Οι τελευταίες εκθέσεις του ECDC σχετικά με τα χλαμύδια, τη γονόρροια και το λεμφογάγγλιο (LGV) αναδεικνύουν την κατακόρυφη αύξηση των δηλωθέντων κρουσμάτων αυτών των ΣΜΝ σε 27 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης/Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΕ/ΕΟΧ) και αποκαλύπτουν συνολικά ένα δυναμικό και δύσκολο τοπίο. Αυτή η αύξηση των αριθμών είναι παρόμοια με την αύξηση των κρουσμάτων σύφιλης που αναφέρθηκε προηγουμένως από το ECDC και καταδεικνύει μια δεκαετή τάση αύξησης των ποσοστών των ΣΜΝ σε ολόκληρη την Ευρώπη, παρά την πτώση των αριθμών κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, πιθανώς λόγω αλλαγών στην πρόσβαση στις εξετάσεις και της μειωμένης κοινωνικής ανάμειξης.
Ο αριθμός των δηλωθέντων κρουσμάτων γονόρροιας συνέχισε να αυξάνεται, όπως συνέβαινε και πριν από την πανδημία COVID-19. Μόνο το 2021, υπήρξαν 46.728 επιβεβαιωμένα κρούσματα γονόρροιας, ξεπερνώντας τα προ της πανδημίας επίπεδα. Αν και τα στοιχεία αποκαλύπτουν σημαντικές διαφορές σε ολόκληρη την ΕΕ/ΕΟΧ, οι άνδρες που κάνουν σεξ με άνδρες (MSM) αντιπροσώπευαν περισσότερα από τα μισά δηλωθέντα κρούσματα. Εν μέσω της αύξησης των κρουσμάτων, οι ανησυχίες σχετικά με τη μικροβιακή αντοχή (AMR) είναι ιδιαίτερα έντονες στο πλαίσιο της γονόρροιας. Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Αντιμικροβιακής Επιτήρησης του Γονόκοκκου (Euro-GASP) αναφέρει αυξανόμενη αντοχή σε δύο συγκεκριμένα αντιβιοτικά, την αζιθρομυκίνη και την σιπροφλοξασίνη, τονίζοντας την ανάγκη για επαγρύπνηση και ισχυρές στρατηγικές αντιμετώπισης.
Η έκθεση για τα χλαμύδια αποκαλύπτει παρόμοια εικόνα με αυξήσεις από το 2012 έως το 2019, μείωση το 2020 πιθανώς λόγω των επιπτώσεων της πανδημίας και στη συνέχεια εκ νέου αύξηση το 2021. Τα ποσοστά εξακολουθούν να είναι υψηλότερα μεταξύ των νεαρών ενήλικων ετεροφυλόφιλων γυναικών. Οι ανισότητες μεταξύ των δύο φύλων στις εξετάσεις για χλαμύδια, με τις νεαρές γυναίκες να λαμβάνουν τις περισσότερες εξετάσεις, σημαίνει ότι τα χλαμύδια ενδέχεται να υποδιαγιγνώσκονται στους άνδρες.
Μοναδικές προκλήσεις
Η αξιολόγηση του ECDC για το LGV δείχνει μια ανησυχητική αύξηση των αναφερόμενων κρουσμάτων. Η λοίμωξη, που προκαλείται από το Chlamydia trachomatis, παρουσιάζει μοναδικές προκλήσεις λόγω των πιθανών μακροχρόνιων επιπλοκών της. Η έκθεση υπογραμμίζει τη σημασία των στοχευμένων στρατηγικών πρόληψης και της ενισχυμένης επιτήρησης για τον περιορισμό της εξάπλωσης της LGV, καθώς τα αυξανόμενα ποσοστά των κρουσμάτων αφορούν HIV-αρνητικούς MSM. Η ανεύρεση κρουσμάτων θα πρέπει επίσης να επικεντρωθεί σε αυτή την ομάδα, ιδίως μεταξύ των ατόμων που είναι επιλέξιμα για προφύλαξη πριν από την έκθεση στον HIV (PrEP) ή λαμβάνουν τέτοια προφύλαξη. Ο αριθμός των περιγραφόμενων κρουσμάτων είναι πιθανό να είναι υποεκτιμημένος, καθώς πολλές χώρες δεν διαθέτουν εθνικά συστήματα επιτήρησης για τον LGV και η επιβεβαίωση της λοίμωξης μέσω μοριακής διάγνωσης δεν είναι ευρέως διαθέσιμη.
