Καινοτόμα φάρμακα που βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο κλινικών δοκιμών στο εξωτερικό, δυστυχώς παραμένουν απροσπέλαστα για ασθενείς στην Ελλάδα. Αιτία για την κατάσταση αυτή είναι οι ελάχιστες κλινικές μελέτες που διενεργούνται στη χώρα μας, ενώ η γραφειοκρατία και το νομοθετικό πλαίσιο δεν διευκολύνουν την εναλλακτική δυνατότητα πρώιμης πρόσβασης σε φάρμακα που μπορεί να είναι η μοναδική λύση για ασθενείς με καρκίνο.
Τα παραπάνω ανέφερε, μεταξύ άλλων, η Κορίνα Πατέλη-Bell, Πρόεδρος του Μη Κερδοσκοπικού Φορέα «FairLife-Φροντίδα και Πρόληψη για τον καρκίνο του πνεύμονα» κατά την ομιλία της στην επιστημονική διαδικτυακή ημερίδα με τίτλο «Κλινικές Μελέτες», που διοργάνωσε ο Σύλλογος Καρκινοπαθών – Εθελοντών – Φίλων – Ιατρών Κ.Ε.Φ.Ι. Αθηνών την Τρίτη 16 Φεβρουαρίου.
Η Κορίνα Πατέλη-Bell στο video της ομιλίας της αναφέρθηκε στη μάχη του συζύγου της με τον καρκίνο του πνεύμονα και στη μεγάλη προσπάθεια που καταβλήθηκε για να λάβει την καινοτόμο θεραπεία η οποία θα του προσέφερε μεγαλύτερες πιθανότητες να ζήσει. Όμως η προσπάθεια αυτή δεν απέδωσε, λόγω απουσίας της αντίστοιχης κλινικής μελέτης στη χώρα μας.
Η κ. Πατέλη-Bell ανέφερε ότι οι κλινικές μελέτες δεν οδηγούν μόνο στην ανάπτυξη των νέων θεραπειών , αλλά και προσφέρουν όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για την πρόληψη, διάγνωση και βαθύτερη κατανόηση μιας νόσου. Πολλές φορές αποτελούν την μοναδική «σανίδα σωτηρίας» για τους ασθενείς, διότι παρέχουν πρόσβαση σε νέες θεραπείες πολύ νωρίτερα από τη χρονική στιγμή που αυτές θα είναι διαθέσιμες στην αγορά. Δυστυχώς, όπως ανέφερε η κ. Πατέλη-Bell, οι ασθενείς χάνουν αυτήν την ευκαιρία είτε λόγω άγνοιας είτε γιατί δεν ενημερώθηκαν για τις κλινικές μελέτες και τη συμμετοχή τους σε αυτές. Είναι χαρακτηριστικό ότι ποσοστό μόλις 5% των ασθενών συμμετέχει σε κλινικές μελέτες στην Ελλάδα, παρόλο που η συμμετοχή σε αυτές είναι δωρεάν και δεν επιβαρύνουν το σύστημα Υγείας, αλλά αντιθέτως, εξοικονομούν πόρους, που ιδανικά μπορούν να αξιοποιηθούν για την κάλυψη των αναγκών του ΕΣΥ.
Η πρόεδρος του FairLife L.C.C. έκανε επίσης αναφορά και στο πρόγραμμα EPROPA, ένα Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα για Κλινικές Εξετάσεις Ασθενών με μεταστατικό Καρκίνο του Πνεύμονα. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα υποστήριξης, που προσφέρει σε ασθενείς τη δυνατότητα δωρεάν διενέργειας μοριακών εξετάσεων και πρόσβαση σε εξατομικευμένες θεραπείες στο πλαίσιο κλινικών μελετών σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στην περίπτωση που ο ασθενής διαμένει μακριά από τον τόπο διεξαγωγής των κλινικών μελετών, το πρόγραμμα EPROPA θα καλύψει τα έξοδα ταξιδιού και διαμονής για τον ίδιο και για έναν συνοδό του, προκειμένου να συμμετάσχει στην κλινική μελέτη που τον αφορά.
Η κ. Πατέλη-Bell τόνισε την αναγκαιότητα συντονισμένης δράσης των βασικών εταίρων μιας κλινικής μελέτης, δηλ. των φορέων του Εθνικού Συστήματος Υγείας, των φαρμακευτικών εταιρειών και της ιατρικής κοινότητας και πρόσθεσε ότι τα τελευταία χρόνια γίνονται σημαντικά νομοθετικά βήματα προς την επιτάχυνση των διαδικασιών έγκρισης και γενικότερα, στη διαμόρφωση πιο φιλικού περιβάλλοντος για την προσέλκυση κλινικών μελετών στην Ελλάδα. Παρ’ όλ’ αυτά, υπάρχει πολύς ακόμα δρόμος, καθώς η χώρα μας παραμένει αρκετά πίσω στον αριθμό των κλινικών μελετών, τόσο Φάσης ΙΙΙ αλλά και πρώιμων σταδίων Φάσης Ι και ΙΙ. Δεν αρκεί μόνο η πολιτική βούληση και μεμονωμένες νομοθετικές ρυθμίσεις, απαιτείται ο καλός συντονισμός όλων των εμπλεκόμενων φορέων (Υπουργείο, ΕΟΦ, ΥΠΕ, Νοσοκομείων, Επιτροπών Έγκρισης) ώστε να αποφεύγονται καθυστερήσεις και να αίρονται γραφειοκρατικές αγκυλώσεις. Είναι επίσης σημαντικό για τις θυγατρικές των πολυεθνικών φαρμακευτικών να επιδιώκουν να φέρουν στην Ελλάδα τα κλινικά τους προγράμματα, καθώς η χώρα διαθέτει πολύ έμπειρους ερευνητές και αξιόλογα επιστημονικά κέντρα και από τους καλύτερους ιατρούς παγκοσμίως.
Τέλος, είναι σημαντικό να τίθεται σε προτεραιότητα η ενημέρωση των ασθενών και η διαρκής επανεκπαίδευση του προσωπικού, η επένδυση σε διεθνείς συνεργασίες και σε δίκτυα κέντρων αριστείας, όπως και η πιστοποίηση της ποιότητας.
