Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέθεσε τις συστάσεις του για τη μετάβαση προς μια κοινωνία που προωθεί την έμφυλη ισότητα στην επαγγελματική και άτυπη παροχή φροντίδας.

Σε έκθεση που εγκρίθηκε στην ολομέλεια με 263 ψήφους υπέρ, 83 κατά και 154 αποχές, οι ευρωβουλευτές επισημαίνουν ότι η πρόσβαση στην φροντίδα αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα και καλούν τα κράτη μέλη της ΕΕ να αντιμετωπίσουν τις έμφυλες ανισότητες σε όλες τις μορφές παροχής φροντίδας. Οι ευρωβουλευτές τάσσονται υπέρ μιας «κοινωνίας της φροντίδας» που δίνει προτεραιότητα σε υπηρεσίας στο σπίτι και στην κοινότητα, στη διαγενεακή αλληλεγγύη και στην ανεξάρτητη διαβίωση. Δεδομένων των δημογραφικών τάσεων, ζητούν βιώσιμη χρηματοδότηση και μια ανθρωποκεντρική προσέγγιση βασισμένη στα δικαιώματα.

Το Κοινοβούλιο ζητά επίσης τη δημιουργία ενός «ευρωπαϊκού πλαισίου για τους φροντιστές» με στόχο την αναγνώριση της εργασίας φροντίδας και τον καθορισμό ελάχιστων προτύπων σε επίπεδο ΕΕ. Παράλληλα, οι ευρωβουλευτές θέλουν να διασφαλιστεί ότι οι άτυποι φροντιστές αναγνωρίζονται στα συνταξιοδοτικά καθεστώτα και στα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης.

Ίση κατανομή των ευθυνών φροντίδας

Οι ευρωβουλευτές τονίζουν ότι οι ευθύνες φροντίδας δεν θα πρέπει να επιβαρύνουν δυσανάλογα τις γυναίκες. Η ισότητα των φύλων στην παροχή φροντίδας προϋποθέτει επιμερισμό των ευθυνών, προσβάσιμες υπηρεσίες φροντίδας, ίση αμοιβή, δυνατότητα γονικής άδειας και ευέλικτες μορφές εργασίας. Το Κοινοβούλιο ζητά επίσης εκστρατείες ευαισθητοποίησης ώστε να ενθαρρυνθούν περισσότεροι άνδρες να αναλάβουν ίσο μερίδιο ευθυνών φροντίδας, να ενισχυθεί η συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας και να επανεξεταστούν τα παραδοσιακά έμφυλα στερεότυπα.

Εργαζόμενοι από τρίτες χώρες στην περίθαλψη

Αναγνωρίζοντας ότι η εργασία φροντίδας παρέχεται τόσο από εργαζομένους της ΕΕ, όσο και από εργαζόμενους από τρίτες χώρες, οι ευρωβουλευτές υπογραμμίζουν την ανάγκη να δοθεί προτεραιότητα στις εγχώριες προσλήψεις, προσαρμόζοντας παράλληλα τη μεταναστευτική πολιτική στις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Η πρόσληψη εργαζομένων από τρίτες χώρες θα πρέπει να πραγματοποιείται μέσω νόμιμων διαύλων μετανάστευσης, σε συνδυασμό με σημαντικές επενδύσεις στην κατάρτιση και την ένταξη. Οι ευρωβουλευτές καταδικάζουν επίσης απερίφραστα όλες τις μορφές αδήλωτης εργασίας, εκμετάλλευσης και επισφαλούς απασχόλησης.

Ευρωπαϊκό σχέδιο δράσης

Οι ευρωβουλευτές χαιρετίζουν την ανακοίνωση της Επιτροπής ότι θα παρουσιάσει μια ευρωπαϊκή «συμφωνία για τη φροντίδα» το 2027. Παράλληλα, ζητούν τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων για τη γεφύρωση του έμφυλου χάσματος στη φροντίδα και τη στήριξη των επαγγελματιών και άτυπων φροντιστών, με έμφαση στην απασχόληση και την κατάρτιση, συμπεριλαμβανομένων των ψηφιακών δεξιοτήτων, της κοινωνικής προστασίας, της παιδικής φροντίδας και της ψυχοκοινωνικής στήριξης.

«Ευέλικτες συνθήκες εργασίας»

Η ευρωβουλευτής του ΕΛΚ Ελεονώρα Μελέτη, εισηγήτρια της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων, δήλωσε: «Υπάρχουν 6,2 εκατομμύρια επαγγελματίες φροντιστές και 53 εκατομμύρια άτυποι φροντιστές στην ΕΕ. Προσφέρουν παρουσία, υπομονή και ανθρώπινη επαφή. Η σημερινή έκθεση αναγνωρίζει επιτέλους τη φροντίδα ως πυλώνα της κοινωνίας και της οικονομίας μας και όχι ως μία αόρατη εργασία που θεωρούμε δεδομένη. Για τους επαγγελματίες φροντιστές, θέλουμε καλύτερες συνθήκες εργασίας, δίκαιες αμοιβές και ψυχολογική στήριξη. Ζητάμε επίσης ευέλικτες συνθήκες εργασίας και άδεια φροντίδας για τους άτυπους φροντιστές. Το βάρος της παροχής φροντίδας εξακολουθεί να πέφτει δυσανάλογα στις γυναίκες, παρότι που θα έπρεπε να αποτελεί ευθύνη όλων μας».

Από την πλευρά της η κυρία Rosa Estaràs Ferragut, επίσης ευρωβουλευτής του ΕΛΚ, εισηγήτρια της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων, δήλωσε: «Οι γυναίκες εξακολουθούν να επωμίζονται δυσανάλογο βάρος τόσο στην επαγγελματική όσο και στην άτυπη φροντίδα και αφιερώνουν 17 ώρες περισσότερες την εβδομάδα από τους άνδρες σε μη αμειβόμενη εργασία φροντίδας. Αυτή η αόρατη εργασία συνεχίζει να διευρύνει το μισθολογικό και το συνταξιοδοτικό χάσμα. Ταυτόχρονα, η επαγγελματική φροντίδα εξακολουθεί να υποτιμημάται και να υποχρηματοδοτείται. Η οικονομικά προσιτή, προσβάσιμη και υψηλής ποιότητας φροντίδα αποτελεί δικαίωμα για όλους, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων που ζουν σε αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές. Κανείς δεν πρέπει να φτάνει στην Τρίτη ηλικία χωρίς πρόσβαση σε κατάλληλη φροντίδα. Χαιρετίζω την ανακοίνωση μιας ευρωπαϊκής συμφωνίας για τη φροντίδα για το 2027. Αυτή πρέπει να αποτελέσει τον οδικό χάρτη για μια πιο δίκαιη και ανθρώπινη Ευρώπη.»

Η εργασία που συνδέεται με την παροχή φροντίδας συχνά παραμένει «αόρατη» και εκτελείται σε μεγάλο βαθμό από γυναίκες: το 56% των γυναικών με παιδιά κάτω των 12 ετών αφιερώνουν τουλάχιστον πέντε ώρες την ημέρα σε υπηρεσίες παιδικής φροντίδας, έναντι 26% των ανδρών, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων.

Στις 5 Μαρτίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τη στρατηγική της για την ισότητα των φύλων.