Σ’ έναν κόσμο όπου το σεξ έχει γίνει βιομηχανία με υπερκέρδη η οποία ενδεχομένως έχει προκαλέσει κρίση στη σχέση του ανθρώπου με αυτήν την απολύτως φυσική πτυχή του, το Kamasutra φαντάζει ως ένα ξεπερασμένο εγχειρίδιο, όσο και αν έχει κοσμήσει από μάρκες προφυλακτικών μέχρι αρωματικά έλαια και άλλα εμπορικής αξία «συμπράγκαλα».
Οι ακαδημαϊκοί ωστόσο εξακολουθούν να έχουν πολύ ψηλά στη βιβλιογραφία τους αυτή τη «Βίβλο του σεξ», τόσο για την κοινωνιολογική της διάσταση όσο και για την συμβολή της , όταν ερμηνεύεται σωστά, στην ταλαιπωρημένη στην εποχή μας σεξουαλική υγεία.
Αυτό το «εκπληκτικά εξελιγμένο βιβλίο» - το οποίο ήταν ήδη γνωστό στην Ινδία σε μια «εποχή που οι Ευρωπαίοι κρέμονταν στα δέντρα, πολιτισμικά και σεξουαλικά μιλώντας» - είναι πολύ επίκαιρο σήμερα εκτιμά η Αμερικανίδα ινδολόγος Wendy Doniger, η οποία διδάσκει στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο και έχει γράψει σχεδόν μισή ντουζίνα βιβλία για τον Ινδουισμό.
Αντίδοτο στην βία
«Η βασική ψυχολογία του επαληθεύεται ξανά και ξανά, και το επίπεδο της σεξουαλικής βίας στον κόσμο μας απαιτεί ένα βιβλίο σαν αυτό που μας διδάσκει πώς να ελέγχουμε τη σκοτεινή πλευρά των σεξουαλικών παρορμήσεων και να σεβόμαστε τα συναισθήματα των σεξουαλικών μας συντρόφων. Ειδικότερα, προειδοποιεί τους άνδρες ενάντια ακριβώς στο είδος της ανεξέλεγκτης σεξουαλικότητας που πολύ συχνά εκφράζεται με βιασμούς. Επομένως, ναι, θεωρώ ότι είναι πολύ σχετικό με τον 21ο αιώνα», λέει χαρακτηριστικά.
Στην ινδική κοινωνία, η σεξουαλική ευχαρίστηση των γυναικών είναι συχνά αόρατη, θαμμένη κάτω από στρώματα πολιτισμικής σιωπής. Οι γυναίκες συχνά διδάσκονται να καταπιέζουν τις επιθυμίες τους, οι φωνές τους καταπνίγονται από τις παραδόσεις που δίνουν προτεραιότητα στις ανδρικές ανάγκες. Ωστόσο, σε αυτή ακριβώς τη χώρα γράφτηκε το Kamasutra.
Συνταγμένο στην αρχαία σανσκριτική γλώσσα τον 3ο αιώνα από τον Ινδό φιλόσοφο Vatsyayana, το Kamasutra είναι κάτι περισσότερο από ένα βιβλίο για τις σεξουαλικές στάσεις. Η λέξη «κάμα» σημαίνει αγάπη, σεξ, επιθυμία και ευχαρίστηση, ενώ η λέξη «σούτρα» μεταφράζεται ως πραγματεία. Το κείμενο διερευνά τις σχέσεις, την ηθική και τους κοινωνικούς κανόνες. Προσφέρει ένα πλαίσιο για αμοιβαίο σεβασμό και κατανόηση μεταξύ των συντρόφων.
Στο βιβλίο της Redeeming the Kamasutra του 2016 , η Doniger υποστηρίζει ότι ο Vatsyayana ήταν υπέρμαχος της ευχαρίστησης των γυναικών καθώς και ότι τόνιζε το δικαίωμά τους στην εκπαίδευση και την ελευθερία να εκφράζουν την επιθυμία τους. Μακριά από το να ενισχύει την ανδρική κυριαρχία, αρχικά τόνιζε τη σημασία της αμοιβαιότητας στην απόλαυση και της συναίνεσης. Παρουσιάζει το σεξ ως κοινή εμπειρία και όχι ως ανδρική κατάκτηση.
Η αντίληψη του Kamasutra ως ένα ανδροκεντρικό εγχειρίδιο για το σεξ μπορεί να εντοπιστεί στην πρώτη αγγλική μετάφρασή του από τον Sir Richard Burton το 1883.
Ο Βρετανός στρατιώτης και εξερευνητής, παρέλειψε ή τροποποίησε αποσπάσματα που τόνιζαν την αυτονομία των γυναικών. Μετατόπισε το ρόλο τους από ενεργούς συμμετέχοντες σε παθητικούς αποδέκτες της ανδρικής ευχαρίστησης.
