Ο Καθηγητής Παθολογίας-Σακχαρώδους Διαβήτη, Υπεύθυνος Διαβητολογικού Κέντρου-Ιατρείου Διαβητικού Ποδιού στη Β΄ Παθολογική Κλινική, στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Νικόλαος Παπάνας, στην ομιλία του στο 7ο Πανελλήνιο Συνέδριο της Επαγγελματικής Ένωσης Παθολόγων Ελλάδας αναφέρθηκε στο διαβητικό πόδι, το οποίο χαρακτήρισε σημαντικό πρόβλημα υγείας.

Σύμφωνα με τον κ. Παπάνα «η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση έχουν αποφασιστική σημασία». «Η αντιμετώπιση» ανέφερε χαρακτηριστικά, «εξακολουθεί να στηρίζεται στην αποκατάσταση της κυκλοφορίας του αίματος, στην αποφόρτιση για τη μείωση των πιέσεων, στον χειρουργικό, ή εναλλακτικό καθαρισμό, στην αντιμετώπιση της τυχόν λοίμωξης και στα ποικίλα λοιπά μέτρα».

Σύμφωνα με τον τέως Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Ομάδας Μελέτης Διαβητικού Ποδιού, τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί πρόοδος. «Αυτή ξεκινά με τις εξελίξεις στην αποκατάσταση της κυκλοφορίας του αίματος, τόσο με ανοικτή χειρουργική επέμβαση, όσο και με ενδοαυλική αποκατάσταση. Ακολουθούν οι νεότερες αντιβιώσεις και η τοπική εφαρμογή αντιβιοτικών».

Την πρόοδο συμπληρώνουν μεταξύ άλλων, όπως ανέφερε ο καθηγητής, η τοπική θεραπεία με υπερβαρικό οξυγόνο, τα νεότερα επιθέματα, και τα συνθετικά υποκατάστατα του δέρματος. «Πρόοδο συνιστούν επίσης σπρέι με ευεργετικές ουσίες, ενώ υποσχόμενα αποτελέσματα σε ορισμένες χώρες έχει δώσει και η τοπική εφαρμογή αερίου διοξειδίου του άνθρακα».

Τι είναι το διαβητικό πόδι;

Το διαβητικό πόδι είναι μια πάθηση που οφείλεται στον σακχαρώδη διαβήτη και αφορά την αιμάτωση του εν λόγω άκρου. Κατ’ αυτήν επηρεάζεται η αρτηριακή αιμάτωση με αποτέλεσμα τη διαταραχή της αρχιτεκτονικής του άκρου ποδός και πιθανά συνεπακόλουθα τη φλεγμονή και την αυξημένη πιθανότητα για γάγγραινα. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ορίζει ως «διαβητικό πόδι» το πόδι ασθενούς με σακχαρώδη διαβήτη όταν παρουσιάζει επιπλοκές όπως: εξέλκωση, λοίμωξη των ιστών, ή περιφερειακή νευροπάθεια ή διαβητική αρτηριοπάθεια.

Πώς προκαλείται;

Ο σακχαρώδης διαβήτης προκαλεί εναπόθεση διαφόρων συστατικών στο τοίχωμα των αρτηριών, τη λεγόμενη αρτηριοσκληρωτική πλάκα. Αυτή προκαλεί στένωση της αρτηρίας οπότε η παροχή σε αίμα περιφερικότερα από το σημείο της στένωσης μειώνεται. Όσο η βλαπτική επίδραση του διαβήτη συνεχίζεται, η στένωση αυξάνεται και μπορεί να εξελιχθεί σε πλήρη θρόμβωση της αρτηρίας. Αποτέλεσμα; Παντελής αδυναμία ροής αίματος περιφερικά και δυσμενής πρόγνωση για τη βιωσιμότητα του ποδιού. Επίσης, όταν εκδηλώνεται η περιφερική διαβητική νευροπάθεια, μια επιπλοκή του διαβήτη που έχει ως αποτέλεσμα την καταστροφή των νεύρων με επακόλουθο την απώλεια της αίσθησης του πόνου και συνέπεια τους αλλεπάλληλους και συχνούς τραυματισμούς, αυξάνεται και η πιθανότητα κινδύνου διαβητικού ποδιού. Παράγοντες που ευνοούν την εκδήλωση της περιφερικής διαβητικής νευροπάθειας είναι ο μη ρυθμισμένος σακχαρώδης διαβήτης, το κάπνισμα και η υπερλιπιδαιμία.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Καθώς αυτός που πρώτος θα εντοπίσει τα συμπτώματα και θα «σημάνει συναγερμό» είναι ο ασθενής, το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνει ο ιατρός είναι να τον εκπαιδεύσει ώστε να είναι σε θέση να αναγνωρίσει τα πρώτα δερματικά σημάδια εκδήλωσης του σακχαρώδη διαβήτη και να αναζητήσει συμβουλή και θεραπεία. Τα βασικότερα συμπτώματα, αυτά που θα πρέπει να θορυβήσουν τον ασθενή ώστε να ενεργήσει έτσι είναι:

• Πρησμένο και ερεθισμένο πόδι,
• Λείο και ερυθρό πόδι,
• Φουσκάλες ή κάλοι στο πόδι,
• Ξηροδερμία,
• Μελανιασμένο πόδι ή και το αντίθετο, δηλαδή αποχρωματισμός του ποδιού,
• Έλκος ή έλκη πόδι και
• Πτώση των τριχών του ποδιού.