Τα αντιβιοτικά είναι φάρμακα που έχουν σχεδιαστεί για τη θεραπεία λοιμώξεων που προκαλούνται από βακτήρια (για παράδειγμα, δερματικές λοιμώξεις) και δεν δρουν σε λοιμώξεις που προκαλούνται από άλλα μικρόβια, όπως ιούς (συμπεριλαμβανομένου του COVID και της γρίπης) ή μύκητες (για παράδειγμα, τσίχλα).
Πέρα από τη θεραπεία βακτηριακών λοιμώξεων, τα αντιβιοτικά έχουν και άλλες σημαντικές χρήσεις, όπως η πρόληψη της μόλυνσης κατά τη διάρκεια μεγάλων χειρουργικών επεμβάσεων.
Πως δημιουργείται η αντοχή στα αντιβιοτικά και τα αντιμικροβιακά
Τα βακτήρια υπάρχουν εδώ και δισεκατομμύρια χρόνια και είναι ικανά να επιβιώσουν. Από τις αρχές του 20ου αιώνα, όταν τα αντιβιοτικά εισήχθησαν ως φάρμακα για την καταπολέμηση των λοιμώξεων, τα βακτήρια έχουν αναπτύξει διάφορους τρόπους για να προστατευτούν και να αποφύγουν τη θανάτωση.
Όταν γίνεται κακή χρήση ή υπερβολική χρήση αντιβιοτικών, δημιουργούνται περισσότερες ευκαιρίες για τα βακτήρια να αναπτύξουν και να βελτιώσουν αυτά τα προστατευτικά εργαλεία.
Αυτό συμβάλλει σε ένα πρόβλημα που ονομάζεται αντίσταση στα αντιβιοτικά ή στα αντιμικροβιακά , όπου τα βακτήρια εξελίσσονται με την πάροδο του χρόνου, έτσι ώστε τα αντιβιοτικά να μην δρουν πλέον εναντίον τους.
Αυτό κάνει τις λοιμώξεις πιο δύσκολο να αντιμετωπιστούν, καθώς οι γιατροί έχουν λιγότερα αντιβιοτικά για να επιλέξουν, αυξάνοντας με τη σειρά τους τον κίνδυνο σοβαρής ασθένειας και θανάτου.
Πώς έχει επηρεάσει η πανδημία του COVID τη χρήση αντιβιοτικών και το πρόβλημα της μικροβιακής αντοχής
Μια πρόσφατη μελέτη που παρουσίασαν οι Fidelma Fitzpatrick, Καθηγήτρια και Προϊσταμένη του Τμήματος Κλινικής Μικροβιολογίας, Πανεπιστήμιο Ιατρικής και Επιστημών Υγείας RCSI και η Deirdre Fitzgerald Hughes, Ανώτερη Λέκτορας Κλινικής Μικροβιολογίας, που ανέλυσε δεδομένα πωλήσεων φαρμακευτικών προϊόντων από 71 χώρες υποδηλώνει ότι όσο αυξάνονταν τα κρούσματα COVID, τόσο αυξάνονταν οι πωλήσεις αντιβιοτικών.
Οι ερευνητές εξέτασαν τις πωλήσεις τεσσάρων οικογενειών αντιβιοτικών που συνήθως συνταγογραφούνται σε λοιμώξεις του αναπνευστικού (κεφαλοσπορίνες, πενικιλίνες, μακρολίδες και τετρακυκλίνες) από τον Μάρτιο του 2020 έως τον Μάιο του 2022.
Πήραν δεδομένα μηνιαίων πωλήσεων για αυτά τα αντιβιοτικά ανά 1.000 άτομα και από μια ξεχωριστή βάση δεδομένων συγκέντρωσαν επίσης δεδομένα για τις λοιμώξεις από τον COVID.
Για σύγκριση, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τις παγκόσμιες τάσεις των πωλήσεων αντιβιοτικών από το 2018.
Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι διαπίστωσαν ότι οι πωλήσεις αντιβιοτικών μειώθηκαν απότομα τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2020.
Διαβάστε ακόμη=> «Καμπανάκι» ΠΟΥ: Πολύ ανθεκτικά στα φάρμακα έγιναν τα βακτήρια που προκαλούν επικίνδυνες λοιμώξεις
Αυτή η πτώση ήταν πιθανότατα αποτέλεσμα της εξάπλωσης λιγότερων λοιμώξεων ενώ οι άνθρωποι βρίσκονταν υπό αυστηρά μέτρα καραντίνας και ίσως ορισμένοι άνθρωποι απέφευγαν την υγειονομική περίθαλψη .
