Το μπρόκολο και τα λαχανάκια Βρυξελλών, που συχνά καταλήγουν στην άκρη του πιάτου, μπορεί να συμβάλλουν στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου.
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου (CC) στοίχισε 903.859 ζωές μόνο το 2022. Είναι ο τρίτος πιο συχνός καρκίνος στον κόσμο και η δεύτερη κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο, με περίπου 1,9 εκατομμύρια νέες διαγνώσεις κάθε χρόνο. Μεταξύ των πολλών παραγόντων που επηρεάζουν τον κίνδυνο γι' αυτό το είδος του καρκίνου, η διατροφή είναι ένας από τους πιο ισχυρούς και, κυρίως, αυτός που μπορούμε να ελέγξουμε.
Μια πρόσφατη συστηματική ανασκόπηση διαπίστωσε ότι τα άτομα που κατανάλωναν περισσότερα σταυρανθή λαχανικά, όπως μπρόκολο, λάχανο, κουνουπίδι ή λαχανάκια Βρυξελλών, είχαν 20% χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου σε σύγκριση με εκείνα που κατανάλωναν λιγότερα.
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από περισσότερες από 17 μελέτες, με συνολικό αριθμό συμμετεχόντων 639.539, εκ των οποίων 97.595 περιπτώσεις καρκίνου του παχέος εντέρου. Η κατανάλωση 20-40 γραμμαρίων σταυρανθών λαχανικών έχει την καλύτερη προστατευτική δράση ανά γραμμάριο.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο BMC Gastroenterology.
Εκτός από το ότι είναι πλούσια πηγή ευεργετικών φυτοχημικών ουσιών, όπως φλαβονοειδή, φυτικές ίνες, βιταμίνη C και καροτενοειδή, τα σταυρανθή λαχανικά είναι επίσης πλούσια σε γλυκοσινολάτες. Όταν μασώνται, αυτές οι ενώσεις διασπώνται σε βιοδραστικά ισοθειοκυανικά, ιδιαίτερα σε σουλφοραφάνη (SFN) — ένα μόριο που είναι υπεύθυνο όχι μόνο για την έντονη, χαρακτηριστική οσμή των λαχανικών, αλλά και για τις προστατευτικές, χημειοπροληπτικές τους ιδιότητες.
Τα ισοθειοκυανικά ασκούν τον καρκινοπροστατευτικό τους ρόλο μέσω πολλαπλών μηχανισμών: μπορούν να αναστέλλουν ένζυμα που ενεργοποιούν καρκινογόνες ουσίες, να προκαλούν απόπτωση (προγραμματισμένος κυτταρικός θάνατος) σε κακοήθη κύτταρα, να αναστέλλουν το σχηματισμό νέων αιμοφόρων αγγείων σε περιοχές όγκων και να σταματούν τον κυτταρικό κύκλο, εμποδίζοντας έτσι την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων.
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από επτά κοόρτες και 10 μελέτες περίπτωσης-ελέγχου για να διερευνήσουν τη σχέση δόσης-απόκρισης και να προσδιορίσουν εάν η υψηλότερη πρόσληψη λαχανικών αντιστοιχούσε σε μεγαλύτερη μείωση του κινδύνου και, εάν ναι, τις συγκεκριμένες ποσότητες στις οποίες αυτό το αποτέλεσμα ήταν σημαντικό.
Γεωγραφική διαφοροποίηση
Διαπίστωσαν ότι το ιδανικό σημείο όπου άρχισε να εμφανίζεται η προστατευτική δράση της κατανάλωσης λαχανικών ήταν περίπου 20 γραμμάρια την ημέρα. Η μεγαλύτερη μείωση του κινδύνου ανά γραμμάριο παρατηρήθηκε μεταξύ 20 και 40 γραμμαρίων, αλλά δεν παρατηρήθηκε σημαντική βελτίωση πέραν των 40 γραμμαρίων την ημέρα. Η προστατευτική δράση σταθεροποιήθηκε μεταξύ 40 και 60 γραμμαρίων, χωρίς επιπλέον οφέλη πάνω από αυτό το εύρος.
Η μελέτη αποκάλυψε επίσης ότι η γεωγραφία μπορεί να παίζει ρόλο στον προσδιορισμό της έκτασης της προστατευτικής δράσης. Η ομάδα διαπίστωσε ότι η προστατευτική δράση ήταν ιδιαίτερα αισθητή σε μελέτες από τη Βόρεια Αμερική και την Ασία, αλλά λιγότερο σαφής στην Ευρώπη ή την Αυστραλία.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι, ενώ η μελέτη αυτή δείχνει μια πολλά υποσχόμενη αντίστροφη σχέση μεταξύ της υψηλότερης πρόσληψης σταυρανθών λαχανικών και της συχνότητας εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου, τα ευρήματα πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή.
Μεθοδολογικοί περιορισμοί, όπως οι διαφορές στο σχεδιασμό της μελέτης και οι διακυμάνσεις στην αξιολόγηση της διατροφής, καθιστούν απαραίτητη την αναγνώριση των επιφυλάξεων που συνοδεύουν τα αποτελέσματα.
