διαγνωστικό τεστ για την μη κοιλιακή ευαισθησία στη γλουτένη
Επιστημονικά κριτήρια υπάρχουν μόνο για την διάγνωση της κοιλιοκάκης ή της αλλεργίας στην γλουτένη, εξηγούν οι γιατροί. Το σχετικό πρωτόκολλο διάγνωσης για κοιλιοκάκη περιλαμβάνει σύμφωνα με το koiliokaki.com/el:
- Κλινική εικόνα συμβατή με Κοιλιοκάκη ή ομάδα υψηλού κινδύνου
- Ορολογικοί δείκτες (αντισώματα) θετικοί
- Ιστολογικά ευρήματα στη βιοψία λεπτού εντέρου συμβατά με Κοιλιοκάκη
- Κλινική και ορολογική απάντηση στη δίαιτα χωρίς γλουτένη
- Ηλικία >2 χρονών
Ωστόσο, ο εντοπισμός του συνδρόμου «NCGS», της μη κοιλιακής ευαισθησίας στην γλουτένη, στερείται αντικειμενικών ενδείξεων ώστε να μπορεί σαφώς να διαγνωστεί, λένε οι γιατροί και έτσι ο εντοπισμός του στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά στα συμπτώματα και όχι στα αποτελέσματα εργαστηριακών εξετάσεων.
Μύθος: Αν νομίζετε ότι παρουσιάζετε ευαισθησία στη γλουτένη, απλά κόψτε την!
Όχι πριν συμβουλευθείτε γιατρό, επισημαίνουν οι ειδικοί εξηγώντας ότι ο έλεγχος για κοιλιοκάκη ή αλλεργία στην γλουτένη, προϋποθέτει την κατανάλωση της ώστε η πιθανή διάγνωση να είναι ακριβής. Με λίγα λόγια, αν υπάρχουν υποψίες ότι το σώμα σας αντιδρά αρνητικά στην κατανάλωση γλουτένης, ζητήστε την συμβουλή ενός εξειδικευμένου γιατρού καθώς τα συμπτώματα μπορεί να οφείλονται σε άλλα συστατικά που περιέχουν τα ίδια τρόφιμα που επίσης περιέχουν γλουτένη.
Αλήθεια: Η κοιλιοκάκη μπορεί να έχει γενετικό υπόβαθρο
Στα άτομα που πάσχουν από κοιλιοκάκη εντοπίζονται ένα ή και δύο συγκεκριμένα γονίδια, τα HLA DQ2 και DQ8, σύμφωνα με την αμερικανική Εθνική Ένωση Κοιλιοκάκης. Η ύπαρξη των γονιδίων αυτών πάντως δεν σημαίνει αυτονόητα ότι κάποιος θα αναπτύξει το νόσημα.
Μύθος: Η ευαισθησία στη γλουτένη είναι μια κοινή, πιο ήπια μορφή κοιλιοκάκης
Το σύνδρομο NCGS είναι μια εντελώς διαφορετική κατάσταση από την κοιλιοκάκη, ξεκαθαρίζουν οι γιατροί. Ενώ τα συμπτώματά τους μπορεί να είναι παρόμοια και να επικαλύπτονται, είναι δύο μοναδικές καταστάσεις με διαφορετικές αποκρίσεις στον οργανισμό.
Στην περίπτωση της κοιλιοκάκης, ενεργοποιείται μια αυτοάνοση διαταραχή στην οποία το ανοσοποιητικό σύστημα του σώματος «εξαπολύει» μια επίθεση στο γαστρεντερολογικό σύστημα εξαιτίας της γλουτένης.
Σε πιθανή ευαισθησία στη γλουτένη, δεν παράγονται τα ίδια αντισώματα και δεν καταγράφεται η ίδια βλάβη στον οργανισμό.
Και ενώ πολλοί άνθρωποι ακολουθούν μια δίαιτα χωρίς γλουτένη, στις ΗΠΑ μόνο το 1% των Αμερικανών τελικά διαγιγνώσκεται με κοιλιοκάκη - και έως και το 6% του πληθυσμού των ΗΠΑ πιστεύεται ότι αντιμετωπίζει το σύνδρομο NCGS, σύμφωνα με επιστημονικά άρθρα.
Πηγή: Everydayhealth.com