Ωστόσο, οι πωλήσεις αντιβιοτικών αυξήθηκαν σταδιακά στη συνέχεια.
Η αναζωπύρωση των αναπνευστικών ιογενών λοιμώξεων εκτός του COVID με τη χαλάρωση των περιορισμών μπορεί να έχει συμβάλει στην αύξηση των πωλήσεων αντιβιοτικών από το 2021 και μετά. Μέχρι τον Μάιο του 2022, οι πωλήσεις είχαν επιστρέψει λίγο κάτω από τα προ πανδημίας επίπεδα.
Χρησιμοποιώντας στατιστικά μοντέλα, οι ερευνητές βρήκαν μια συσχέτιση μεταξύ της αύξησης των ποσοστών COVID και των υψηλότερων πωλήσεων αντιβιοτικών.
Πότε τα αντιβιοτικά είναι «επικίνδυνα» για τον ασθενή
Η έρευνα έχει εντοπίσει προηγουμένως εποχιακές αιχμές στη χρήση αντιβιοτικών που συσχετίζονται με την εποχή του χειμερινού ιού.
Αυτό είναι ανησυχητικό γιατί τα αντιβιοτικά έχουν σχεδιαστεί για να στοχεύουν τα βακτήρια και δεν έχουν καμία επίδραση σε ιούς όπως εκείνοι που προκαλούν κρυολόγημα ή γρίπη.
Πολλές συνταγές αντιβιοτικών σε αυτές τις περιπτώσεις είναι ακατάλληλες.
Ωστόσο, η διάκριση της ιογενούς από τη βακτηριακή λοίμωξη μπορεί να είναι δύσκολη κλινικά, ειδικά στα αρχικά στάδια της μόλυνσης.
Αυτό μπορεί να εξηγήσει γιατί μερικές φορές οι ασθενείς αρχίζουν να λαμβάνουν αντιβιοτικά ενώ περιμένουν τα αποτελέσματα των εργαστηριακών εξετάσεων.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα αντιβιοτικά είναι κατάλληλα.
Για παράδειγμα, οι ιογενείς πνευμονικές λοιμώξεις μπορούν να βλάψουν τους αεραγωγούς και να θέσουν σε κίνδυνο τις κανονικές προστατευτικές ανοσοαποκρίσεις.
Αυτό μπορεί να επιτρέψει στα βακτήρια να προσκολληθούν στα κύτταρα των αεραγωγών και να εισβάλουν, προκαλώντας δευτερογενή βακτηριακή λοίμωξη.
Στις αρχές της πανδημίας του COVID, η συνταγογράφηση αντιβιοτικών βασίστηκε πιθανώς σε προηγούμενη εμπειρία με τη γρίπη, όπου τα ποσοστά δευτερογενούς βακτηριακής λοίμωξης είχαν αναφερθεί ότι ήταν έως και 65%.
Αλλά καθώς η πανδημία προχωρούσε, τα δεδομένα έδειξαν ότι η βακτηριακή συνλοίμωξη στον COVID ήταν μικρότερη από 10% .
Δημοσιεύτηκαν ειδικές οδηγίες συνταγογράφησης αντιβιοτικών για ασθενείς με COVID.
Ωστόσο, παρά τις αυξανόμενες ενδείξεις ότι η βακτηριακή συνλοίμωξη στον COVID είναι χαμηλή , η νέα έρευνα έχει δείξει ότι η συνταγογράφηση αντιβιοτικών μεταξύ των ασθενών με COVID έχει παραμείνει υψηλή .
Αυτή η τελευταία μελέτη παρέχει περαιτέρω στοιχεία ότι τα αντιβιοτικά συνταγογραφούνται συνήθως σε ασθενείς με COVID.
Μερικοί περιορισμοί της νέας μελέτης
Παρόμοια με άλλες μεγάλες μελέτες για την κατανάλωση αντιβιοτικών, αυτή η μελέτη χρησιμοποιεί δεδομένα πωλήσεων αντιβιοτικών ως υποκατάστατο για τη χρήση αντιβιοτικών.
