Με βάση τη συνεργασία, η ΕΕ έχει μέχρι στιγμής σώσει εκατοντάδες χιλιάδες ζωές χάρη στα εμβόλια κατά της COVID-19, έχει διατηρήσει σε λειτουργία την ενιαία αγορά της, ελαχιστοποίησε τους ταξιδιωτικούς περιορισμούς και κινητοποίησε την ικανότητα παραγωγής προϊόντων κρίσιμης σημασίας όταν διαταράσσονταν οι αλυσίδες εφοδιασμού.
Στη νέα φάση της πανδημίας, θα απαιτηθεί, για άλλη μια φορά, συντονισμός, εκεί όπου είναι αναγκαία η διατήρηση της ετοιμότητας και η ικανότητα αντίδρασης. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να λάβουν μέτρα πριν από το φθινόπωρο, προκειμένου να διασφαλιστεί η επαγρύπνηση και ο συνεχής συντονισμός της ετοιμότητας και της αντίδρασης στον τομέα της υγείας.
Παραμένοντας σε εγρήγορση κατά τη μετάβαση από την οξεία φάση της πανδημίας COVID-19
Τα σημερινά χαμηλότερα επίπεδα λοιμώξεων COVID-19 δίνουν στα κράτη μέλη την ευκαιρία να ενισχύσουν την επιτήρηση, τα συστήματα υγείας τους και τη συνολική ετοιμότητά τους έναντι πανδημιών. Ειδικότερα, η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη:
- να εντείνουν τη χορήγηση εμβολίων και αναμνηστικών δόσεων, λαμβάνοντας υπόψη την ταυτόχρονη κυκλοφορία της COVID-19 και της εποχικής γρίπης·
- να δημιουργήσουν ολοκληρωμένα συστήματα επιτήρησης που δεν θα βασίζονται πλέον στον εντοπισμό και την αναφορά όλων των κρουσμάτων COVID-19, αλλά στη λήψη αξιόπιστων και αντιπροσωπευτικών εκτιμήσεων·
- να εξακολουθήσουν τη στοχευμένη διενέργεια τεστ και αλληλούχηση σε επαρκή δείγματα για την ακριβή εκτίμηση της κυκλοφορίας παραλλαγών και τον εντοπισμό νέων παραλλαγών·
- να επενδύσουν στην ανάκαμψη των συστημάτων υγείας και να αξιολογήσουν τις ευρύτερες επιπτώσεις της πανδημίας στην υγεία, μεταξύ άλλων στην ψυχική υγεία και στις καθυστερήσεις στις θεραπείες και την περίθαλψη·
- να εφαρμόζουν συντονισμένους σε ενωσιακό επίπεδο κανόνες για τη διασφάλιση ελεύθερων και ασφαλών ταξιδιών, τόσο εντός της ΕΕ όσο και με τους διεθνείς εταίρους·
- να στηρίξουν την ανάπτυξη της επόμενης γενιάς εμβολίων και φαρμακοθεραπευτικών μέσων·
- να εντείνουν τη συνεργασία για την καταπολέμηση της εσφαλμένης πληροφόρησης και της παραπληροφόρησης σχετικά με τα εμβόλια κατά της COVID-19·
- να εξακολουθήσουν να στοχεύουν στην παγκόσμια αλληλεγγύη και τη βελτίωση της παγκόσμιας διακυβέρνησης.
Επιπλέον, η Επιτροπή ανακοινώνει δράσεις για τη διασφάλιση ανθεκτικών αλυσίδων εφοδιασμού καθ' όλη τη διάρκεια της πανδημίας, τόσο για ιατρικά αντίμετρα όσο και για προϊόντα κρίσιμης σημασίας σε όλα τα βιομηχανικά οικοσυστήματα. Δημοσιεύει επίσης σήμερα πρόσκληση υποβολής προσφορών, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας EU FAB, για τη δέσμευση ικανοτήτων για την παρασκευή εμβολίων mRNA, εμβολίων που βασίζονται σε ιικές πρωτεΐνες και εμβολίων που βασίζονται σε ιικούς φορείς. Έτσι, θα δεσμευτεί η νεοδημιουργηθήσα παραγωγική ικανότητα για χρήση σε μελλοντικές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας. Η πρόσκληση υποβολής προσφορών απευθύνεται σε παραγωγούς εμβολίων με εγκαταστάσεις στην ΕΕ / στον ΕΟΧ, οι οποίοι μπορούν να αποστείλουν την αίτηση συμμετοχής τους έως τις 3 Ιουνίου 2022 και 16.00 ώρα Κεντρικής Ευρώπης.
Ο μεσοπρόθεσμος και ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός θα περιλαμβάνουν την περαιτέρω ενίσχυση της ετοιμότητας για την αντιμετώπιση πανδημιών, καθώς και την ενίσχυση του συντονισμού της αντίδρασης τόσο μεταξύ των κρατών μελών όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο, την εφαρμογή των προτάσεων για την Ευρωπαϊκή Ένωση Υγείας, την αντιμετώπιση των ευρύτερων επιπτώσεων της πανδημίας στην υγεία, συμπεριλαμβανομένης της «μακροχρόνιας COVID» και της επιβάρυνσης της ψυχικής υγείας, καθώς και την επιτάχυνση της ψηφιοποίησης στον τομέα της υγείας.
