Αρκετά βήματα πίσω έχει μείνει η Ελλάδα σε ό,τι αφορά τις πολιτικές αντιμετώπισης του καρκίνου του πνεύμονα, όπως καταδεικνύει συγκριτική μελέτη της Intelligence Unit του Economist, η οποία παρουσιάστηκε στο φετινό Ευρωπαϊκό Φόρουμ για τον Καρκίνο στις Βρυξέλλες. Η χώρα μας στην πράξη στερείται οποιουδήποτε επικαιροποιημένου ή στοχευμένου στρατηγικού σχεδιασμού για την αντιμετώπιση των κακοηθειών και ιδιαιτέρως του καρκίνου του πνεύμονα, αναδεικνύοντας την ανάγκη αναβάθμισης των πολιτικών σε συγκεκριμένα πεδία. Το News4Health βρέθηκε στις Βρυξέλλες.
Ο καρκίνος του πνεύμονα αποτελεί την πιο θανατηφόρα κακοήθεια διεθνώς. Σκοτώνει τον ίδιο αριθμό ανθρώπων με τους καρκίνους του μαστού, του παχέος εντέρου και του προστάτη συνδυαστικά. Ένας στους πέντε ασθενείς με καρκίνο που χάνουν τη ζωή τους πάσχουν από τις μορφές της νόσου. Οι δύο βασικοί τύποι είναι ο Μη Μικροκυτταρικός και ο Μικροκυτταρικός Καρκίνος του Πνεύμονα, με τον πρώτο τύπο να είναι και ο πιο κοινός καθώς αποτελεί το 85% των περιπτώσεων. Ο Μικροκυτταρικός Καρκίνος του Πνεύμονα αποτελεί το 10% με 15% των περιπτώσεων. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), 470 χιλιάδες Ευρωπαίοι διαγνώστηκαν με καρκίνο του πνεύμονα το 2018. 388 χιλιάδες πέθαναν την ίδια χρονιά. Εμφανείς είναι λοιπόν η σημασία της ορθής διαχείρισης, της πρόληψης, έγκαιρης διάγνωσης και θεραπείας του καρκίνου του πνεύμονα.
Ενόψει και της αυριανής Παγκόσμιας Ημέρα κατά του Καρκίνου (4 Φεβρουαρίου), ημέρα κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκινάει τη διαβούλευση για την ανάπτυξη του Ευρωπαϊκού Σχεδίου κατά του Καρκίνου, η Intelligence Unit του Economist παρουσίασε τα πρώτα αποτελέσματα μελέτης, που διενεργήθηκε με πρωτοβουλία της MSD, για τις πολιτικές γύρω από τον καρκίνο του πνεύμονα. Αυτά τα αποτελέσματα ανέδειξαν μια κατακερματισμένη προσέγγιση μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών, με κάποιες από τις χώρες που εξετάστηκαν να έχουν μείνει πίσω στην εφαρμογή πολιτικών αποτελεσματικής αντιμετώπισης του καρκίνου του πνεύμονα. Ανάμεσα τους και η Ελλάδα, που όπως φαίνεται υπολείπεται σε όλους τους υπό εξέταση τομείς.
«Ανισότητες παραμένουν στην πρόσβαση στη φροντίδα και στις εξειδικευμένες γνώσεις, στην έρευνα και την καινοτομία», παραδέχθηκε κατά την ομιλία του o αναπληρωτής γενικός διευθυντής της Γενικής Διεύθυνσης Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Martin Seychell, από το βήμα του Φόρουμ. Τόνισε, όμως, ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εργάζεται για να τις εξαλείψει. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη αντιμετώπισης και του στίγματος, των διακρίσεων και των οικονομικών ανασφαλειών που επιβαρύνουν τις ζωές των ανθρώπων που μάχονται ή επιζούν του καρκίνου. «Απαιτείται επένδυση στην πρόληψη. Χρειάζεται και να επενδύσουμε στα μητρώα ασθενών, ιδιαιτέρως στη διασύνδεση τους, πάνω στην οποία εργαζόμαστε άλλωστε», προσέθεσε. Ο κ. Seychell ανέδειξε και τη σημασία επιτάχυνσης της πρόσβασης σε νέες θεραπείες σε όλα τα κράτη-μέλη, ενώ έκανε λόγο και για αξιοποίηση θεραπειών σε περισσότερες ενδείξεις.
Μελέτη : Η ταχύτητα της Ελλάδας
Συνολικά, η μελέτη υπογραμμίζει την ανάγκη εστίασης των προσπαθειών σε διάφορα πεδία με στόχο την καταπολέμηση του στίγματος και την έγκαιρη πρόσβαση των ασθενών με καρκίνο του πνεύμονα στη βέλτιστη δυνατή θεραπεία. Ειδικά για τη χώρα μας, όμως, η εικόνα ήταν αποκαρδιωτική.
