Περισσότερα από 6.000 προϊόντα που περιέχουν ασπαρτάμη κυκλοφορούν διεθνώς. Οι ειδικοί δίνουν οδηγίες για την ασφαλή κατανάλωση τους σε σχέση με την περιεκτικότητα τους στην ασπαρτάμη και εν αναμονή των νέων οδηγιών που θα δώσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας μέσα στον Ιούλιο.
Με γλυκύτητα 200 φορές μεγαλύτερη από την ζάχαρη, η ασπαρτάμη ήδη από την δεκαετία του 1980 χρησιμοποιείται ευρέως ως επιτραπέζια γλυκαντική ουσία αλλά και στην παρασκευή πολλών δημοφιλών τροφίμων και ροφημάτων.
Πρόκειται για ένα συνθετικό γλυκαντικό που προκύπτει από την ένωση δύο αμινοξέων, της φαινυλαλανίνης και του ασπαρτικού οξέος.
Ενεργειακά αποδίδει περίπου 4 θερμίδες ανά γραμμάριο, ακριβώς όπως και η ζάχαρη, ωστόσο καθώς είναι πιο γλυκιά χρησιμοποιείται μόλις στο 1/200 της ισοδύναμης ποσότητας. Έτσι στην πράξη, η θερμιδική της αξία είναι τελικά σχεδόν μηδενική.
Ποια τρόφιμα περιέχουν ασπαρτάμη
- Μεταξύ άλλων η ασπαρτάμη εμπεριέχεται σε:
- Αναψυκτικά διαίτης/χωρίς ζάχαρη
- Τσίχλες χωρίς ζάχαρη
- Ροφήματα με την επισήμανση “χωρίς ζάχαρη” όπως είναι τσάι, χυμοί φρούτων, ποτά διαίτης
- Καρυκεύματα χωρίς ζάχαρη, όπως μερικά είδη σιροπιού
- Ζελατίνη χωρίς ζάχαρη
- Επιδόρπια γιαουρτιών χωρίς ζάχαρη
- Κρέμες ζελέ χωρίς ζάχαρη
- Επιτραπέζια γλυκαντικά σε μορφή δισκίων ή σε σκόνη
- Καραμέλες
- Πουτίγκες
- Συσκευασμένα τρόφιμα ως ενισχυτικό γεύσης
- Φαρμακευτικά σκευάσματα όπως σιρόπια για τον βήχα
Σε ποιες ποσότητες είναι επικίνδυνη
Η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής (FDA) έχει ορίσει ως αποδεκτή Ημερήσια Πρόσληψη για την ασπαρτάμη τα 50mg ανά κιλό σωματικού βάρους.
Οι αντίστοιχοι ευρωπαϊκοί φορείς είναι επιπλέον αυστηροί, ορίζοντας το όριο στα 40mg ανά κιλό σωματικού βάρους.
Καθώς τα προϊόντα με ασπαρτάμη περιέχουν πολύ μικρή ποσότητα της ουσίας, πρακτικά ένας ενήλικας με βάρος περίπου 70 κιλά θα πρέπει να καταναλώσει από 12 έως 18 κουτάκια αναψυκτικού διαίτης ή περίπου 80 δισκία γλυκαντικού ασπαρτάμης, για να φτάσει στο ανώτερο ημερήσιο όριο ασφαλούς κατανάλωσης.
Οι προαναφερθείσες οδηγίες δεν ισχύουν ωστόσο για ειδικές ομάδες του πληθυσμού, όπως παραδείγματος χάριν τα άτομα που πάσχουν από φαινυλκετονουρία.
Πρόκειται για μία σπάνια μεταβολική ασθένεια, τα άτομα της οποίας δεν έχουν τη δυνατότητα να μεταβολίσουν την ουσία φαινυλαλανίνη η οποία είναι ένα από τα δυο συστατικά της ασπαρτάμης.
Η κατανάλωση ασπαρτάμης θα πρέπει να αποφεύγεται και στα βρέφη καθώς δεν έχει μελετηθεί η ασφάλεια της για κατανάλωση σε αυτή την ηλικιακή ομάδα.
Τον Ιούλιο οι ανακοινώσεις του ΠΟΥ
Τα ερωτήματα σχετικά με την ασφάλεια της ασπαρτάμης δεν είναι καινούργια. Η πρώτη αξιολόγηση για την ασφαλή της κατανάλωση δημοσιεύτηκε το 1984. Μετέπειτα μελέτες είχαν αποκλείσει τον κίνδυνο καρκίνου λόγω κατανάλωσης της.
Ωστόσο, έρευνα στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 100.000 ενήλικες στη Γαλλία, βρήκε μια πιθανή σχέση μεταξύ της κατανάλωσης τεχνητών γλυκαντικών και των καρδιακών παθήσεων. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της όσοι κατανάλωναν μεγάλες ποσότητες ασπαρτάμης αντιμετώπιζαν υψηλότερο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου σε σχέση με άτομα που δεν κατανάλωναν το γλυκαντικό.
Η έκθεση για την επανεξέταση της ασφάλειας της ασπαρτάμης αναμένεται να ανακοινωθεί στις 14 Ιουλίου από τον Διεθνή Οργανισμό Έρευνας για τον καρκίνο, φορέα που αποτελεί τον ερευνητικό βραχίονα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τον καρκίνο.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έφερε στη δημοσιότητα το πρακτορείο Reuters, το γλυκαντικό αναμένεται να χαρακτηριστεί ως “πιθανώς καρκινογόνο για τον άνθρωπο”.
Πάντως μέχρι στιγμής οι περισσότεροι επιστήμονες είναι μάλλον καθησυχαστικοί, σημειώνοντας ότι πιθανά σοβαρά προβλήματα υγείας θα απαιτούσαν την τακτική κατανάλωση πολύ μεγάλων ποσοτήτων ασπαρτάμης.
