Χάρις Μανουσάκη
Η κοινωνική απόσυρση είναι ένα από τα χαρακτηριστικά της νόσου, ωστόσο η απομόνωση λένε οι επιστήμονες των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων, μπορεί να προκαλέσει επιπλέον προβλήματα.
Η αμφίδρομη σύνδεση μεταξύ μοναξιάς και κατάθλιψης
Φανταστείτε δυο δοχεία με νερό, που το ένα συνεχώς ανατροφοδοτεί το άλλο. Κάπως έτσι περιγράφουν τη σχέση ανάμεσα σε κατάθλιψη και μοναξιά οι ειδικοί ψυχικής υγείας, καθώς οι δυο καταστάσεις αλληλοενισχύονται.
«Η κοινωνική απόσυρση που συμβαίνει συχνά με την κατάθλιψη μπορεί να σας κάνει να νιώσετε μόνοι και η μοναξιά μπορεί να οδηγήσει σε νέο, επιδεινούμενο καταθλιπτικό επεισόδιο» σημειώνει ο ερευνητής καθηγητής ιατρικής στο Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Vanderbilt James C. Jackson, PsyD.
Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε τον Δεκέμβριο του 2020 στο International Psychogeriatrics έδειξε ότι μεταξύ των ενηλίκων άνω των 50 ετών στο Ηνωμένο Βασίλειο που εφάρμοσαν την υποχρεωτική καραντίνα το 2020 λόγω της πανδημίας COVID-19, τα αισθήματα μοναξιάς που ένιωσαν συσχετίστηκαν με συμπτώματα προβλημάτων ψυχικής υγείας όπως η κατάθλιψη.
Εκτός από την κοινωνική απομόνωση, η μοναξιά ενισχύεται και από άλλα συμπτωματα που συνοδεύουν την κατάθλιψη όπως είναι η θλίψη, το αίσθημα κενού και απελπισίας που αποτρέπουν την επαφή με άλλους.
Επιπτώσεις της μοναξιάς
Η μοναξιά και η αποκοινωνικοποίηση φαίνεται να αυξάνουν επίσης τον κίνδυνο εκδήλωσης διαταραχών άγχους, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις οδηγούν σε ακραίες συμπεριφορές όπως αυτοτραυματισμοί και απόπειρες αυτοκτονίας.
Η έλλειψη κοινωνικού περίγυρου, μέσω των στρεσογόνων μηχανισμών που ενεργοποιεί σχετίζεται επίσης με υψηλότερα ποσοστά άνοιας, καρδιακών παθήσεων και εγκεφαλικών επεισοδίων, καθώς και με πρόωρο θάνατο στους ηλικιωμένους. Εξάλλου, όσοι στερούνται στενών κοινωνικών σχέσεων, αποστερούνται και την δυνατότητα να λάβουν βοήθεια εγκαίρως αν προκύψει κάποιο αιφνίδιο πρόβλημα υγείας.
Υπάρχει διέξοδος;
Αν και η μοναξιά είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί σε φάση βαριάς κατάθλιψης, οι γιατροί δίνουν κάποιες στρατηγικές συμβουλές που μπορούν να αποτρέψουν την κοινωνική απομόνωση όταν τα συμπτώματα της κατάθλιψης είναι ηπιότερα.
Ομάδες υποστήριξης
Αν και δεν είναι ιδιαίτερα διαδεδομένες στην Ελλάδα, ωστόσο τα τελευταία χρόνια φαίνεται να κερδίζουν γρήγορα έδαφος. Η συναναστροφή με άτομα που αντιμετωπίζουν τα ίδια προβλήματα ανακουφίζει το αίσθημα απομόνωσης. Οι ομάδες δημιουργούν έναν χώρο ασφάλειας και κατανόησης, και τα οφέλη που προκύπτουν έχουν θετικό αντίκτυπο και στις προυπάρχουσες κοινωνικές σχέσεις.
Νέες δραστηριότητες
Είναι δύσκολο να ζητάς από κάποιον με κατάθλιψη να βρει κάποιο χόμπι... όμως ακόμα και η πιο απλή δραστηριότητα εκτός σπιτιού, από το γυμναστήριο της γειτονιάς μέχρι ένα σεμινάριο ή την εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας, είναι ευκαιρίες για κοινωνικές συναναστροφές.
Χρησιμοποιείστε την τεχνολογία
Όταν ακόμα και η παραμικρή έξοδος γίνεται πολύ δύσκολη, η χρήση των τεχνολογικών μέσων, μπορεί να διατηρήσει την επαφή με τους άλλους.
Μια βιντεοκλήση με κάποιον φίλο ή συγγενή, δεν αντικαθιστά πλήρως την φυσική επαφή όμως μειώνει τα αισθήματα μοναξιάς και εμποδίζει την απόσυρση από κάθε κοινωνική συναναστροφή.
Μιλήστε για την μοναξιά σας
Οι γιατροί, ενθαρρύνουν όσους παρακολουθούνται από ειδικό ψυχικής υγείας, να μιλούν δυνατά για την μοναξιά που τυχόν αισθάνονται. Η συζήτηση για το πώς αυτό το αίσθημα υπονομεύει την προσπάθεια βελτίωσης της ψυχικής ισορροπίας, μπορεί να οδηγήσει σε τρόπους αντιμετώπισης του κινδύνου κοινωνικής απόσυρσης.
