Ο Εθνικός Συντονιστής για τις Εξαρτήσεις στην Ελλάδα και Πρόεδρος ΔΣ του Εθνικού Οργανισμού Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ) Αθανάσιος Θεοχάρης μετά από δημόσιες τοποθετήσεις σχετικά με την χρήση ουσιών έκανε την ακόλουθη δήλωση: «Οι προσωπικές αναφορές σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε σχέση με μέσα επικοινωνίας για την χρήση, την εξάρτηση, από την δοκιμή ως την εξαρτητική συμπεριφορά δεν διαφέρουν. Έχουν ακριβώς την ίδια δυναμική και την ίδια δυνητικά επιρροή, όπου και αν αυτή πραγματοποιείται. Πρέπει να έχουμε κατά νου την σοβαρότητα τέτοιων αναφορών ως προς το πως μπορεί να επηρεάσουν ευάλωτες πληθυσμιακές ομάδες, και ειδικά τους νέους.

Η χρήση ουσιών δεν είναι θέμα μαγκιάς ή επίδειξης, δεν είναι θέμα influence, ούτε επειδή μπορεί να ήταν για κάποιον «θετική» εμπειρία-κατά τα δικά του κριτήρια, όπου δεν ξέρουμε υπό ποιες συνθήκες (προστατευμένο περιβάλλον ή μη) πραγματοποιήθηκε η χρήση ουσιών- να κανονικοποιούμε την χρήση. Ακόμη και όταν οι αναφορές γίνονται ως προσωπικές εμπειρίες σε σχέση με την χρήση ουσιών φέρουν μεγάλη βαρύτητα και ευθύνη.

Το αποτύπωμα που μπορεί να αφήσουν στο κοινό που τις διαβάζει ή παρακολουθεί, και ιδίως στους νέους, είναι τουλάχιστον άσκοπο, ανώφελο και αλυσιτελές, και μπορεί να έχει τρομακτικές συνέπειες. Οφείλουμε να αναγνωρίζουμε την ευθύνη των λόγων μας, όταν η πρώτη δοκιμή ή χρήση «ελαφριών» ουσιών παρουσιάζεται ως κάτι απολύτως φυσιολογικό και απενοχοποιείται δημόσια, ακόμη και ενώπιον εφήβων. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα ανησυχητική συνθήκη. Ειδικά για τους εφήβους και τους νέους, στους οποίους η ανάπτυξη του μετωπιαίου φλοιού βρίσκεται ακόμη σε πλήρη εξέλιξη, οφείλουμε να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί. Συχνά έρχονται για πρώτη φορά σε επαφή με ουσίες -την κάνναβη, το αλκοόλ ή άλλες εξαρτησιογόνες πρακτικές- υπό την «ασφαλή» ομπρέλα της «θετικής εμπειρίας» ή της «χαλάρωσης», όπως αυτές παρουσιάζονται μέσα από δημόσιες αναφορές. Με τέτοιες δημόσιες τοποθετήσεις εδραιώνεται η λανθασμένη αντίληψη περί «αθώας» χρήσης και δημιουργούνται στρεβλά και μη υγιή πρότυπα.

Η επικίνδυνη σύγχυση

Η κουλτούρα της αποδοχής και η παραπληροφόρηση γύρω από τις ουσίες και την κάνναβη έχουν δημιουργήσει μια επικίνδυνη σύγχυση, ειδικά ανάμεσα στους νέους, ακόμη και σε πρόσφατα παραδείγματα στη χώρα μας, με πολλά από αυτά να έχουν καταλήξει στα τμήματα επειγόντων περιστατικών των νοσοκομείων. Πολλοί νέοι, ιδίως, θεωρούν τη χρήση της ως αθώα συνήθεια. Όμως οι συνέπειες μπορεί να είναι μεγάλες και σημαντικές.

Οι συνέπειες αυτές μπορεί να αφορούν σε σημαντικές λειτουργίες του οργανισμού και να φτάσουν και να διαταράξουν μηχανισμούς που ρυθμίζουν την ομαλή νευρολογική ανάπτυξη, με μακροχρόνιες επιδράσεις, και να οδηγήσουν στην εξασθένηση της μνήμης, της προσοχής και της συγκέντρωσης. Η χρήση ουσιών μπορεί να οδηγήσει σε πτώση επιδόσεων, σε δυσκολία στην αντιμετώπιση προκλήσεων και σε περιορισμένη ικανότητα λήψης κρίσιμων αποφάσεων, ακόμη και σε έκπτωση των πνευματικών ικανοτήτων, αλλά και απώλεια κινήτρου για τη ζωή, έντονη απάθεια και κοινωνική απομόνωση. Υπάρχει φυσικά και ο κίνδυνος ανάπτυξης ψυχικών διαταραχών, όπως ψύχωση και σχιζοφρένεια, ενώ συνδέεται με κατάθλιψη και αυτοκτονικό ιδεασμό.

Καταλαβαίνουμε λοιπόν πως δεν είναι απλό το να δημοσιοποιούμε μία «δική» μας «θετική» -κατά τη δική μας κρίση- κατάσταση και ειδικά σε σχέση με τη χρήση ουσιών. Υπάρχει κάτι το οποίο καλείται ατομική ευθύνη, και ιδιαιτέρως η ευθύνη δημόσιων τοποθετήσεων, είναι και αυτή που μπορεί να αλλάξει την πορεία της αυτοσυγκράτησης σε τέτοιες συνθήκες -δοκιμή ή πρώτης «ελαφριάς» χρήσης- και να γίνει προστατευτικός παράγοντας όλων των κινδύνων που αυτή η χρήση μπορεί να συνεπάγεται. Η όποια «χαλαρή» ή «θετική» «κανονικότητα» δεν είναι αθώα και αβλαβής. Μετατρέπει την πρώτη δοκιμή και την υπερβολή σε κοινωνικά αποδεκτές και αναμενόμενες συμπεριφορές με χαρακτηριστικά συλλογικής εξαίρεσης. Δεν θα πρέπει δημόσιες τοποθετήσεις να γίνονται προσκλήσεις για σοβαρό κίνδυνο για την υγεία, κανονικοποιώντας την χρήση ουσιών.

Η πρόληψη απαιτεί απομυθοποίηση, πληροφόρηση, γνώση, σαφή όρια, -ιδίως για ανήλικους- και ενημέρωση για τα σημάδια κινδύνου».