Ο τοκετός είναι μια από τις πιο κρίσιμες στιγμές στη ζωή ενός ανθρώπου. Κατά τη διάρκεια του, το μωρό μεταβαίνει από τη λήψη οξυγόνου μέσω του ομφάλιου λώρου στη δική του αναπνοή. Τις περισσότερες φορές αυτή η μετάβαση γίνεται ομαλά, αλλά όταν κάτι πάει στραβά οι συνέπειες μπορεί να είναι καταστροφικές.
Μελέτη που πραγματοποιήθηκε με δεδομένα που συγκεντρώθηκαν από περισσότερα από 35.000 μωρά που γεννήθηκαν στη Σουηδία μεταξύ 1997 και 2012 των οποίων ο φάκελος υγείας παρακολουθήθηκε για έως και 20 χρόνια έδειξε ότι τα μωρά με pH του ομφάλιου λώρου κάτω από 7,05 (που υποδηλώνει ότι δεν έλαβαν αρκετό οξυγόνο κατά τη διάρκεια του τοκετού) αντιμετώπιζαν υψηλότερο κίνδυνο θανάτου και αναπηρίας κατά τις δύο πρώτες δεκαετίες της ζωής τους.
Εάν η στέρηση οξυγόνου διαρκέσει πολύ, μπορεί να προκαλέσει μόνιμες βλάβες στον εγκέφαλο και σε άλλα όργανα - ακόμη και θάνατο. Σε παγκόσμιο επίπεδο, πάνω από ένα εκατομμύριο μωρά πεθαίνουν κάθε χρόνο λόγω στέρησης οξυγόνου κατά τη γέννηση.
Ένα απλό, ανώδυνο τεστ -δηλαδή η δειγματοληψία αίματος από τον ομφάλιο λώρο- μπορεί να ελέγξει τα επίπεδα οξέων (pH) για να αποκαλύψει πόσο καλά μπόρεσε να διαχειριστεί το μωρό την αναπνευστική μετάβαση.
Ένα χαμηλό pH του ομφάλιου λώρου σηματοδοτεί σημαντική έλλειψη οξυγόνου κατά τη γέννηση, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε μια σειρά επιπλοκών. Ωστόσο, σε όλο τον κόσμο, οι γιατροί δεν μπορούν να συμφωνήσουν για το ποια τιμή του pH του ομφάλιου λώρου θεωρείται μη φυσιολογική.
Σε χώρες όπως η Σουηδία και η Νορβηγία, ένα pH του ομφάλιου λώρου χαμηλότερο από 7,05 θεωρείται συχνά μη φυσιολογικό, αντανακλώντας μια πιο προσεκτική προσέγγιση, ενώ άλλες χώρες μπορεί να θέσουν το όριο του pH στο 7,00 ή χαμηλότερα για να προκαλέσουν περαιτέρω ιατρική παρέμβαση. Αυτές οι διαφορές στις κατευθυντήριες γραμμές μπορούν να επηρεάσουν βαθιά το χρόνο των παρεμβάσεων και τη διαχείριση των νεογνών που πάσχουν από οξυαιμία κατά τη γέννηση.
Από την ίδια μελέτη προέκυψε ότι ο κίνδυνος εγκεφαλικής παράλυσης (διαταραχή που επηρεάζει την κίνηση και τον συντονισμό) ήταν τετραπλάσιος στα μωρά που γεννήθηκαν με pH ομφάλιου λώρου κάτω από 7,05 σε σύγκριση με τα μωρά που γεννήθηκαν με pH ομφάλιου λώρου πάνω από 7,05. Παρομοίως, η επιληψία (νευρολογική πάθηση που προκαλεί επιληπτικές κρίσεις) ήταν σχεδόν διπλάσια σε μωρά που γεννήθηκαν με pH ομφάλιου λώρου κάτω από 7,05. Ο κίνδυνος νοητικής αναπηρίας ήταν επίσης συχνότερος, αλλά μόνο όταν το pH του ομφάλιου λώρου ήταν χαμηλότερο (pH 6,95).
Η μελέτη μας καθιέρωσε μια σαφή σύνδεση μεταξύ της οξυαιμίας κατά τη γέννηση και των μακροπρόθεσμων νευρολογικών προβλημάτων. Και όσο χαμηλότερο είναι το pH του ομφάλιου λώρου τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος.
Ο εγκέφαλος είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος στα κυμαινόμενα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα. Οι νευρώνες, τα κύρια κύτταρα επικοινωνίας του εγκεφάλου, είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι. Εάν στερηθούν το οξυγόνο, τα κύτταρα μπορεί να υποστούν βλάβη ή να πεθάνουν, επηρεάζοντας την κίνηση, τη μνήμη και τη γνωστική λειτουργία.
Οι περιοχές του εγκεφάλου που συνήθως επηρεάζονται περιλαμβάνουν τον κινητικό φλοιό, ο οποίος ελέγχει την κίνηση και συνδέεται με την εγκεφαλική παράλυση- τον ιππόκαμπο, που είναι απαραίτητος για τη μνήμη και τη μάθηση- και τα βασικά γάγγλια, τα οποία ρυθμίζουν την κίνηση και μπορούν να υποστούν βλάβη σε μωρά με έλλειψη οξυγόνου.
Η έγκαιρη παρέμβαση θα μπορούσε να αποτρέψει δια βίου προβλήματα υγείας
«Η δειγματοληψία του pH του ομφάλιου λώρου θα πρέπει να αποτελεί ρουτίνα σε όλες τις μαιευτικές μονάδες, καθώς η εξέταση αυτή παρέχει ένα στιγμιότυπο της υγείας του μωρού κατά τη γέννηση. Βελτιώνοντας τη φροντίδα των νεογνών και τις ιατρικές πρακτικές, μπορούμε να βοηθήσουμε κάθε παιδί να έχει μια καλύτερη ευκαιρία για μια ζωή, απαλλαγμένη από αναπηρίες που μπορούν να προληφθούν.», τονίζει η επικεφαλής συγγραφέας της έρευνας Tiia-Marie Sundberg , υποψήφια PhD Γυναικολογίας και Μαιευτικής στο Πανεπιστήμιο. Lund University
Ηθεραπευτική υποθερμία έχει δείξει ότι επιτυγχάνει μείωση της εγκεφαλικής βλάβης όταν εφαρμόζεται κατά τις πρώτες ώρες μετά τη γέννηση. Η πτώση της θερμοκρασίας του σώματος του μωρού συμβάλλει στην επιβράδυνση του μεταβολισμού του εγκεφάλου, δίνοντας στον εγκέφαλο χρόνο να επουλωθεί. Το ιατρικό προσωπικό συνήθως ρίχνει τη θερμοκρασία του μωρού περίπου στους 33,5°C για περίπου 72 ώρες πριν το ξαναζεστάνει σταδιακά.
Οι ερευνητές συνεχίζουν να διερευνούν νέες θεραπείες για την προστασία των μωρών από μακροχρόνιες εγκεφαλικές βλάβες.
