Δεδομένης της εν πολλοίς παγιωμένης συμμετοχής της πολιτείας στο φαρμακευτικό προϋπολογισμό και παρά τις όποιες χρηματοδοτικές ενέσεις, η συνεχιζόμενη αύξηση της φαρμακευτικής δαπάνης αντικατοπτρίζεται σε δύο κατηγορίες. Από τη μια στις αυξανόμενες επιβαρύνσεις από την υπέρβαση της δαπάνης που καλύπτονται από τις εταιρείες του κλάδου, που από το 2022 ξεπερνούν το ποσό που δαπανά η πολιτεία για τη φαρμακευτική κάλυψη των πολιτών. Από την άλλη στη συμμετοχή των ίδιων των ασθενών, που συνεχίζει να αυξάνεται χρόνο με το χρόνο.

Όπως προκύπτει από μελέτη του ΙΟΒΕ για τη «Φαρμακευτική Αγορά στην Ελλάδα: Γεγονότα και Στοιχεία 2023», η συμμετοχή τόσο της φαρμακοβιομηχανίας όσο και των πολιτών στη φαρμακευτική δαπάνη το 2023 ανήλθε στο 60% του συνόλου της δαπάνης από 57% το 2022.

Πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη

Η μελέτη του ΙΟΒΕ, που εκπονήθηκε με τη συνεργασία του ΣΦΕΕ, δείχνει πως οι πολίτες κατέβαλαν 107 εκατ. ευρώ περισσότερα για τη αγορά σκευασμάτων από τα φαρμακεία. Συγκεκριμένα, η συνολική επιβάρυνση για τους πολίτες για φάρμακα ανήλθε στα 1,812 δισ. ευρώ το 2023 έναντι 1,705 δισ. ευρώ το 2022, δηλαδή αυξημένη κατά 6,3%.

Ειδικότερα, όπως καταγράφει η μελέτη, η ιδιωτική φαρμακευτική δαπάνη περιλαμβάνει τα ποσοστά συμμετοχής των ασφαλισμένων για τα αποζημιούμενα φάρμακα (θεσμοθετημένη συμμετοχή & την επιπρόσθετη επιβάρυνση που προκύπτει όταν ο ασθενής επιλέγει φάρμακο με υψηλότερη Λιανική Τιμή σε σχέση με τη Τιμή Αποζημίωσης), τις ιδιωτικές δαπάνες των καταναλωτών (ασθενών) για τα μη καλυπτόμενα από τα ασφαλιστικά ταμεία φαρμακευτικά σκευάσματα και συναφή είδη αλλά και για όσα φάρμακα πληρώνουν ή επιλέγουν να πληρώσουν εξ’ ολοκλήρου, καθώς και την αποζημίωση μέρους της δαπάνης από τις ιδιωτικές ασφαλιστικές επιχειρήσεις.

Σύμφωνα με τον ΙΟΒΕ, η συμμετοχή των ασθενών στα αποζημιούμενα φάρμακα διακρίνεται σε:

• Θεσμοθετημένη Συμμετοχή: 0% ή 10% ή 25% επί της τιμής αποζημίωσης. Εδώ οι πολίτες το 2023 κατέβαλαν 434 εκατ. ευρώ έναντι 413 εκατ. ευρώ το 2022 (αύξηση 5%)
• Επιβάρυνση που προκύπτει από τη διαφορά Λιανικής Τιμής και Τιμής Αποζημίωσης όταν ο ασθενής επιλέγει φάρμακο με Λιανική Τιμή Υψηλότερη της Τιμής Αποζημίωσης. Κόστος για τους πολίτες στα 300 εκατ. ευρώ από 276 εκατ. ευρώ (αύξηση κατά 8,7%)

Οι λοιπές ιδιωτικές πληρωμές για φάρμακο αφορούν:

• είτε σε φάρμακα μη συνταγογραφούμενα (ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ.). Κόστος για τους πολίτες στα 391 εκατ. ευρώ από 349 εκατ. ευρώ (σημαντική αύξηση κατά 12%)
• είτε σε συνταγογραφούμενα που δεν αποζημιώνονται (Αρνητική Λίστα). Κόστος 130 εκατ. ευρώ από 127 εκατ. ευρώ
• είτε σε συνταγογραφούμενα φάρμακα που όμως ο ασθενής επέλεξε να μην κάνει χρήση του ασφαλιστικού του δικαιώματος και επέλεξε να τα πληρώσει εξ’ ολοκλήρου από την τσέπη του. Κόστος για τους ασφαλισμένους στα 557 εκατ. ευρώ από 540 εκατ. ευρώ (αύξηση 3,1%)

Ανησυχία για νέες αυξήσεις

Την ίδια στιγμή, η Ένωση Ασθενών Ελλάδας προειδοποιεί για σημαντικές αυξήσεις στη συμμετοχή των πολιτών στα φάρμακα, μετά τις πρόσφατες αναπροσαρμογές προς τα πάνω σε 923 κωδικούς σκευασμάτων. Αναπροσαρμογές που αναμένεται να αυξήσουν ακόμη περισσότερο τη συνολική συμμετοχή των ασθενών το 2024.

«Μπορεί να γίνει αντιληπτή σε ένα βαθμό η ανάγκη μιας λογικής αναπροσαρμογής της τιμής ορισμένων πολύ φτηνών φαρμάκων, τα οποία κινδύνευαν να αποσυρθούν ή βρίσκονταν σε έλλειψη, γεγονός που είχε μεταξύ άλλων ως συνέπεια τα ορισμένα από τα φάρμακα αυτά να εισάγονται στην Ελλάδα μέσω άλλων καναλιών με πολύ υψηλότερη τιμή ή να συνταγογραφούνται πιο ακριβά νεότερα φάρμακα με αντίστοιχη επιβάρυνση των ασθενών, λόγω της υψηλότερης συμμετοχής», αναφέρει η Ένωση.

Προσθέτει, όμως, πως «από κει και πέρα όμως, τόσο από τη λίστα των σκευασμάτων, οι τιμές των οποίων έχουν αυξηθεί, όσο και από ενημερώσεις που δεχόμαστε από εκπροσώπους ασθενών προκύπτουν σημαντικές αυξήσεις όχι μόνο σε σκευάσματα του ενός και των δύο Ευρώ αλλά και σε πολύ πιο ακριβά φάρμακα, γεγονός που εκτοξεύει αντίστοιχα το κόστος συμμετοχής για τους ασθενείς».