Αντίθετα, μελετητές όπως ο Ganesh Saili έχουν υποστηρίξει ότι το Kamasutra αρχικά απεικόνιζε τις γυναίκες ως ισότιμους εταίρους στην οικειότητα. Σύμφωνα με το κείμενο, οι γυναίκες επικοινωνούσαν τις ανάγκες τους μέσω χειρονομιών, συναισθημάτων και λόγων, εξασφαλίζοντας ότι η απόλαυσή τους ήταν εξίσου πολύτιμη με εκείνη των ανδρών. Είναι σημαντικό ότι η συζήτηση έπαιζε κεντρικό ρόλο στην οικειότητα, ενισχύοντας την αναγκαιότητα της συναίνεσης της γυναίκας πριν από το σεξ.
Παρά την πλούσια αυτή ιστορία, η ινδική κοινωνία εξακολουθεί να καταπνίγει σε μεγάλο βαθμό τις συζητήσεις γύρω από τη γυναικεία σεξουαλικότητα. Η Ινδή σεξουαλική παιδαγωγός και δημοσιογράφος Leeza Mangaldas υποστηρίζει ότι η σεξουαλική ευχαρίστηση των γυναικών παραμένει ένα θέμα ταμπού, το οποίο «αστυνομεύεται» από τις πολιτισμικές προσδοκίες που υπαγορεύουν ότι οι γυναίκες πρέπει να παραμένουν σιωπηλές, υποταγμένες και σεξουαλικά ανενεργές πριν από το γάμο.
«Μανιφέστο» κατά της πατριαρχίας
Η κοινωνική επιστήμονας Deepa Narayan υποστηρίζει ότι αυτή η καταπίεση ξεκινά από το σπίτι. Τα κορίτσια συχνά διδάσκονται να αρνούνται το σώμα τους και να δίνουν προτεραιότητα στις ανδρικές επιθυμίες.
Ο έλεγχος αυτός επεκτείνεται στους πατριαρχικούς κοινωνικούς κανόνες που υποστηρίζουν την παρθενία ως αρετή για τις γυναίκες, ενώ δεν επιβάλλουν καμία τέτοια προσδοκία στους άνδρες. Το σεξ διαμορφώνεται ως κάτι που οι γυναίκες «δίνουν» παρά ως κάτι που βιώνουν. Η ευχαρίστηση θεωρείται δικαίωμα για τους άνδρες, αλλά απλώς μια δεύτερη σκέψη για τις γυναίκες. Το σεξ είναι για τους άνδρες αλλά για τις γυναίκες είναι μόνο για την δημιουργία μωρών.
Ωστόσο, το ίδιο το Kamasutra λέει μια διαφορετική ιστορία. Στην αρχική του μορφή, περιέγραφε τις γυναίκες ως ενεργούς συμμετέχοντες στην απόλαυσή τους και συνέκρινε τον αισθησιασμό τους με τη λεπτότητα των λουλουδιών - που απαιτούν φροντίδα, προσοχή και σεβασμό.
Η Sharha, υποψήφια διδάκτωρ στον Φεμινισμό στο Kamasutra στο Μητροπολιτικό Πανεπιστήμιο του Κάρντιφ υποστηρίζει ότι αυτό το κείμενο δεν αφορά μόνο το σεξ αλλά και τη σεξουαλική αυτονομία.
«Αμφισβητεί τους πατριαρχικούς κανόνες προωθώντας την ελευθερία των γυναικών να εκφράζουν τις επιθυμίες τους και να παίρνουν τον έλεγχο της απόλαυσής τους. Απορρίπτει την αντίληψη ότι η σεξουαλικότητα των γυναικών πρέπει να ρυθμίζεται ή να καταπιέζεται. Αντίθετα, υποστηρίζει την αμοιβαία ικανοποίηση και συναίνεση».
Η Doniger περιγράφει το Καμασούτρα ως φεμινιστικό κείμενο, αναφέροντας ότι δίνει έμφαση στις γυναίκες που επιλέγουν τους συντρόφους τους, εκφράζουν ελεύθερα τις επιθυμίες τους και εμπλέκονται σε ευχάριστες σεξουαλικές σχέσεις. Αναγνωρίζει την οικονομική ανεξαρτησία ως κρίσιμο παράγοντα για τη σεξουαλική αυτονομία των γυναικών. Η οικονομική ελευθερία συνδέεται με την ικανότητα προσωπικών επιλογών.
Τελικά, το Καμασούτρα αντιπροσωπεύει μια σύγκρουση μεταξύ της πατριαρχίας -όπου η σεξουαλικότητα των γυναικών ελέγχεται- και ενός οράματος σεξουαλικής ελευθερίας. Προσφέρει μια εναλλακτική αφήγηση, όπου η αποπλάνηση αφορά την αμοιβαία απόλαυση και όχι την ανδρική κυριαρχία. Οι διδασκαλίες του ενθαρρύνουν τις ανοιχτές συζητήσεις για την οικειότητα, επιτρέποντας στις γυναίκες να διεκδικήσουν ξανά τη φωνή τους στις σχέσεις.
Πηγές: BBC.COM, THE CONVERSATION.COM
