Ειδικότερα, αφού οι επιστήμονες επέλεξαν -με επιστημονικά και γλωσσικά κριτήρια- περίπου 70 διαφορετικά βίντεο από τα 150 πλέον δημοφιλή του YouTube, που ενημέρωναν το κοινό για το νέο κορονοϊό στη συνέχεια τα υπέβαλαν σε έναν εξαντλητικό έλεγχο και με συγκεκριμένη βαθμολόγηση ως προς την επιστημονική ορθότητα αυτών που αναφέρονται.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν πως το 27,5%, δηλαδή το περίπου 1/3, περιείχε αναληθείς πληροφορίες και λανθασμένες συστάσεις προς το κοινό, "με αποτέλεσμα να συμπεραίνεται από την μελέτη το προφανές βέβαια ότι πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί ως προς την επιλογή των πηγών ενημέρωσης μας", σημείωσε ο κ. Χατζηγεωργίου.
Μελέτη : YouTube και Κορονοϊός
Η μελέτη των Καναδών ερευνητών του Πανεπιστημίου της Ottawa και του Carleton έδειξε λοιπόν πώς πάνω από το 25% των πιο δημοφιλών βίντεο του YouTube για τον κορονοϊό παραπληροφορούν σε κάποιο βαθμό. Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Παγκόσμια Υγείας του British Medical Journal, εξέτασε συγκεκριμένα τα 75 κορυφαία βίντεο στο YouTube την 21η Μαρτίου.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν πως στο 27,5% υπήρχαν λανθασμένες πληροφορίες και τα εν λόγω προβληματικά βίντεο είχαν πάνω από 60 εκατομμύρια προβολές!
Η παραπληροφόρηση αφορούσε διάφορα πεδία, από ρατσιστικές δηλώσεις και ψευδείς πληροφορίες γύρω από τη μετάδοση της νόσου σε κακές συστάσεις υγείας και θεωρίες συνομωσίες. Μια επικίνδυνη θεωρία για παράδειγμα ισχυρίζεται πως ο κορονοϊός είναι σχεδιασμένη μέθοδος ελέγχου του πληθυσμού, μια άλλη ότι οι φαρμακευτικές εταιρείες έχουν θεραπεία αλλά δεν διατίθεται στον κόσμο.
"Στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της πανδημίας οι αρχές δημόσιας υγείας θα πρέπει να αξιοποιήσουν καλύτερα το YouTube προκειμένου να διασφαλίσουν πως θάνουν στους πολίτες εγκαίρως ακριβείς πληροφορίες και να ελαχιστοποιήσουν τη διασπορά της παραπληροφόρησης", τονίζουν οι συντάκτες της μελέτης.
Όπως υποστηρίζουν, η διάδοση βίντεο με λανθασμένες και ψευδείς πληροφορίες μπορεί να έχει σοβαρές υγειονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις. Είναι χαρακτηροστικό πως τα πιο δημοφιλή από τα βίντεο με τις ψευδείς πληροφορίες είχαν περισσότερες από 250 εκατ. προβολές, συμπεριλαμβανομένων 62 εκατ. προβολών των βίντεο που παραπληροφορούσαν.
Ο πολλαπλασιασμός και η διασπορά της παραπληροφόρησης μπορεί να ενισχύσει το φόβο αλλά και φαινόμενα ρατσισμού και να έχει ως αποτέλεσμα επικίνδυνες συμπεριφορές, οπως η παράλογη αγορά χαρτιών υγείας ή η κλοπή μασκών, φαινόμενα που έχουν ήδη παρατηρηθεί στην πανδημία του COVID-19.
Επιπλέον, σύμφωνα με τους επιστήμονες η μελέτη αναδεικνύει και ενδιαφέροντα ερωτήματα γύρω από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ερευνητές που προσπαθούν να κατηγοριοποιήσουν την παραπληροφόρηση γύρω από το νέο κορονοϊό. Κάποια πεδία παραπληροφόρησης είναι αδιαμφισβήτητα και a priori ψευδή και λανθασμένα. Υπάρχουν όμως πεδία, όπου η συζήτηση αλλάζει όσο η πληροφόρηση γύρω από τον ιό εξελίσσεται. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η συζήτηση γύρω από την αποτελεσματικότητα των μασκών, η οποία μεταβλήθηκε όταν περισσότερα δεδομένα γύρω από την διάδοση του κορονοϊού έγιναν γνωστά.
Η απάντηση του YouTube
Όπως μεταδίδει το GlobalNews του Καναδά, σε απάντηση στη μελέτη εκπρόσωπος του Youtube ανέφερε το διαρκές ενδιαφέρον του μέσου κοινωνικής δικτύωσης σε μελέτες που διερευνούν τρόπους στενότερης συνεργασίας με ερευνητές.
"Ωστόσο, είναι δύσκολο να εξαχθούν γενικά συμπεράσματα από έρευνα που χρησιμοποιεί μικρό δείγμα και στο πλαίσιο της ίδιας της μελέτης αναγνωρίζονται οι περιορισμοί του δείγματος. Έχουμε δεσμευτεί να παρέχουμε έγκαιρες και χρήσιμες πληροφορίες σε κρίσιμες περιόδους. Μέχρι σήμερα έχουμνε αφαιρέσει χιλιάδες και χιλιάδες βίντεο που παραβιάζουν της πολιτικές μας γύρω από το COVID-19 και έχουμε αποστείλει δεκάδες δισεκατομμύρια εμφανίσεις σε διεθνείς και τοπικούς οργανισμούς, από την αρχική μας σελίδα και τα πάνελ πληροφοριών".
