Η Ευρωπαϊκή Συμμαχία για την Ημικρανία και τις Κεφαλαλγίες (European Migraine and Headache Alliance, EMHA), μαζί με τις οργανώσεις - μέλη της, κορυφαίους επαγγελματίες υγείας και φορείς χάραξης πολιτικής, συγκεντρώθηκαν την Τρίτη 11 Ιουνίου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για να υποστηρίξουν την ενσωμάτωση της ημικρανίας στη νέα στρατηγική για τη νευρολογική υγεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η πρωτοβουλία αυτή, η οποία εντάσσεται στο πλαίσιο του προγράμματος εργασίας 2025 της Επιτροπής Υγείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (European Parliament’s Health Committee, SANT), αποτελεί ένα πολύ σημαντικό βήμα προόδου, καθώς διαχωρίζει τις νευρολογικές παθήσεις από την ψυχική υγεία στον σχεδιασμό υγείας, σε επίπεδο ΕΕ. Η EMHA καλεί, πλέον, τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων να διασφαλίσουν ότι η ημικρανία δεν θα παραμείνει εκτός της ευρύτερης στρατηγικής για τη νευρολογική υγεία.

Κύρια αιτία αναπηρίας μεταξύ των νέων γυναικών

Η ημικρανία, μια σύνθετη βιο-νευρολογική διαταραχή, επηρεάζει έως και το 15% των ενηλίκων στην Ευρώπη και αποτελεί την κύρια αιτία αναπηρίας μεταξύ των νέων γυναικών, σύμφωνα με τη μελέτη Global Burden of Disease 2019. Έχει σημαντικό κοινωνικοοικονομικό αντίκτυπο, που κυμαίνεται από 35 δισεκατομμύρια ευρώ στην Τσεχία έως 557 δισεκατομμύρια ευρώ στη Γερμανία, όπως καταγράφεται στη μελέτη WifOR του 2025. Παρά την υψηλή της συχνότητα και τον μεγάλο της αντίκτυπο στην κοινωνία, η ημικρανία εξακολουθεί να παραμένει υποδιαγνωσμένη, υποθεραπευμένη και υποχρηματοδοτούμενη στα περισσότερα συστήματα υγείας.

Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν ευρωβουλευτές, φορείς χάραξης πολιτικής της ΕΕ, νευρολόγοι, καθώς και εκπρόσωποι ευρωπαϊκών και διεθνών ενώσεων ασθενών. Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν σε συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής, που βασίζονται στην πρόσφατα δημοσιευμένη Λευκή Βίβλο της EMHA. Το έγγραφο αυτό, το οποίο εγκρίθηκε από 37 οργανώσεις ασθενών, παρουσιάζει εξειδικευμένες απόψεις από ειδικούς από περισσότερες από 20 χώρες και ζητά έγκαιρη διάγνωση, ευρύτερη πρόσβαση στην καινοτομία και επίσημη αναγνώριση της ημικρανίας ως νευρολογικής νόσου για τη διασφάλιση χρηματοδότησης και πόρων.

Βαθιά η ομοιομορφία των προκλήσεων

«Ως η ίδια πάσχουσα από ημικρανία, είχα την τιμή να συμμετάσχω στη σημαντική αυτή ευρωπαϊκή πρωτοβουλία. Η παρουσία μας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ήταν ένα ηχηρό μήνυμα ότι οι ασθενείς δεν είναι πλέον αόρατοι», δήλωσε η Λία Μπάρμπα, εκπρόσωπος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου Ασθενών με Ημικρανία και Κεφαλαλγία Ελλάδος. «Μέσα από τον διάλογο με εκπροσώπους συλλόγων και επιστημονικών φορέων απ’ όλο τον κόσμο, διαπιστώσαμε τη βαθιά ομοιομορφία των προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε, καθώς και την ανάγκη κοινών πολιτικών λύσεων. Η συλλογική προσπάθεια για την ένταξη της ημικρανίας στην Στρατηγική για τη Νευρολογική Υγεία της ΕΕ ενισχύει και τις δικές μας εθνικές διεκδικήσεις».

Ανάλογες εμπειρίες και κοινά αιτήματα κατέθεσαν εκπρόσωποι από την Ασία και τις ΗΠΑ, με τον Eric Liu (Ταϊβάν) και τον Kihan Park (Κορέα) να τονίζουν την ανάγκη για έγκαιρη διάγνωση και ισότιμη πρόσβαση. Η Brandi Underwood, Γραμματέας του Διοικητικού Συμβουλίου της Alliance for Headache Disorders Advocacy, υπογράμμισε ότι η υπεράσπιση των ασθενών πρέπει να υπερβαίνει τα σύνορα, καθώς τα εμπόδια και τα βάρη της νόσου είναι παγκόσμια.

Προτεραιότητες πολιτικής και έκκληση για δράση

Οι συμμετέχοντες κάλεσαν για ισχυρότερη πολιτική βούληση ώστε να τερματιστεί η μακροχρόνια παραμέληση της ημικρανίας στα θέματα υγείας της ΕΕ.