Μέλη του σώματος των επιτρόπων προέβησαν στις ακόλουθες δηλώσεις:
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε τα εξής: «Μπαίνουμε σε μια νέα φάση της πανδημίας, καθώς μεταβαίνουμε από την κατάσταση έκτακτης ανάγκης σε μια πιο βιώσιμη διαχείριση της νόσου COVID-19. Ωστόσο, πρέπει να παραμείνουμε σε εγρήγορση. Ο αριθμός των λοιμώξεων εξακολουθεί να είναι υψηλός στην ΕΕ και πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να πεθαίνουν από COVID-19 σε ολόκληρο τον κόσμο. Επιπλέον, μπορεί να εμφανιστούν και να εξαπλωθούν γρήγορα νέες παραλλαγές. Ωστόσο, γνωρίζουμε πώς πρέπει να προχωρήσουμε. Πρέπει να εντείνουμε περαιτέρω τον εμβολιασμό και τη χορήγηση αναμνηστικών δόσεων, καθώς και τη διενέργεια στοχευμένων τεστ — και πρέπει να συνεχίσουμε να συντονίζουμε στενά τις αντιδράσεις μας στην ΕΕ.»
Ο Αντιπρόεδρος αρμόδιος για την προώθηση του ευρωπαϊκού τρόπου ζωής μας, κ. Μαργαρίτης Σχοινάς, δήλωσε σχετικά: «Η πανδημία COVID-19 δεν έχει τελειώσει και ο ιός έχει έρθει για να μείνει. Παρόλο που η υγειονομική κατάσταση βελτιώνεται, πρέπει να προετοιμαστούμε για διάφορα σενάρια και να το κάνουμε συντονισμένα. Το ερώτημα δεν είναι αν θα εμφανιστούν νέες παραλλαγές, αλλά πότε. Ο αυτοσχεδιασμός και ο κατακερματισμός δεν αποτελούν επιλογή. Η επαγρύπνηση και η ετοιμότητα παραμένουν σημαντικές όσο ποτέ και πρέπει να συνεχίσουμε το έργο μας χωρίς διακοπή. Για τους λόγους αυτούς, αναλαμβάνουμε δράσεις σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο με βάση τον επιτυχημένο συντονισμό σε επίπεδο ΕΕ για την ετοιμότητα και την αντίδραση στον τομέα της υγείας. Αλλάζουμε ρόλο, και περνάμε από την πυρόσβεση στην οικοδόμηση μιας Ένωσης Υγείας που θα προστατεύει τη δημόσια υγεία, διατηρώντας παράλληλα την κοινωνία και την οικονομία ανοικτές και ανθεκτικές».
Ο Επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς, κ. Τιερί Μπρετόν, δήλωσε: «Η πανδημία COVID-19 κατέδειξε τη σημασία της άμεσα διαθέσιμης ικανότητας παραγωγής εμβολίων σε περιόδους κρίσης. Μετά από μια άνευ προηγουμένου ένταση των προσπαθειών, η ΕΕ κατάφερε να σημειώσει παραγωγική ικανότητα που ανέρχεται σε 3-4 δισεκατομμύρια εμβόλια ετησίως. Το EU FAB θα μας επιτρέψει να διατηρήσουμε μέρος αυτής της ικανότητας και να την κρατήσουμε σε λειτουργία για μελλοντικές κρίσεις στον τομέα της υγείας. Πρόκειται για τον ακρογωνιαίο λίθο της βιομηχανικής διάστασης της ετοιμότητάς μας για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στον τομέα της υγείας».
Η Επίτροπος Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων, κ. Στέλλα Κυριακίδου, δήλωσε: «Ο εμβολιασμός, η ισχυρή συντονισμένη προσέγγιση της ΕΕ και η φυσική ανοσία παρέχουν μια πολύ ευπρόσδεκτη ευκαιρία μετάβασης από την κατάσταση έκτακτης ανάγκης σε μια πιο βιώσιμη διαχείριση της COVID-19. Ο αριθμός των λοιμώξεων εξακολουθεί να είναι υψηλός στην ΕΕ, αλλά η πίεση στον τομέα της υγείας έχει μειωθεί και οι κοινωνίες και οι οικονομίες μας έχουν ανοίξει εκ νέου. Οι πολίτες μας μπορούν επιτέλους να απολαμβάνουν αυτή την περίοδο με πολύ λιγότερους περιορισμούς στην καθημερινή ζωή, μετά από δυόμισι ασυνήθιστα και δύσκολα χρόνια. Ωστόσο, είναι ζωτικής σημασίας τα κράτη μέλη να διατηρήσουν υψηλό επίπεδο επαγρύπνησης και ετοιμότητας για νέες επιδημικές εξάρσεις και παραλλαγές — η πανδημία δεν έχει ακόμη τελειώσει. Πρέπει να κάνουμε περισσότερα για τον εμβολιασμό σε παγκόσμιο επίπεδο, τώρα που η προμήθεια εμβολίων δεν αποτελεί πλέον πρόκληση. Ο τρόπος με τον οποίον θα εξακολουθήσει να επηρεάζει η COVID-19 τις ζωές μας τα επόμενα χρόνια θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις αποφάσεις που λαμβάνουμε σήμερα τόσο στην ΕΕ όσο και παγκοσμίως».
