Τα όπλα ελέγχου του νου μπορεί να φαντάζουν κάτι βγαλμένο από δυστοπική ταινία επιστημονικής φαντασίας ωστόσο οι ειδικοί προειδοποιούν ότι κάθε άλλο παρά φαντασία είναι πια. Τα «όπλα του εγκεφάλου», όπως λένε, μπορούν να επηρεάσουν την αντίληψη, τη μνήμη, ακόμα και τη συμπεριφορά μας.
Σε ένα πρόσφατα δημοσιευμένο βιβλίο, ο Δρ Michael Crowley και ο Καθηγητής Malcolm Dando, του Πανεπιστημίου του Bradford, υποστηρίζουν ότι οι πρόσφατες επιστημονικές εξελίξεις πρέπει να αποτελέσουν «συναγερμό».
Ο Καθηγητής Dando λέει: «Η ίδια γνώση που μας βοηθά να θεραπεύουμε νευρολογικές διαταραχές θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να διαταράξει τη γνωστική λειτουργία, να προκαλέσει υποταγή ή ακόμη και στο μέλλον να μετατρέψει τους ανθρώπους σε άθελά τους πράκτορες».
Χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Κίνα, η Ρωσία και το Ηνωμένο Βασίλειο ερευνούν τα λεγόμενα όπλα που δρουν στο κεντρικό νευρικό σύστημα (ΚΝΣ) από τη δεκαετία του 1950.
Τώρα, ο Δρ Crowley και ο καθηγητής Dando υποστηρίζουν ότι η σύγχρονη νευροεπιστήμη έχει προχωρήσει τόσο πολύ που θα μπορούσαν να δημιουργηθούν πραγματικά τρομακτικά όπλα που επηρεάζουν το μυαλό.
Ο καθηγητής Ντάντο λέει: «Μπαίνουμε σε μια εποχή όπου ο ίδιος ο εγκέφαλος θα μπορούσε να γίνει πεδίο μάχης.
Τα εργαλεία για τον χειρισμό του κεντρικού νευρικού συστήματος – για να ηρεμήσουν, να μπερδέψουν ή ακόμα και να εξαναγκάσουν – γίνονται όλο και πιο ακριβή, πιο προσβάσιμα και πιο ελκυστικά για τα κράτη».
Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1950 και του 1960, οι περισσότερες από τις μεγάλες δυνάμεις του κόσμου «επιδίωξαν ενεργά» να αναπτύξουν τα δικά τους όπλα ελέγχου του νου.
Ο στόχος τους ήταν να δημιουργήσουν συσκευές που θα μπορούσαν να εξουδετερώσουν μεγάλο αριθμό ανθρώπων μέσω της απώλειας των αισθήσεων, των παραισθήσεων, του αποπροσανατολισμού ή της καταστολής.
Το πιο γνωστό παράδειγμα είναι η ανάπτυξη της ένωσης «BZ» από τον αμερικανικό στρατό, η οποία προκαλεί έντονο παραλήρημα, παραισθήσεις και γνωστική δυσλειτουργία.
Οι ΗΠΑ παρήγαγαν περίπου 60.000 κιλά του ισχυρού φαρμάκου και το χρησιμοποίησαν για να δημιουργήσουν μια βόμβα διασποράς 340 κιλών.
Αν και η βόμβα προοριζόταν για χρήση στο Βιετνάμ και το BZ δοκιμάστηκε εντατικά σε Αμερικανούς στρατιώτες, δεν υπάρχουν στοιχεία ότι το όπλο χρησιμοποιήθηκε τελικά.
Εν τω μεταξύ, ο κινεζικός στρατός έχει αναπτύξει ένα «όπλο ναρκωτικής δράσης» σχεδιασμένο να εκτοξεύει σύριγγες με χημικές ουσίες που προκαλούν ανικανότητα.
