Οι αεροπορικές μετακινήσεις αποτελούν έναν από τους ασφαλέστερους τρόπους ταξιδιού. Ωστόσο, το ιδιαίτερο περιβάλλον μέσα στην καμπίνα ενός αεροσκάφους μπορεί να επιβαρύνει τον ανθρώπινο οργανισμό και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να οδηγήσει ακόμη και σε επείγοντα ιατρικά περιστατικά.
Αν και τα σοβαρά συμβάντα είναι σχετικά σπάνια, η συνεχώς αυξανόμενη επιβατική κίνηση σημαίνει ότι οι έκτακτες καταστάσεις κατά τη διάρκεια μιας πτήσης εμφανίζονται πλέον συχνότερα. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη, ένα επείγον ιατρικό περιστατικό καταγράφεται περίπου σε μία στις 212 πτήσεις, όταν το 2013 η αντίστοιχη συχνότητα ήταν περίπου μία στις 604 πτήσεις.
Τα περιστατικά μπορεί να κυμαίνονται από μικροτραυματισμούς και λιποθυμικά επεισόδια έως εμφράγματα και άλλα σοβαρά καρδιαγγειακά περιστατικά.
Η πίεση στην καμπίνα και το οξυγόνο
Ένας από τους βασικότερους λόγους που οι πτήσεις επηρεάζουν τον οργανισμό είναι η πίεση μέσα στην καμπίνα.
Παρότι η καμπίνα είναι τεχνητά πιεσμένη, η πίεση αντιστοιχεί περίπου σε υψόμετρο έως και 8.000 ποδιών (περίπου 2.400 μέτρων). Σε αυτό το περιβάλλον η διαθέσιμη ποσότητα οξυγόνου είναι μικρότερη από εκείνη στο επίπεδο της θάλασσας.
Για να αντισταθμίσει αυτή τη μείωση, ο οργανισμός αυξάνει τον ρυθμό της αναπνοής και τους καρδιακούς παλμούς, ώστε να μεταφέρει περισσότερο οξυγόνο στους ιστούς.
Στους περισσότερους υγιείς ανθρώπους οι αλλαγές αυτές περνούν απαρατήρητες. Ωστόσο, για άτομα με χρόνια καρδιοαναπνευστικά νοσήματα, όπως η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) ή η πνευμονική υπέρταση, οι συνθήκες αυτές μπορεί να επιβαρύνουν σημαντικά την καρδιά και τους πνεύμονες.
Η αφυδάτωση αυξάνει τον κίνδυνο
Ένας ακόμη παράγοντας που επηρεάζει τους επιβάτες είναι η πολύ χαμηλή υγρασία στην καμπίνα του αεροσκάφους.
Ο ξηρός αέρας προκαλεί ξηρότητα στο δέρμα, στα μάτια, στη μύτη και στον λαιμό, ενώ αυξάνει την απώλεια υγρών από τον οργανισμό. Υπολογίζεται ότι ένας επιβάτης μπορεί να χάσει έως και 360 ml υγρών ανά ώρα πτήσης.
Η αφυδάτωση καθιστά το αίμα πιο «παχύρρευστο», αυξάνοντας το έργο της καρδιάς αλλά και τον κίνδυνο σχηματισμού θρόμβων, όπως η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση, ιδιαίτερα σε πολύωρες πτήσεις.
Γιατί συμβαίνουν οι λιποθυμίες
Οι λιποθυμίες αποτελούν μία από τις συχνότερες ιατρικές καταστάσεις κατά τη διάρκεια μιας πτήσης και αντιστοιχούν περίπου στο ένα τρίτο των επειγόντων περιστατικών.
Συνήθως οφείλονται στην ορθοστατική υπόταση, δηλαδή στην απότομη πτώση της αρτηριακής πίεσης όταν κάποιος σηκώνεται απότομα από τη θέση του.
Η αφυδάτωση, η κατανάλωση αλκοόλ και οι ιδιαίτερες συνθήκες της καμπίνας αυξάνουν ακόμη περισσότερο τον κίνδυνο.
Επιπλέον, τα γεύματα που προσφέρονται στις πτήσεις περιέχουν συχνά περισσότερο αλάτι, καθώς σε μεγάλο υψόμετρο η αίσθηση της γεύσης μειώνεται. Η αυξημένη πρόσληψη αλατιού μπορεί να συμβάλει περαιτέρω στην αφυδάτωση.
Φούσκωμα και γαστρεντερικές ενοχλήσεις
Οι αλλαγές στην ατμοσφαιρική πίεση επηρεάζουν και το πεπτικό σύστημα.
Τα αέρια που παράγονται φυσιολογικά κατά την πέψη διαστέλλονται σε μεγάλο υψόμετρο, προκαλώντας φούσκωμα και αυξημένη παραγωγή αερίων. Τρόφιμα όπως τα όσπρια, το μπρόκολο, το λάχανο, τα κρεμμύδια και το κόκκινο κρέας μπορούν να επιδεινώσουν το φαινόμενο.
Σε σπάνιες περιπτώσεις, σοβαρές γαστρεντερικές διαταραχές μπορεί ακόμη και να αναγκάσουν ένα αεροσκάφος να επιστρέψει στο αεροδρόμιο αναχώρησης.
Τα σοβαρά καρδιαγγειακά επεισόδια
Αν και τα εμφράγματα και τα εγκεφαλικά επεισόδια είναι σχετικά σπάνια κατά τη διάρκεια μιας πτήσης, όταν συμβούν έχουν συνήθως χειρότερη πρόγνωση σε σύγκριση με αντίστοιχα περιστατικά στο έδαφος.
Οι βασικοί λόγοι είναι οι περιορισμένες δυνατότητες του ιατρικού εξοπλισμού που υπάρχει στα αεροσκάφη, καθώς και η απουσία εξειδικευμένου υγειονομικού προσωπικού στις περισσότερες πτήσεις.
Πώς μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο
Οι ειδικοί συνιστούν ορισμένα απλά μέτρα που μπορούν να κάνουν το αεροπορικό ταξίδι ασφαλέστερο:
- Πίνετε αρκετό νερό πριν και κατά τη διάρκεια της πτήσης.
- Περιορίστε ή αποφύγετε την κατανάλωση αλκοόλ.
- Σηκώνεστε και περπατάτε στον διάδρομο κάθε δύο περίπου ώρες, ιδιαίτερα στις πολύωρες πτήσεις.
- Φροντίστε να λαμβάνετε τα φάρμακά σας στις προγραμματισμένες ώρες.
- Αν έχετε υποβληθεί πρόσφατα σε χειρουργική επέμβαση, οδοντιατρική θεραπεία ή καταδύσεις, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας πριν ταξιδέψετε αεροπορικώς, καθώς οι μεταβολές της πίεσης μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο επιπλοκών.
Οι περισσότεροι επιβάτες θα ολοκληρώσουν το ταξίδι τους χωρίς κανένα πρόβλημα. Ωστόσο, η καλή προετοιμασία, η επαρκής ενυδάτωση και η κινητοποίηση κατά τη διάρκεια της πτήσης μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στη μείωση των κινδύνων και να κάνουν το ταξίδι πιο ασφαλές και άνετο.
Πηγή: The Conversation