Ο κλιμακούμενος αριθμός των αναφερόμενων ΣΜΝ αποτελεί σημαντική πρόκληση για τη δημόσια υγεία. Το ECDC συνιστά τις ακόλουθες δράσεις:
- Επείγουσα ενίσχυση των δραστηριοτήτων πρόληψης: Οι ενισχυμένες δραστηριότητες πρόληψης είναι ζωτικής σημασίας, εστιάζοντας σε αυξημένες εξετάσεις, στοχευμένα μηνύματα και εξατομικευμένες παρεμβάσεις για συγκεκριμένες ομάδες κινδύνου. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οι εφαρμογές γνωριμιών θα πρέπει να εξεταστούν για εκστρατείες πρόληψης, εκτός από τις παραδοσιακές προσεγγίσεις.
- Παρακολούθηση της AMR: Η συνεχής παρακολούθηση της μικροβιακής αντοχής είναι επιτακτική ανάγκη για την ενημέρωση των στρατηγικών θεραπείας και την αντιμετώπιση των αναδυόμενων προκλήσεων.
Αυξανόμενη τάση στη σύφιλη
Πρόσφατες εκθέσεις για τη σύφιλη και τη συγγενή σύφιλη δείχνουν μια σταθερά αυξανόμενη τάση παρά την προσωρινή κάμψη το 2020. Το 2021 αναφέρθηκαν 25 270 επιβεβαιωμένα κρούσματα σύφιλης σε 28 κράτη μέλη της ΕΕ/ΕΟΧ, γεγονός που αντιπροσωπεύει αύξηση σε σχέση με το 2020, όταν τα κρούσματα είχαν μειωθεί για πρώτη φορά σε 8 χρόνια. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι MSM φέρουν δυσανάλογο βάρος, αποτελώντας το 77% των κρουσμάτων. Το 2021, περίπου το ένα τρίτο των MSM με σύφιλη ήταν θετικοί στον HIV. Ενώ υπήρξε μια πτώση των κρουσμάτων μεταξύ των MSM μεταξύ 2020 και 2021 και μια μικρή άνοδος των κρουσμάτων στους άνδρες ετεροφυλόφιλους, οι γυναίκες παρουσίασαν σταθερά χαμηλά ποσοστά μολύνσεων από σύφιλη το 2021.
Ο συνολικός αριθμός των κοινοποιήσεων συγγενούς σύφιλης σε 22 χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ που ανέφεραν σταθερά στοιχεία για την περίοδο 2012-2021, παρουσίασε μια κορύφωση το 2013, ακολουθούμενη από μείωση μεταξύ 2014 και 2017, και έναν δεύτερο υψηλό αριθμό δηλωθέντων κρουσμάτων το 2019. Ο αριθμός των κρουσμάτων συγγενούς σύφιλης μειώθηκε και πάλι το 2020 και το 2021. Για να επιτευχθεί ο στόχος του 2030 για την εξάλειψη της συγγενούς σύφιλης, πρέπει να ξεπεραστούν οι προκλήσεις στην επιτήρηση, τη διάγνωση και τη θεραπεία για τις έγκυες γυναίκες.
Συνολικά, οι εκθέσεις αυτές σηματοδοτούν μια κρίσιμη καμπή στη μάχη κατά των ΣΜΝ στην Ευρώπη. Οι συνεργατικές προσπάθειες μεταξύ των αρχών δημόσιας υγείας, των παρόχων υγειονομικής περίθαλψης και των κοινοτήτων είναι απαραίτητες για τον περιορισμό της εξάπλωσης αυτών των λοιμώξεων και τον μετριασμό των επιπτώσεών τους στα άτομα και στα συστήματα δημόσιας υγείας.
