Η κατανάλωση τροφών με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά και χαμηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του ήπατος μέσα σε μόλις είκοσι χρόνια, σύμφωνα με νέα έρευνα.

Η «κετογονική διατροφή», όπως υποστηρίζουν οι οπαδοί της, μπορεί να βοηθήσει στην ταχεία απώλεια βάρους χωρίς αίσθημα πείνας, αλλά οι ειδικοί υποστηρίζουν πλέον ότι τα διατροφικά προγράμματα που είναι πολύ πλούσια σε λιπαρά μπορούν να αλλοιώσουν ουσιαστικά τα ηπατικά κύτταρα, αυξάνοντας τον κίνδυνο καρκίνου.

Αμερικανοί επιστήμονες ανακάλυψαν ότι όταν το ήπαρ εκτίθεται επανειλημμένα σε δίαιτα με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, τα κύτταρά του μεταβαίνουν σε μια πιο πρωτόγονη κατάσταση.

Αν και αυτή η αλλαγή βοηθά τα κύτταρα να αντέχουν στο στρες που προκαλεί η υπερβολική ποσότητα λίπους, τα καθιστά επίσης πιο ευάλωτα στις ασθένειες.

«Εάν τα κύτταρα αναγκάζονται να αντιμετωπίζουν επανειλημμένα έναν παράγοντα στρες, όπως μια δίαιτα με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, θα κάνουν πράγματα που θα τα βοηθήσουν να επιβιώσουν, αλλά με τον κίνδυνο αυξημένης ευαισθησίας στην καρκινογένεση », εξήγησε ο καθηγητής Alex Shalek, διευθυντής του Ινστιτούτου Ιατρικής Μηχανικής και Επιστημών και συν-συγγραφέας της μελέτης.

Η ομάδα ελπίζει ότι, στοχεύοντας αυτές τις αλλαγές νωρίς, οι γιατροί θα είναι σε θέση να μειώσουν τον κίνδυνο σχηματισμού όγκων σε άτομα που είναι ιδιαίτερα ευάλωτα.

Η κετογονική διατροφή προβλέπει την σχεδόν πλήρη αποφυγή της πρόσληψης υδατανθράκων, προκειμένου να προκληθεί μια κατάσταση κέτωσης, κατά την οποία το σώμα καίει το αποθηκευμένο λίπος για να παράγει ενέργεια, κάτι που με τη σειρά του βοηθά τα άτομα να χάσουν βάρος.

Οι υδατάνθρακες είναι μακροθρεπτικά συστατικά (μαζί με τα λίπη και τις πρωτεΐνες) και βρίσκονται σε όλα τα τρόφιμα, από τα δημητριακά έως τα αμυλούχα λαχανικά και τα φρούτα.

Οι δίαιτες με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά συνδέονται από καιρό με τη στεατωτική ηπατική νόσο, κατά την οποία το υπερβολικό λίπος συσσωρεύεται στο ήπαρ προκαλώντας φλεγμονή, ηπατική ανεπάρκεια και τελικά καρκίνο.

Στη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Cell, οι ερευνητές τάισαν ποντίκια με τρόφιμα υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά και ανέλυσαν την αντίδραση του ήπατος τους με αλληλούχιση κυττάρων

Από νωρίς, τα ηπατοκύτταρα έδειξαν ότι ενεργοποιούν γονίδια που τα βοηθούν να επιβιώσουν, μειώνοντας την πιθανότητα κυτταρικού θανάτου και προωθώντας την ανάπτυξη.

Ωστόσο, ταυτόχρονα, τα γονίδια που είναι απαραίτητα για την κανονική λειτουργία του ήπατος απενεργοποιήθηκαν.

«Αυτό μοιάζει πραγματικά με μια ανταλλαγή, όπου δίνεται προτεραιότητα σε ό,τι είναι καλό για το μεμονωμένο κύτταρο να παραμείνει ζωντανό σε ένα στρεσογόνο περιβάλλον, σε βάρος αυτού που θα έπρεπε να κάνει ο συλλογικός ιστός», δήλωσε ο ConstantinΤzouanas, απόφοιτος του Harvard-MIT και συν-συγγραφέας της μελέτης.

Μέχρι το τέλος της μελέτης, σχεδόν όλα τα ποντίκια που τρεφόντουσαν με δίαιτα πλούσια σε λιπαρά είχαν αναπτύξει καρκίνο του ήπατος.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όταν τα ηπατικά κύτταρα προσαρμόζονται με αυτόν τον τρόπο, είναι πιο πιθανό να γίνουν καρκινικά εάν αργότερα εμφανιστεί μια επιβλαβής μετάλλαξη.

«Αυτά τα κύτταρα έχουν ήδη ενεργοποιήσει τα ίδια γονίδια που θα χρειαστούν για να γίνουν καρκινικά. Μόλις ένα κύτταρο αποκτήσει τη λάθος μετάλλαξη, τότε είναι πραγματικά έτοιμο για τον αγώνα και έχει ήδη ένα προβάδισμα σε μερικά από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του καρκίνου», εξήγησε ο ερευνητής.

Αφού ανακάλυψαν αυτές τις κυτταρικές αλλαγές σε ποντίκια, η ομάδα έστρεψε την προσοχή της σε άτομα με διάφορα στάδια ηπατικής νόσου.

Διαπίστωσαν ότι, με την πάροδο του χρόνου, τα γονίδια που απαιτούνται για την κανονική λειτουργία του ήπατος επιδεινώθηκαν, ενώ τα γονίδια που συνδέονται με την επιβίωση των κυττάρων άνθισαν, επιτρέποντάς τους να προβλέψουν με ακρίβεια τα αποτελέσματα επιβίωσης των ασθενών.

«Οι ασθενείς που είχαν υψηλότερη έκφραση αυτών των γονιδίων που ευνοούν την επιβίωση των κυττάρων και ενεργοποιούνται με μια διατροφή πλούσια σε λιπαρά, επέζησαν για λιγότερο χρόνο μετά την ανάπτυξη των όγκων», εξηγεί ο Τzouanas.

«Και αν ένας ασθενής έχει χαμηλότερη έκφραση γονιδίων που υποστηρίζουν τις λειτουργίες που εκτελεί κανονικά το ήπαρ, επιζεί επίσης για λιγότερο χρόνο.

Οι επιστήμονες τόνισαν ότι, ενώ τα περισσότερα ποντίκια ανέπτυξαν καρκίνο μέσα σε ένα χρόνο, αυτή η διαδικασία είναι πολύ πιο αργή στους ανθρώπους, καθώς διαρκεί περίπου 20 χρόνια. Ωστόσο, πρόσθεσαν ότι αυτό το χρονικό διάστημα μπορεί να ποικίλει ανάλογα με παράγοντες του τρόπου ζωής, όπως η κατανάλωση αλκοόλ και η γενική κατάσταση της υγείας, καθώς η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και οι ιογενείς λοιμώξεις ωθούν τα ηπατικά κύτταρα σε μια «ανώριμη» κατάσταση, αυξάνοντας τον κίνδυνο καρκίνου.

Αυτό συμβαίνει επειδή όταν τα ηπατικά κύτταρα βρίσκονται σε λιγότερο ώριμη κατάσταση, είναι πιο πιθανό να γίνουν καρκινικά εάν αργότερα εμφανιστεί μια βλαβερή μετάλλαξη.

Η ομάδα θα διερευνήσει τώρα εάν αυτή η βλάβη μπορεί να αντιστραφεί μέσω μιας πιο υγιεινής διατροφής ή με τη χρήση φαρμάκων απώλειας βάρους GLP-1.

Πηγή: Daily Mail