Η λήψη αντικαταθλιπτικών κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης δεν αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης αναπτυξιακών διαταραχών, όπως ο αυτισμός, στα παιδιά, σύμφωνα με μια ανάλυση δεδομένων από περισσότερες από 25 εκατομμύρια εγκυμοσύνες, αποτέλεσμα που φαίνεται να αντικρούει τους ισχυρισμούς του Αμερικανού Υπουργού Υγείας Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ.

Ο Kennedy έχει δηλώσει, χωρίς αποδεικτικά στοιχεία, ότι ορισμένα αντικαταθλιπτικά ενέχουν τέτοιο κίνδυνο για τα έμβρυα, ενώ έχει επίσης συνδέσει τα εμβόλια με τον αυτισμό, μια θεωρία που έχει διαψευσθεί. Οι αιτίες του αυτισμού δεν είναι σαφείς. Οι επιστήμονες υποθέτουν ότι τα νευρολογικά χαρακτηριστικά του ενδέχεται να αναπτύσσονται ενδομήτρια, κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης των νευρικών συνδέσεων του εγκεφάλου του εμβρύου.

«Η μελέτη μας παρέχει καθησυχαστικά στοιχεία ότι τα κοινά χρησιμοποιούμενα αντικαταθλιπτικά δεν αυξάνουν τον κίνδυνο νευροαναπτυξιακών διαταραχών όπως ο αυτισμός και η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας στα παιδιά», αναφέρει σε ανακοίνωση ο επικεφαλής της μελέτης, Δρ. Wing-Chung Chang, του Πανεπιστημίου του Χονγκ Κονγκ.

Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 37 προηγούμενες μελέτες που αφορούσαν σχεδόν 650.000 εγκυμοσύνες με χρήση αντικαταθλιπτικών και σχεδόν 25 εκατομμύρια εγκυμοσύνες χωρίς έκθεση.

Διαπίστωσαν ότι τα παιδιά μητέρων που έλαβαν αντικαταθλιπτικά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είχαν ελαφρώς μεγαλύτερη πιθανότητα να διαγνωσθούν με αυτισμό ή ΔΕΠΥ. Ωστόσο, οι συσχετίσεις αυτές έγιναν σημαντικά ασθενέστερες, ή στατιστικά ασήμαντες, αφού λήφθηκαν υπόψη η ψυχική υγεία των μητέρων, το οικογενειακό ιστορικό, η γενετική και άλλες μεταβλητές που θα μπορούσαν να αυξήσουν από μόνες τους τον κίνδυνο νευροαναπτυξιακών διαταραχών, ανέφεραν οι ερευνητές στο The Lancet Psychiatry.. «Αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό σημείο που είναι εύκολο να παρερμηνευθεί», δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο Δρ James Walker, ομότιμος καθηγητής μαιευτικής και γυναικολογίας στο Πανεπιστήμιο του Λιντς, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη.

«Αν απλώς συγκρίνεις παιδιά των οποίων οι μητέρες έλαβαν αντικαταθλιπτικά με παιδιά των οποίων οι μητέρες δεν έλαβαν, μπορεί να διαπιστώσεις μια διαφορά. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι το φάρμακο προκάλεσε τη διαφορά», είπε ο Walker.

Κίνδυνοι που δεν συνδέονται με την εγκυμοσύνη

Υψηλότεροι κίνδυνοι για αυτισμό και ΔΕΠΥ παρατηρήθηκαν επίσης σε παιδιά των οποίων οι πατέρες χρησιμοποιούσαν αντικαταθλιπτικά ενώ οι μητέρες ήταν έγκυες, καθώς και σε εκείνα των οποίων οι μητέρες τα είχαν χρησιμοποιήσει πριν, αλλά όχι κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, στοιχείο που ενισχύει περαιτέρω την εκτίμηση ότι η χρήση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης δεν εξηγούσε τους αυξημένους κινδύνους, ανέφεραν οι ερευνητές.

«Η φαρμακευτική αγωγή του πατέρα προφανώς δεν μπορεί να φτάσει στο μωρό στη μήτρα, οπότε αυτό το μοτίβο είναι πολύ δύσκολο να εξηγηθεί από ο,τιδήποτε άλλο εκτός από κοινά οικογενειακά χαρακτηριστικά», είπε ο Walker. Οι υψηλότερες δόσεις αντικαταθλιπτικών δεν αύξησαν τους κινδύνους για τα παιδιά, πρόσθεσε, κάτι που αποτελεί έναν ακόμη λόγο να αμφισβητηθεί ότι φταίνε τα φάρμακα.

Σε γυναίκες με προϋπάρχουσες διαταραχές ψυχικής υγείας, τα παλαιότερα αντικαταθλιπτικά αμιτριπτυλίνη και νορτριπτυλίνη συνδέθηκαν με αυξημένο κίνδυνο ΔΕΠΥ και αυτισμού στα παιδιά. Αυτά τα φάρμακα συνήθως προορίζονται για ασθενείς των οποίων η κατάθλιψη δεν έχει ανταποκριθεί σε άλλες θεραπείες, υποδηλώνοντας ότι οι γυναίκες που έλαβαν θεραπεία με αυτά ενδέχεται να είχαν πιο περίπλοκες διαταραχές ψυχικής υγείας που θα μπορούσαν να έχουν επηρεάσει τους κινδύνους των παιδιών τους για ADHD και αυτισμό, ανέφεραν οι ερευνητές.

Η αμιτριπτυλίνη και η νορτριπτυλίνη είναι τα λεγόμενα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά. Δεν ανήκουν στην κατηγορία των ευρέως χρησιμοποιούμενων αντικαταθλιπτικών που ο Kennedy έχει επικρίνει έντονα ως αιτία ανεπιθύμητων εκβάσεων της εγκυμοσύνης, τα οποία είναι γνωστά ως εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης ή SSRI.

Για τις έγκυες γυναίκες με ήπια κατάθλιψη, ενδέχεται να προτιμώνται μη φαρμακολογικές θεραπείες, όπως η ψυχοθεραπεία, ανέφεραν οι ερευνητές. Ωστόσο, τα αντικαταθλιπτικά δεν πρέπει ποτέ να διακόπτονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης αποκλειστικά λόγω των ασυνεπών και ενδεχομένως παραπλανητικών αναφορών για τον κίνδυνο νευροαναπτυξιακών διαταραχών, πρόσθεσαν.

«Η απότομη διακοπή της αγωγής μπορεί να επιδεινώσει τη μητρική κατάθλιψη, η οποία από μόνη της συνδέεται με δυσμενείς εκβάσεις τόσο για τις μητέρες όσο και για τα παιδιά», ανέφεραν. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι διαταραχές ψυχικής υγείας αποτελούν την κύρια αιτία μητρικής θνησιμότητας κατά το έτος που ακολουθεί τον τοκετό, δήλωσε η Δρ. Anita Banerjee, μαιευτήρας στο King’s College του Λονδίνου, η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη, επισημαίνοντας ότι η ανεπαρκής θεραπεία των ψυχικών διαταραχών της μητέρας ενέχει σοβαρούς κινδύνους.

Πηγή: Reuters