«Δοκίμασε μια μπουκιά». «Αν φας θα σε πάω παιδική χαρά». «Αν δεν αδειάσεις το πιάτο σου δεν θα σηκωθείς από το τραπέζι». Παρακάλια. Δωροδοκία. Απειλές. Αυτά και μερικά ακόμα, συμπληρώνουν το φόντο μιας καθημερινής μάχης που δίνεται με τα παιδιά γύρω από το τραπέζι. Από τη μια πλευρά ένα πεισματάρικο νήπιο που έχει σταυρώσει τα χέρια και έχει κλείσει ερμητικά το στόμα ανοίγοντας το μόνο για να πει δυνατά “όχι” και από την άλλη γονείς και φροντιστές στα πρόθυρα νευρικής κρίσης που πασχίζουν να πείσουν το παιδί να φάει. Σας θυμίζει κάτι;

Το φαινόμενο είναι τόσο κοινό σε παιδιά αυτής της ηλικίας ώστε οι εξαιρέσεις να γίνονται αντικείμενο συζήτησης ανάμεσα σε αγχωμένους γονείς που εκλιπαρούν καθημερινά για ένα κομμάτι μήλο, μια μπουκιά σαλάτα, οτιδήποτε τέλος πάντων, πέρα από μακαρόνια και κοτομπουκιές!

Γιατί όμως είναι τελικά τόσο δύσκολο να πείσουμε το παιδί μας να δοκιμάσει έστω και ένα νέο τρόφιμο;

Η εμπλοκή ενός βιολογικού μηχανισμού

Οι ειδικοί, αποκαλύπτουν ότι η φάση της επιλεκτικής διατροφής είναι τις περισσότερες φορές «αναπτυξιακά φυσιολογική», αφορώντας κυρίως τα παιδιά 2 έως περίπου 4 ετών. Όπως εξηγούν, εκτιμάται ότι εν μέρει ξεκινά ως μια ενσωματωμένη προστατευτική παρόρμηση του παιδιού.

Φανταστείτε, για να γίνει αντιληπτό, ένα νήπιο που εντοπίζει κάτι κάτω και ετοιμάζεται να το βάλει στο στόμα του. Η Φύση, έχει φροντίσει να ενσταλάξει μια επιφυλακτική αίσθηση που του λέει: «Αυτό είναι ένα νέο “φαγητό” που δεν θα σου αρέσει"»!

Πώς αντιμετωπίζουμε το θέμα

Καταρχήν, και αυτό απευθύνεται σε όλους τους γονείς, μην κατηγορείτε τον εαυτό σας. Οι επιλεκτικές διατροφικές συνήθειες δεν αποδίδονται σε «κακή ανατροφή», απόδειξη ότι σε μια οικογένεια με περισσότερα τους ενός παιδιά, συχνά αυτή η συμπεριφορά δεν αφορά σε όλα τα αδέλφια. Τι μπορεί, λοιπόν, να γίνει;

Μην εγκαταλείπετε την προσπάθεια

Σερβίρατε ένα καινούργιο φαγητό. Και το νήπιο σας δεν το άγγιξε καν. Δοκιμάστε ξανά και ξανά. Ο λόγος: Σύμφωνα με σχετικές έρευνες, χρειάζονται οκτώ έως δεκαπέντε προσπάθειες πριν το παιδί δεχθεί να κάνει το πρώτο βήμα υποχώρησης και να δοκιμάσει.

Βεβαιωθείτε ότι πεινάει

Η κοινή λογική υπαγορεύει ότι κανένας, είτε είναι παιδί είτε είναι ενήλικας, δεν θα φάει αν είναι ήδη χορτάτος.
Συχνά, οι γονείς δεν γνωρίζουν καν πόσο συχνά τρώει το παιδί τους, λένε οι ειδικοί. Ιδανικά, αφήστε ένα χρονικό κενό δύο ωρών ανάμεσα σε ένα σνακ και ένα κυρίως γεύμα. Ακόμα και ένα ρόφημα, όπως ένας χυμός ή ένα ποτήρι γάλα, μπορεί να μποϊκοτάρει την προσπάθεια, για αυτό φροντίστε και σε αυτή την περίπτωση να μεσολαβεί περίπου μια ώρα πριν την ώρα του φαγητού.