Αυτά τα δεδομένα πωλήσεων έχουν ήδη καταγραφεί σε βάσεις δεδομένων από διάφορες χώρες και είναι πιο εύκολα προσβάσιμα από τα δεδομένα σχετικά με τις συνταγές αντιβιοτικών σε πολλές χώρες, τα οποία ενδέχεται να μην καταγράφονται ηλεκτρονικά.
Ωστόσο, λόγω της φύσης των δεδομένων, δεν είναι ακόμη εφικτή η εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων σχετικά με το πόσα από τα αντιβιοτικά που αγοράστηκαν συνταγογραφήθηκαν κατάλληλα.
Περαιτέρω, δεν συμπεριλήφθηκαν δεδομένα για λοιμώξεις εκτός COVID, οι οποίες μπορεί να επηρεάσουν τη συνταγογράφηση αντιβιοτικών και τα ποσοστά αντοχής.
Η παύση των προγραμμάτων εμβολιασμού ρουτίνας της παιδικής ηλικίας κατά τη διάρκεια της πανδημίας πιθανώς αύξησε τον κίνδυνο βακτηριακής μόλυνσης σε ορισμένες χώρες, απαιτώντας αυξημένες συνταγές αντιβιοτικών.
Αυτό μπορεί να συνέβαλε στις τάσεις που παρατηρήθηκαν.
Κατά την ερμηνεία αυτών των ευρημάτων, είναι επίσης σημαντικό να σημειωθεί ότι δεν αντιπροσωπεύονταν όλες οι ήπειροι εξίσου. Ορισμένες μεγάλες χώρες όπως το Μπαγκλαντές αποκλείστηκαν.
Τέλος, τα πρωτόκολλα δοκιμών διαφέρουν μεταξύ των χωρών, επομένως ενδέχεται να υπήρχαν κάποιες ασυνέπειες στα δεδομένα του κρούσματος COVID.
Και η πρόσβαση στα αντιβιοτικά είναι ασυνεπής παγκοσμίως , ειδικά σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, γεγονός που πιθανότατα επηρέασε τα ποσοστά πωλήσεων ορισμένων χωρών.
Πως θα «σπάσει» η αντοχή στα αντιβιοτικά
Η αντοχή στα αντιβιοτικά είναι μια παγκόσμια απειλή για τη δημόσια υγεία , επηρεάζοντας τον άνθρωπο, τα ζώα και το περιβάλλον.
Η ακατάλληλη συνταγογράφηση αντιβιοτικών για τον COVID θα μπορούσε να συμβάλλει στο πρόβλημα.
Για να αντιμετωπιστεί αυτό, πρέπει να δούμε περισσότερη ευθυγράμμιση στις κατευθυντήριες γραμμές και τα πρωτόκολλα για τους κλινικούς ιατρούς, ιδίως τη σύνδεση της διάγνωσης ιογενών αναπνευστικών λοιμώξεων με τις κατευθυντήριες γραμμές συνταγογράφησης αντιβιοτικών.
Η υποστήριξη για την ανάπτυξη γρήγορων διαγνωστικών για την επιβεβαίωση ή τον αποκλεισμό της συν-λοίμωξης θα έδινε επίσης στους κλινικούς ιατρούς εμπιστοσύνη ότι θα αποφύγουν τα αντιβιοτικά σε ορισμένους ασθενείς.
Γενικότερα, η αντιμετώπιση του ζητήματος της αντοχής στα αντιβιοτικά απαιτεί αυξημένη ευαισθητοποίηση του κοινού για το θέμα, ενισχυμένη παγκόσμια επιτήρηση της χρήσης και αντοχής στα αντιβιοτικά, βελτιωμένες πολιτικές ελέγχου των λοιμώξεων και καλύτερη υγιεινή.
Αυτό βασίζεται σε μια συντονισμένη προσέγγιση « Μία Υγεία » – μια κοινή παγκόσμια προσπάθεια σε μια σειρά τομέων για την παροχή λύσεων για την υγεία του ανθρώπου, των ζώων και του περιβάλλοντος.
Αυτή η στρατηγική θα πρέπει να αντιμετωπίσει τις ανισότητες στον τομέα της υγείας και θα απαιτήσει εξατομικευμένες παρεμβάσεις, ειδικά σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.
ΠΗΓΗ: theconversation.com