Οι ερευνητές αναλύουν 17 δείκτες αποδοτικότητας 5 πεδίων σε 27 χώρες, από τις οποίες 21 είναι κράτη-μέλη της Ε.Ε., συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας. Η χώρα μας φαίνεται πως κινείται με πολύ αρχές ταχύτητες, με αποτέλεσμα να έχει μείνει πίσω στην εφαρμογή απαραίτητων μέτρων και πολιτικών και να μην εμφανίζει επί της ουσίας κανένα θετικό πρόσημο. Συγκεκριμένα, από το σύνολο των χωρών που συμμετέχουν, το 15% (4 χώρες) δεν διαθέτουν Εθνικό Σχέδιο Ελέγχου Καρκίνου, ενώ 14 χώρες και μεταξύ αυτών και η Ελλάδα, δηλαδή το 52%, δεν έχουν ενημερώσει τα τελευταία πέντε χρόνια το σχέδιό τους. Μόνο μία χώρα έχει ειδικό σχέδιο ελέγχου για τον καρκίνο του πνεύμονα.
Τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα συνολικά σε ό,τι αφορά τις κλινικές κατευθυντήριες οδηγίες για τον καρκίνο του πνεύμονα, οι οποίες θα πρέπει να είναι ευρείες και περιεκτικές, να περιγράφουν τα χρονικά πλαίσια για την έγκαιρη παρακολούθηση ατόμων που έχουν συμπτώματα ώστε να παραπέμπονται άμεσα σε διαγνωστικό έλεγχο και να έχουν ταχεία πρόσβαση σε θεραπεία.
Αν και οι 26 από τις 27 χώρες έχουν εθνικές κατευθυντήριες οδηγίες για τον καρκίνο του πνεύμονα, οι αποκλίσεις είναι έντονες.
Η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των 11 χωρών που δεν προβλέπουν την επίσπευση στη διαγνωστική διαδικασία ύποπτων κρουσμάτων καρκίνου του πνεύμονα, αλλά και των 12 κρατών που δεν προσδιορίζουν το χρονικό πλαίσιο εντός του οποίου θα πρέπει να γίνονται διαγνωστικοί έλεγχοι σε πιθανούς καρκινοπαθείς. Σε 15 χώρες, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα, οι κατευθυντήριες οδηγίες δεν προβλέπουν ταχεία παραπομπή σε δευτεροβάθμια ή τριτοβάθμια περίθαλψη μετά τη διάγνωση καρκίνου του πνεύμονα. Επιπλέον, η Ελλάδα είναι η μια από τις δύο χώρες που δεν εξετάζει καν εντός των οδηγιών την παρηγορητική φροντίδα και τις υπηρεσίες υποστήριξης.
Σε ό,τι αφορά το ρόλο των ασθενών στη λήψη αποφάσεων και την ανάπτυξη αποτελεσματικών πολιτικών υγείας; Η χώρα μας πάσχει σε αυτό τον τομέα συνολικά. Βέβαια δεν είναι μόνη της, τουλάχιστον στην περίπτωση του καρκίνου του πνεύμονα, αφού είναι μια από τις 12 χώρες που δεν διαθέτουν συγκεκριμένη ένωση ασθενών καρκίνου του πνεύμονα, είναι μια από τις 18 που δεν ενέταξε εκπροσώπους των ασθενών στην ανάπτυξη των κατευθυντήριων οδηγιών και δυστυχώς, ως γνωστόν, δεν τους έχει εντάξει ούτε στη διαδικασία αξιολόγησης τεχνολογιών υγείας, γνωστή και ως HTA.
Αναφερόμενη στα αποτελέσματα της μελέτης επιγραμματικά, η Mary Bussell, Συνεργάτιδα της Intelligence Unit του Economist ξεκαθάρισε πως το ελληνικό Σχέδιο Ελέγχου του Καρκίνου πρέπει να επικαιροποιηθεί και να περιλαμβάνει ένα πλάνο εφαρμογής, με μια συγκεκριμένη και αποκλειστική πηγή χρηματοδότησης. «Όπως λέει γνωστός οικονομολόγος: ένα σχέδιο χωρίς πηγή χρηματοδότησης είναι απλά ένα όνειρο», σημείωσε μιλώντας σε Έλληνες δημοσιογράφους στο περιθώριο του Φόρουμ.
Απαντώντας σε ερώτηση του News4Health για την ευελιξία στις πολιτικές αποζημίωσης που θα επιτρέψουν την ταχεία πρόσβαση των ασθενών σε θεραπείες και διαγνωστικά εργαλεία, εντός ενός δημοσιονομικά περιορισμένου περιβάλλοντος, ο Deepak Khanna, Senior Vice President and Regional President Oncology for Europe, Middle East, Africa and Canada της MSD υποστήριξε πως με τη συνεργασία μπορούν να βρεθούν λύσεις. «Σε κάποιες χώρες έχουμε κάνει πολυετείς συμφωνίες πολλαπλών ενδείξεων, που προσφέρουν στις κυβερνήσεις περισσότερη προβλεψιμότητα και σταθερότητα. Από την πλευρά μας προσφέρουμε πρώιμη πρόσβαση στη συγκεκριμένη καινοτομία. Μειώνεται με αυτό τον τρόπο και η γραφειοκρατία, καθώς δεν εξετάζεις κάθε μια ένδειξη ξεχωριστά, αλλά εστιάζεις στη συνολική αξία. Κυρίως, όμως, επιτυγχάνεις την επιτάχυνση του χρόνου πρόσβασης των ασθενών στις θεραπείες και στα αποτελέσματα».
Η τελική έκθεση, με την πλήρη ανάλυση των αποτελεσμάτων της μελέτης, αναμένεται την άνοιξη.
