Μια πρόσφατη μελέτη ερευνητικής ομάδας του Cambridge ωστόσο εντόπισε σύνδεση μεταξύ αρκετών ευρέως χορηγούμενων συνταγογραφούμενων φαρμάκων -όπως τα αντιβιοτικά, τα αντιικά και τα εμβόλια- και της μείωσης κινδύνου για εμφάνιση άνοιας.
Δεδομένου ότι πρόκειται για σκευάσματα που ήδη κυκλοφορούν ευρέως και το προφίλ ασφάλειάς τους έχει εδραιωθεί, το συμπέρασμα της έρευνας θα μπορούσε να επιτρέψει ταχύτερες και λιγότερο κοστοβόρες κλινικές δοκιμές στην αναζήτηση θεραπείας, ισχυρίζονται οι ερευνητές.
Πώς έγινε η έρευνα
Η μελέτη ανέλυσε δεδομένα από 130 εκατομμύρια ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων ενός εκατομμυρίου ασθενών με διαγνωσμένη άνοια. Έχοντας εντοπίσει πιθανή σύνδεση, οι ερευνητές πραγματοποίησαν στοχευμένα μια συστηματική ανασκόπηση 14 μελετών για να διερευνήσουν περαιτέρω αυτή την αλληλεπίδραση και να κατανοήσουν ποια ήδη γνωστά φάρμακα μπορεί να επηρεάσουν την πορεία της νόσου.
Αυτό τους οδήγησε στο συμπέρασμα ότι τα αντιβιοτικά, τα αντιιικά και τα αντιφλεγμονώδη σχετίζονταν με μειωμένο κίνδυνο άνοιας. Οι ερευνητές επίσης εντόπισαν ανάλογη συσχέτιση με τα εμβόλια ηπατίτιδας Α, τύφου και διφθερίτιδας.
Στο περιθώριο της έρευνας πάντως σημειώνεται ότι δεν είναι γνωστό το διάστημα χορήγησης των σκευασμάτων ή το πόσες φορές τα έχουν λάβει κατά τη διάρκεια της ζωής τους οι συμμετέχοντες, και όπως σημειώνουν οι συγγραφείς αυτές είναι σημαντικές παράμετροι που πρέπει οπωσδήποτε να διερευνηθούν περαιτέρω.
Ανοσολογικές αντιδράσεις και εγκέφαλος
Σύμφωνα με την επιστημονική ομάδα που υπογράφει την έρευνα, η ασπίδα προστασίας που φαίνεται να έχουν αυτά τα συνταγογραφούμενα φάρμακα ενδεχομένως οφείλεται στην ικανότητα τους να μειώνουν φλεγμονές, να ελέγχουν λοιμώξεις και τελικά να βελτιώνουν τη συνολική υγεία του εγκεφάλου.
Αυτή η εκτίμηση συνάδει προς την θεωρία που ήδη έχει διατυπωθεί στο παρελθόν, σύμφωνα με την οποία αιτία για την εκδήλωση των πλέον συνηθισμένων τύπων άνοιας, θα μπορούσαν να είναι ιογενείς ή βακτηριακές λοιμώξεις.
Η ιατρική κοινότητα ήδη γνωρίζει ότι οι λοιμώξεις που διαρκούν από μερικές ημέρες έως αρκετές εβδομάδες, τόσο οι βακτηριακές όσο και οι ιογενείς, μπορούν να προκαλέσουν μεγάλη βλάβη στον εγκέφαλο.
Αυτό οφείλεται στην ενισχυμένη ανοσολογική απόκριση του σώματος στην προσπάθεια του να καταπολεμήσει την λοίμωξη, μια αντίδραση η οποία μπορεί να βλάψει τα εγκεφαλικά κύτταρα – διαταράσσοντας τις εγκεφαλικές συνδέσεις και επιταχύνοντας βλάβες στον μηχανισμό της μνήμης.
Η καταπολέμηση των λοιμώξεων μέσω της χορήγησης αντιβιοτικών και αντιικών, μετριάζει αυτήν την υπερβολική ανοσολογική απόκριση.
Όπως εξηγούν οι ερευνητές, η σύνδεση με τα εμβόλια γίνεται σε ένα πιο πρώιμο στάδιο καθώς η δική τους δράση είναι να αποτρέψουν την εμφάνιση αυτών των λοιμώξεων εξαρχής.
Και στις δύο περιπτώσεις, υποστηρίζουν οι ειδικοί, αυτό μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο παρατεταμένων λοιμώξεων και τις δυνητικά καταστροφικές συνέπειές τους για την υγεία του εγκεφάλου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι και σε άλλες μελέτες έχει καταγραφεί παρόμοια συσχέτιση του εμβολίου BCG, το οποίο προστατεύει από τη φυματίωση, αναφορικά με μειωμένο κίνδυνο εκδήλωσης Αλτσχάιμερ.
Είναι η φλεγμονή ο ένοχος;
Σχετικά με την χρήση αντιφλεγμονωδών φαρμάκων, οι μελετητές εντόπισαν ότι κυρίως τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα όπως η ιβουπροφαίνη, δρουν δυνητικά προστατευτικά σε δυσλειτουργίες της μνήμης.
Και αυτό είναι ένα ακόμα στοιχείο που υποδηλώνει ότι η φλεγμονή διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην άνοια, εκτιμούν οι επιστήμονες.
Αν και η φλεγμονή είναι ο φυσικός τρόπος άμυνας του σώματος έναντι τραυματισμών ή λοιμώξεων, όταν διαρκεί πολύ μπορεί να προκαλέσει βλάβες – ιδίως στον εγκέφαλο, εξηγούν.
Η μακροχρόνια φλεγμονή απελευθερώνει χημικές ουσίες που μπορούν να βλάψουν τον υγιή ιστό αφού επηρεάζουν τα εγκεφαλικά κύτταρα και διαταράζουν την επικοινωνία μεταξύ τους, γεγονός που τελικά οδηγεί σε απώλεια μνήμης.
Τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα δρουν εμποδίζοντας την παραγωγή ορισμένων μορίων που προκαλούν φλεγμονή. Με αυτόν τον μηχανισμό, μπορεί να βοηθήσουν στην προστασία των εγκεφαλικών κυττάρων από τυχόν βλάβες, καταλήγουν οι συγγραφείς της έρευνας.
Τα επόμενα βήματα
Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι απαιτείται περισσότερη έρευνα για να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα αυτής της μελέτης και να γίνει καλύτερα κατανοητός ο μηχανισμός με τον οποίο συγκεκριμένα φαρμακευτικά σκευάσματα που χρησιμοποιούνται για άλλες παθήσεις, τελικά επηρεάζουν και την άνοια.
Ταυτόχρονα ωστόσο επιβεβαιώνεται, όπως λένε οι επιστήμονες, η σημασία αντιμετώπισης φλεγμονών και λοιμώξεων ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για τη διατήρηση της υγείας του εγκεφάλου.
Αν επαληθευτεί η προστατευτική δράση γνωστών φαρμάκων που ήδη κυκλοφορούν με άλλες θεραπευτικές ενδείξεις, αυτό ανοίγει δρόμους για νέες θεραπευτικές επιλογές προσφέροντας ελπίδα στη μάχη κατά της άνοιας, καταλήγουν οι ειδικοί.
Πηγές: TheConversation.com, alz-journals.onlinelibrary.wiley.com
