Ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του ανοσοποιητικού συστήματος των ανθρώπων που φτάνουν ή ξεπερνούν τα 110 χρόνια εντόπισαν ερευνητές από την Ιαπωνία. Πρόκειται για αυξημένη παρουσία μιας σπάνιας κατηγορίας κυττάρων του ανοσοποιητικού, τα κυτταροτοξικά CD4 Τ-λεμφοκύτταρα (CD4 CTLs), τα οποία μπορούν να καταστρέφουν καρκινικά κύτταρα.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Cell Reports, δείχνει ότι τα συγκεκριμένα κύτταρα αυξάνονται αναλογικά όσο μεγαλώνει η ηλικία και ενδέχεται να διαδραματίζουν ρόλο στη διατήρηση της υγείας του ανοσοποιητικού συστήματος σε εξαιρετικά προχωρημένη ηλικία.

«Η γήρανση του ανοσοποιητικού δεν είναι απλώς μια διαδικασία παρακμής», δήλωσε ο πρώτος συγγραφέας της μελέτης, Kosuke Hashimoto, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Οσάκα στην Ιαπωνία.

«Η αξιοσημείωτη αύξηση ορισμένων Τ-κυττάρων υποδηλώνει ότι, ακόμη και σε ακραία μεγάλη ηλικία, το ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να συνεχίζει να προσαρμόζεται στις προκλήσεις που σχετίζονται με τη γήρανση».

Περισσότερα κύτταρα όσο αυξάνεται η ηλικία

Οι ερευνητές ανέλυσαν δείγματα αίματος από 28 ενήλικες, τους οποίους χώρισαν σε τρεις ηλικιακές ομάδες: 70-99 ετών, 100-109 ετών και 110 ετών και άνω.

Το ποσοστό των CD4 CTLs αυξανόταν σταδιακά με την ηλικία. Η διάμεση αναλογία τους ήταν 4% στην πρώτη ομάδα, 9,6% στη δεύτερη και 17,6% στην ομάδα των ανθρώπων ηλικίας 110 ετών και άνω.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι η αύξηση των συγκεκριμένων κυττάρων ενδέχεται να ξεκινά περίπου στην ηλικία των 100 ετών. Ωστόσο, το φαινόμενο δεν περιοριζόταν αποκλειστικά στους αιωνόβιους, καθώς ένας από τους συμμετέχοντες κάτω των 100 ετών παρουσίασε το υψηλότερο ποσοστό CD4 CTLs.

«Τα CD4 CTLs είναι ένας άτυπος και σχετικά σπάνιος πληθυσμός Τ-κυττάρων», εξήγησε ο Hashimoto. «Επομένως, η σημαντική αύξησή τους στους υπεραιωνόβιους μπορεί να προσφέρει σημαντικές πληροφορίες για το πώς διατηρείται το ανοσοποιητικό σύστημα σε ακραία μεγάλη ηλικία».

Οι κλώνοι

Στη συνέχεια, οι ερευνητές εξέτασαν τους υποδοχείς των Τ-κυττάρων των συμμετεχόντων και διαπίστωσαν ότι η αύξηση των CD4 CTLs συνδέεται με τη λεγόμενη κλωνική επέκταση.

Όταν το ανοσοποιητικό σύστημα αντιμετωπίζει μια απειλή, συγκεκριμένα Τ-κύτταρα μπορούν να πολλαπλασιάζονται δημιουργώντας γενετικά παρόμοιους «κλώνους», ώστε να ενισχύεται η ανοσολογική απόκριση.

Στη μελέτη, ο πιο συχνός κλώνος αντιστοιχούσε κατά μέσο όρο στο 33,3% των CD4 CTLs. Σε έναν από τους αιωνόβιους συμμετέχοντες, ένας μόνο κλώνος αποτελούσε το 53,8% του συγκεκριμένου πληθυσμού κυττάρων.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το εύρημα αυτό μπορεί να υποδεικνύει πως το ανοσοποιητικό σύστημα των πολύ ηλικιωμένων ανθρώπων ανταποκρίνεται σε επίμονες ή επαναλαμβανόμενες ανοσολογικές προκλήσεις.

Κοινά χαρακτηριστικά με ασθενείς με καρκίνο

Οι επιστήμονες συνέκριναν στη συνέχεια τις αλληλουχίες των υποδοχέων των κυρίαρχων CD4 CTL κλώνων με δεδομένα από μια δημόσια βάση.

Εντόπισαν σχεδόν τρεις δωδεκάδες αντιστοιχίες σε ανθρώπους που είχαν διαγνωστεί με καρκίνο, μεταξύ άλλων καρκίνο του πνεύμονα, του μαστού και του ήπατος.

Κανένας από τους αιωνόβιους και υπεραιωνόβιους που συμμετείχαν στη μελέτη δεν είχε διαγνωστεί με τους συγκεκριμένους καρκίνους. Για τον λόγο αυτό, οι ερευνητές θεωρούν ότι η επέκταση των CD4 CTLs μπορεί να αντανακλά πρώιμες ανοσολογικές αποκρίσεις απέναντι σε πιθανές καρκινικές απειλές.

«Ορισμένα CD4 CTLs μπορεί να αναγνωρίζουν στόχους που σχετίζονται με τον καρκίνο, αν και οι ακριβείς στόχοι τους παραμένουν άγνωστοι», ανέφερε ο Hashimoto.

Δεν αποδεικνύεται ότι προστατεύουν από τον καρκίνο

Παρά τα ενδιαφέροντα ευρήματα, οι ερευνητές τονίζουν ότι τα αποτελέσματα είναι προκαταρκτικά.

Η μελέτη εξέτασε Τ-κύτταρα που κυκλοφορούν στο αίμα και δεν αποδεικνύει ότι η αυξημένη παρουσία CD4 CTLs προστατεύει από την εμφάνιση καρκίνου ή ότι συμβάλλει άμεσα στο να ζει κάποιος περισσότερο.

Το επόμενο βήμα της ερευνητικής ομάδας είναι να μελετήσει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν τα συγκεκριμένα κύτταρα στους ανθρώπινους ιστούς.

«Καθώς γερνάμε, τα μη φυσιολογικά κύτταρα, συμπεριλαμβανομένων των γερασμένων και των καρκινικών κυττάρων, γίνονται ολοένα συχνότερα», δήλωσε ο Hashimoto.

«Τα ευρήματά μας υποδηλώνουν ότι η ανοσολογική προσαρμογή σε αυτές τις αλλαγές μπορεί να συμβάλλει στην εξαιρετική μακροζωία».

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο το ανοσοποιητικό σύστημα προσαρμόζεται στην ακραία γήρανση θα μπορούσε μελλοντικά να προσφέρει νέα στοιχεία για τους μηχανισμούς που προστατεύουν τον οργανισμό από ασθένειες που εμφανίζονται συχνότερα σε μεγαλύτερες ηλικίες.