Μην φοβάστε όταν το παιδί πεινάει

Πολλοί γονείς αντιδρούν σπασμωδικά όταν το παιδί πει κατά τη διάρκεια της μέρας την λέξη «πεινάω». Προσφέρουν τότε εύκολα ένα πρόχειρο σνακ ή ενδίδουν σε μια απαίτηση για κάποιο συγκεκριμένο φαγητό.
Όμως το να αισθάνεται ένα παιδί ότι πεινάει δεν σημαίνει ότι λιμοκτονεί. Για την ακρίβεια, αυξάνει τις πιθανότητες να φάει με περισσότερη όρεξη όταν έρθει η ώρα του φαγητού χωρίς να προβάλλει τις συνηθισμένες του «παραξενιές».

Θέστε όρια

«Πρέπει να φας λίγο από αυτό πριν έρθει το επιδόρπιο». Μια απλή δήλωση, χωρίς φωνές ή συναισθηματική φόρτιση που όμως φτιάχνει ένα συγκεκριμένο πλαίσιο και κάνει τον γονέα χειριστή της κατάστασης και όχι έρμαιο.
Αν το παιδί σας εντούτοις δεν φάει, μην αντιδράσετε, απλά φροντίστε το επιδόρπιο να μην φτάσει ποτέ στο τραπέζι. Αυτό είναι η συνέπεια της άρνησης που προηγήθηκε και είναι σημαντικό να γίνει αβίαστα, χωρίς να μπείτε στον πειρασμό να ανοίξετε κουβέντα δικαιολογώντας την απόφαση σας.

Καθιερώστε μια ρουτίνα

Προσπαθήστε τα γεύματα να είναι περίπου την ίδια ώρα κάθε μέρα. Περιορίστε τους περισπασμούς, όπως τα κινητά στο τραπέζι ή μια ανοιχτή τηλεόραση. Στη θέση τους επιλέξτε χαλαρή συζήτηση για ευχάριστα θέματα ώστε τα παιδιά να συνδέσουν τα γεύματα με θετικά συναισθήματα.

Μην φοβάστε να ζητήσετε βοήθεια

Σε κάποιες -λίγες πάντως- περιπτώσεις, παιδιά που παραμένουν ιδιαίτερα επιλεκτικά στο φαγητό μπορεί να χρειαστούν επιπλέον βοήθεια από έναν επαγγελματία για να ξεπεράσουν τις περιορισμένες διατροφικές τους συνήθειες.
Πώς μπορούμε να καταλάβουμε όμως αν η άρνηση του παιδιού υποκρύπτει κάτι πιο σοβαρό;
Αναζητήστε σημάδια όπως:

• εξαιρετική απροθυμία για δοκιμή οποιουδήποτε νέου φαγητού
• έντονη δυσφορία όταν μια τροφή που το παιδί δεν συμπαθεί βρεθεί έστω και σε μικρή ποσότητα στο πιάτο του
• αποστροφή για τροφές που παλαιότερα κατανάλωνε χωρίς αντιρρήσεις

Τα παιδιά θα πρέπει να εκπαιδευτούν ώστε σταδιακά να ξεπεράσουν την υπερβολική επιλεκτικότητα στο φαγητό όχι μόνο χάριν της σωματικής τους υγείας, αλλά και ως βάση για τις μελλοντικές διατροφικές τους συνήθειες.
Ωστόσο, η κατανόηση από την πλευρά των γονέων ότι πρόκειται για αγώνα αντοχής και όχι ταχύτητας, θα βοηθήσει η διαδικασία αυτή να γίνει όσο το δυνατόν πιο “αναίμακτα”.

Πηγές: Chop.edu & Kidsvillepeds