Το "πείραμα" στο Θέατρο της Μόσχας το 2022
Ωστόσο, όπως επισημαίνουν ο Δρ Crowley και ο Καθηγητής Dando, η μόνη φορά που ένα όπλο που στοχεύει στο ΚΝΣ χρησιμοποιήθηκε σε μάχη ήταν από τις ρωσικές δυνάμεις ασφαλείας κατά τη διάρκεια της πολιορκίας του θεάτρου της Μόσχας το 2002.
Αφού ένοπλοι Τσετσένοι μαχητές πήραν 900 πολίτες ως όμηρους, οι δυνάμεις ασφαλείας χρησιμοποίησαν έναν «χημικό παράγοντα ακινητοποίησης» που προέρχεται από φαιντανύλη για να εξουδετερώσουν τους επιτιθέμενους.
Αν και το χημικό όπλο έσπασε την πολιορκία, το αέριο σκότωσε 120 από τους 900 ομήρους και έναν ακαθόριστο αριθμό άλλων που αντιμετώπισαν μακροχρόνια προβλήματα υγείας και πρόωρο θάνατο.
Ωστόσο, από τότε, η δυνατότητα αυτών των όπλων να επεμβαίνουν στο μυαλό έχει επεκταθεί πολύ πέρα από την απλή εξουδετέρωση των επιτιθέμενων ή την πρόκληση παραισθήσεων.
Η ίδια επιστημονική έρευνα που βοηθά στη θεραπεία νευρολογικών διαταραχών μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή όπλων που στοχεύουν συγκεκριμένες λειτουργίες του εγκεφάλου. «Αυτό είναι το δίλημμα που αντιμετωπίζουμε», λέει ο καθηγητής Dando.
Για παράδειγμα, οι επιστήμονες ερευνούν τμήματα των «κυκλωμάτων επιβίωσης» του εγκεφάλου, που είναι οι νευρικές οδοί που ελέγχουν τον φόβο, τον ύπνο, την επιθετικότητα και τη λήψη αποφάσεων.
Η κατανόηση του τρόπου λειτουργίας αυτών των κυκλωμάτων είναι κρίσιμη για τη θεραπεία νευρολογικών παθήσεων, αλλά ανοίγει επίσης το δρόμο για τη μετατροπή αυτών των περιοχών του εγκεφάλου σε όπλα.
Στην πραγματικότητα, ο Δρ Crowley και ο καθηγητής Dando ανησυχούν τόσο πολύ για αυτή την πιθανότητα που ταξιδεύουν στη Χάγη για μια σημαντική συνάντηση κρατών, προκειμένου να υποστηρίξουν την ανάγκη για άμεση δράση.
Το πρόβλημα, προειδοποιούν οι ερευνητές, είναι ότι τα όπλα που στοχεύουν το ΚΝΣ βρίσκονται επί του παρόντος σε ένα «κενό» των κανόνων που διέπουν τη χρήση χημικών όπλων.
Η Σύμβαση για τα Χημικά Όπλα απαγορεύει τη χρήση επιβλαβών χημικών ουσιών στον πόλεμο, αλλά υπάρχει μια γκρίζα ζώνη που επιτρέπει τη χρήση ορισμένων χημικών ουσιών σε συγκεκριμένες περιστάσεις, όπως η επιβολή του νόμου.
Αυτό αφήνει μια πιθανή νομική δικαιολογία για την ανάπτυξη και τη χρήση ισχυρών όπλων ελέγχου του νου στο πλαίσιο του τρέχοντος πεδίου εφαρμογής του νόμου.
Ο καθηγητής Dando λέει: «Υπάρχουν επικίνδυνα κενά στη ρύθμιση εντός και μεταξύ αυτών των συνθηκών. Αν δεν κλείσουν, φοβόμαστε ότι ορισμένα κράτη μπορεί να ενθαρρυνθούν να τα εκμεταλλευτούν σε ειδικά προγράμματα όπλων που στοχεύουν στο ΚΝΣ και σε ευρύτερα προγράμματα όπλων που προκαλούν ανικανότητα.
Πρέπει να δράσουμε τώρα για να προστατεύσουμε την ακεραιότητα της επιστήμης και την ιερότητα του ανθρώπινου νου».