Από ελληνικής πλευράς, το “παρών” έδωσε ο ευρωβουλευτής Γιώργος Αυτιάς, από την ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, εκλεγμένος με τη Νέα Δημοκρατία, ο οποίος σημείωσε: «Θεωρώ ότι η ημικρανία αποτελεί μια από τις πιο υποτιμημένες νευρολογικές παθήσεις της εποχής μας. Η συμμετοχή μου στη συνάντηση της EMHA είχε ιδιαίτερη σημασία, τόσο λόγω της θεσμικής μου ιδιότητας, αλλά ακόμα περισσότερο λόγω της προσωπικής μου εμπειρίας, καθώς υπάρχουν στιγμές που ‘χάνω το κεφάλι μου’. Η ένταξη της ημικρανίας στη Στρατηγική για τη Νευρολογική Υγεία της ΕΕ είναι ένα κρίσιμο πρώτο βήμα. Ως χώρα, έχουμε την υποχρέωση να δούμε την ημικρανία όχι ως μια απλή κεφαλαλγία, αλλά ως μια νόσο με τεράστιο κοινωνικό και οικονομικό αποτύπωμα που βρίσκεται παντού γύρω μας. Πρέπει να επενδύσουμε ως κράτος στην έγκαιρη διάγνωση, στην εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας και στην καθολική πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες. Η ΕΕ άνοιξε τον δρόμο και ελπίζω η Ελλάδα να ακολουθήσει».

Έγκαιρη δράση και οικονομικό όφελος

Οι ομιλητές της συνάντησης τόνισαν επίσης την ανάγκη ενσωμάτωσης της ημικρανίας στον πανευρωπαϊκό σχεδιασμό του υγειονομικού δυναμικού της ΕΕ, περιλαμβανομένης της τυποποιημένης εκπαίδευσης για γενικούς ιατρούς, νευρολόγους και επαγγελματίες ιατρικής της εργασίας. Το οικονομικό όφελος από την έγκαιρη δράση αποτέλεσε, επίσης, βασικό θέμα. Όπως αναφέρεται στη Λευκή Βίβλο, η έγκαιρη διάγνωση και η πρόσβαση σε στοχευμένες θεραπείες μπορούν να μειώσουν σημαντικά το προσωπικό και κοινωνικό βάρος της ημικρανίας, ιδιαίτερα στις γυναίκες σε παραγωγική εργασιακή ηλικία, οι οποίες πλήττονται δυσανάλογα. Μάλιστα, σύμφωνα με τα ίδια δεδομένα του WifOR (2025), το κοινωνικοοικονομικό βάρος της ημικρανίας είναι μεγαλύτερο για τις γυναίκες από ό,τι για τους άνδρες και στις έξι χώρες της ΕΕ που περιλαμβάνονται στη μελέτη.

Η EMHA ζήτησε πολιτικές υγείας στοχευμένες ανάλογα με το φύλο και συγκεκριμένα στο γυναικείο φύλο, οι οποίες να αναγνωρίζουν τον αντίκτυπο της ημικρανίας, πέρα από τη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία, και να ευθυγραμμίζονται με τις στρατηγικές της ΕΕ για την ανθεκτικότητα, την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα του ανθρώπινου δυναμικού.

Ανάγκη για συστημικές αλλαγές

Η εκδήλωση αποτέλεσε, επίσης, πλατφόρμα ενίσχυσης των εθνικών εκστρατειών υπεράσπισης, δείχνοντας πώς οι πρωτοβουλίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο μπορούν να στηρίξουν και να ενισχυθούν από εθνικές μεταρρυθμίσεις. Οι ενώσεις ασθενών και οι κλινικοί ιατροί τόνισαν την ανάγκη για συστημικές αλλαγές προσαρμοσμένες στις τοπικές πραγματικότητες.

Ο εξειδικευμένος στις ημικρανίες νευρολόγος και Επιστημονικός Σύμβουλος του Συλλόγου Ασθενών με Ημικρανία και Κεφαλαλγία Ελλάδος Δρ. Μιχάλης Βικελής επισήμανε: «Οι ασθενείς με ημικρανία στην Ελλάδα αντιμετωπίζουν συγκεκριμένα εμπόδια στην πρόσβαση σε εξειδικευμένη φροντίδα. Οι σύγχρονες προφυλακτικές θεραπείες, ακόμη και όταν κρίνεται ιατρικά αναγκαίο να χορηγηθούν, απαιτούν την έγκριση μέσω του Συστήματος Ηλεκτρονικής Προέγκρισης (ΣΗΠ) — μιας διαδικασίας χρονοβόρας και αποτρεπτικής που οδηγεί στον αποκλεισμό πολλών ασθενών από τις νεότερες, ασφαλέστερες και αποτελεσματικότερες θεραπείες. Η μη αποζημίωση των καινοτόμων φαρμάκων για το σύνολο των ημικρανικών που τις έχουν ανάγκη, δημιουργεί ένα περιβάλλον στο οποίο οι ασθενείς πολύ συχνά υποθεραπεύονται με τις γνωστές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, η δράση σε επίπεδο ΕΕ είναι ζωτικής σημασίας για την εξασφάλιση αξιοπρέπειας, αναγνώρισης και δίκαιης φροντίδας για όλους τους ασθενείς με ημικρανία – τόσο στην Ελλάδα όσο και σε όλη την Ευρώπη».

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με μία κοινή Ευρωπαϊκή Πολιτική Δέσμευση: η ημικρανία δεν πρέπει πλέον να παραμένει στο περιθώριο. Η EMHA και οι εταίροι της κάλεσαν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Επιτροπή SANT να διασφαλίσουν ότι η τελική Στρατηγική για τη Νευρολογική Υγεία θα περιλαμβάνει την ημικρανία ως προτεραιότητα και θα υποστηρίξει τη μακροχρόνια καθυστέρηση στην πρόοδο της φροντίδας για την ημικρανία σε όλη την Ευρώπη.