Σύμφωνα με την έκθεση «Υγεία με μια ματιά: Ευρώπη 2018» ένας στους έξι πολίτες στην ΕΕ έχει αντιμετωπίσει κάποιο πρόβλημα ψυχικής υγείας. Για ορισμένα άτομα, οι ψυχικές ασθένειες μπορούν ακόμη και να οδηγήσουν σε πρόωρη θνησιμότητα: το 2015, πάνω από 84 000 θάνατοι σε όλες τις χώρες της ΕΕ συνδέονταν με προβλήματα ψυχικής υγείας.
Οι προκλήσεις στον τομέα της ψυχικής υγείας ποικίλουν από διατροφικές διαταραχές, άγχος και κατάθλιψη έως ψυχαναγκαστικές συμπεριφορές, αυτισμός και διπολική διαταραχή. Οι παθήσεις αυτές όχι μόνο επηρεάζουν και διαταράσσουν τη ζωή των πολιτών, αλλά επιβαρύνουν επίσης το σύστημα υγείας, αυξάνοντας παράλληλα το κόστος της κοινωνικής ασφάλισης και μειώνοντας την απασχόληση και την παραγωγικότητα. Σύμφωνα με την έκθεση «Υγεία με μια ματιά: Ευρώπη 2018», το συνολικό κόστος των ψυχικών ασθενειών υπερβαίνει το 4 % του ΑΕΠ στις 28 χώρες της ΕΕ, δηλαδή πάνω από 600 δισ. ευρώ. Το ποσό αυτό έχει αυξηθεί περαιτέρω.
«Οι οικονομικές επιπτώσεις και τα προβλήματα λόγω άγχους που συνδέονται με την πανδημία θα συνεχίσουν να μας απασχολούν για αρκετό καιρό. Τα συστήματα υγείας, τα οποία εξακολουθούν να επιβαρύνονται υπερβολικά από επείγοντα περιστατικά που σχετίζονται με τη COVID-19, ενδέχεται να μην είναι σε θέση να ανταποκριθούν επαρκώς ή να βελτιώσουν σύντομα τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας τους. Επιπλέον, πρώιμες αναφορές αναφέρουν σημαντικές ψυχιατρικές και νευρολογικές βλάβες σε ασθενείς που έχουν διαγνωστεί με τη νόσο COVID-19» αναφέρει χαρακτηριστικά η κ. Κυριακίδου.
Η επίδραση της πανδημίας στην ψυχική υγεία των ανθρώπων
Η κ. Κυριακίδου υπογραμμίζει ότι η COVID-19 έχει δημιουργήσει συνεχές και μακροχρόνιο άγχος και μας έχει επηρεάσει όλους.
«Έχουμε χάσει αγαπημένα πρόσωπα, μας λείπουν οι φίλοι και η οικογένειά μας, νιώθουμε ανήσυχοι για την υγεία μας, τα μέσα βιοπορισμού μας και το μέλλον μας. Κάθε κύμα μολύνσεων δημιούργησε νέες προκλήσεις. Θα έλεγα μάλιστα ότι, πίσω από όλα αυτά, μια πρωτοφανής κατάσταση έκτακτης ανάγκης στον τομέα της ψυχικής υγείας κάνει την εμφάνισή της σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση και πέραν αυτής. Όπως μια αθόρυβη πανδημία» συμπληρώνει.
Ο στόχος της Ε.Ε. για την ψυχική υγεία
Όπως αναφέρει η Ευρωπαία Επίτροπο μεταξύ των στόχων είναι να συμπεριληφθούν στο νέο πρόγραμμα EU4Health στοχευμένες δράσεις για την προαγωγή της ψυχικής υγείας στα σχολεία, τη στήριξη των επαγγελματιών στον τομέα της υγείας, καθώς και την αύξηση της ευαισθητοποίησης.
Μέσω του τρέχοντος προγράμματος για την υγεία, η Επιτροπή θα συγχρηματοδοτήσει μια νέα κοινή δράση για την ψυχική υγεία με ποσό ύψους έως 5 εκατ. ευρώ για τη μεταφορά και την εφαρμογή δύο επιλεγμένων βέλτιστων πρακτικών: μεταρρύθμιση του συστήματος ψυχικής υγείας που υποστηρίζει τις υπηρεσίες σε επίπεδο κοινότητας και εθνικό πρόγραμμα πρόληψης των αυτοκτονιών. Το έργο αυτό προβλέπεται να ξεκινήσει φέτος.
«Επιπλέον, εξετάζουμε ήδη τρόπους για να αλλάξουμε την αντίληψή μας όσον αφορά τις ψυχικές ασθένειες. Θέλουμε να θέσουμε τέλος στον στιγματισμό. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο δεν ξεχάσαμε την ψυχική υγεία στις εν εξελίξει εργασίες με τα κράτη μέλη και στον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Όλοι γνωρίζουμε το ρητό «Νους υγιής εν σώματι υγιεί». Πολύ συχνά παραμελούμε το σκέλος «νους υγιής». Ας το αλλάξουμε αυτό» κατέληξε.
