Όταν ακούμε τη λέξη κόμικ, συνήθως μας έρχονται στο μυαλό οι σούπερ ήρωες με τους οποίους μεγαλώσαμε. Είναι αλήθεια ότι τα κόμικ, παραδοσιακά είναι παραμύθια επιστημονικής φαντασίας με σαγηνευτικό οπτικό περιεχόμενο. Από τη δημιουργία τους, όμως, το 1920, μέχρι και σήμερα έχουν προσαρμοστεί σε περιεχόμενα μη επιστημονικής φαντασίας.
Τα σημερινά κόμικ χρησιμοποιούνται όλο και πιο συχνά για να εκπαιδεύσουν και να επηρεάσουν συμπεριφορές. Τα κόμικ μπορούν να υποστηρίξουν πληροφορίες για την υγεία - ένας τομέας που ονομάζεται γραφική ιατρική. Μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν ως εκπαιδευτικό εργαλείο όταν έχουμε να κάνουμε με περιβαλλοντικά ζητήματα (eco-comics).
Γραφική ιατρική
Τα κόμικ που συνήθως εξηγούν θεραπείες υγείας και πολύπλοκες ιατρικές διαδικασίες μπορούν να βελτιώσουν το σωματικό και πνευματικό αλφαβητισμό και να βοηθήσουν τους ανθρώπους να λάβουν τις θεραπείες τους. Μπορούν επίσης να βοηθήσουν στη μείωση του άγχους σε ασθενείς πριν το χειρουργείο.
Παρέχοντας προσβάσιμες πληροφορίες και συμβουλές για την υγεία, τα κόμικ μπορούν να ενθαρρύνουν τους ανθρώπους να ελέγχουν πιο τακτικά την υγεία τους, κάτι που θα τους βοηθήσει να αποφύγουν χρόνιες ασθένειες. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, επίσης, τα κόμικ έχουν αξιοποιηθεί για την κατανόηση του τρόπο συμπεριφοράς της COVID-19.
Οι ερευνητές υγείας πιστεύουν ότι τα κόμικς όχι μόνο παρέχουν ένα πιο προσιτό μέσο για τη διάδοση σημαντικών πληροφοριών για τη δημόσια υγεία, αλλά ότι οι αναγνώστες μπορούν να ταυτιστούν και να αναπτύξουν συμπόνοια για τους χαρακτήρες των κόμικ. Αυτό μπορεί να επηρεάσει τις αντιλήψεις τους για τον κίνδυνο για την υγεία. Με τη σειρά τους, μπορεί να τείνουν να μιμούνται τη συμπεριφορά αυτών των χαρακτήρων (μια έννοια που ονομάζεται μοντελοποίηση) εάν η παρατηρούμενη συμπεριφορά έχει ως αποτέλεσμα ένα ευνοϊκό αποτέλεσμα.
Υπάρχει επίσης μια σταθερή ανάπτυξη των κόμικς που χρησιμοποιούνται για να μεταφέρουν τις εμπειρίες των ασθενών από χρόνιες σωματικές ασθένειες και συνθήκες ψυχικής υγείας. Αυτά τα κόμικς παρέχουν έναν πόρο για άλλους που αντιμετωπίζουν παρόμοιες προκλήσεις υγείας, επικυρώνοντας εμπειρίες όπως ο φόβος, η αβεβαιότητα και η απομόνωση και παρουσιάζοντας συμβουλές και λύσεις μέσω της αφήγησης.
Τα κόμικς που απεικονίζουν την εμπειρία της ασθένειας μπορούν επίσης να βοηθήσουν τους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης να συμπάσχουν με τους ασθενείς τους, γεγονός που μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα της φροντίδας που παρέχουν.
Ένα κόμικ ειδικά για διαβητικούς
Η Έμα Μπέρι, Λέκτορας Ψυχολογίας της Υγείας στο Πανεπιστήμιο Queen's Μπέλφαστ, πρόσφατα έγραψε ένα κόμικ που ονομάζεται «Diabetes Cyberspace» μαζί με έναν κωμικό καλλιτέχνη και μια ομάδα νέων που ζουν με διαβήτη τύπου 1 από το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιρλανδία και τη Δανία. Η ιστορία του κόμικ εμπνεύστηκε από θέματα που δημιουργήθηκαν μέσω συνεντεύξεων με αυτούς τους νέους ανθρώπους. Το κόμικ αφηγείται την ιστορία ενός νεαρού ατόμου με διαβήτη τύπου 1 και τον αντίκτυπο που έχει το περιεχόμενο των social media που σχετίζεται με τον διαβήτη στην ψυχική του ευημερία.
Το κόμικ προορίζεται να χρησιμοποιηθεί ως εκπαιδευτικό μέσο για να μεταφέρει μερικές από τις προκλήσεις που βιώνουν οι νέοι με διαβήτη τύπου 1. Παρέχει επίσης συμβουλές για να βοηθήσει τους νέους με την πάθηση να αντιμετωπίσουν «ενοχλητικό» περιεχόμενο στο διαδίκτυο.
Η έρευνα έχει αποδείξει τα πιθανά οφέλη των κόμικς ως εργαλεία επικοινωνίας στους τομείς της σωματικής και ψυχικής υγείας. Αλλά τα περισσότερα από τα υπάρχοντα στοιχεία για τα κόμικς είναι υποθετικά, βασισμένα σε θεωρητικές μελέτες (όπου οι ερευνητές παρατηρούν και αναλύουν το περιεχόμενο του κόμικ) και μικρές ποιοτικές μελέτες.
Με την έλλειψη εμπειρικών μελετών που εξετάζουν την αποτελεσματικότητα των κόμικς, είναι δύσκολο να κατανοήσουμε το μέγεθος του αντικτύπου τους.
Στόχος είναι το κόμικ Diabetes Cyberspace να αξιολογηθεί για να διερευνθεί η αποτελεσματικότητά του ως εκπαιδευτικό εργαλείο για νέους με διαβήτη τύπου 1 και τους φροντιστές τους και με τη σειρά του να καλύψει αυτό το κενό γνώσης.
Οικολογικά κόμικς
Τα κόμικς έχουν επίσης χρησιμοποιηθεί για την ενίσχυση της μάθησης σχετικά με περιβαλλοντικά ζητήματα. Όπως και με τη γραφική ιατρική, το σώμα των αποδεικτικών στοιχείων που διερευνούν την ικανότητα των οικολογικών κόμικς να επηρεάζουν τις περιβαλλοντικές στάσεις και συμπεριφορές είναι πολύ μικρό.
Αλλά η πρόσφατη χρήση ενός οικολογικού κόμικ στα δημοτικά σχολεία της ανατολικής Αφρικής έδειξε θετικά αποτελέσματα. Ερωτηματολόγια ανέφεραν ότι τα παιδιά είχαν ενισχύσει τις γνώσεις διατήρησης της φύσης αμέσως μετά την έκθεσή τους στο κόμικ.
Σε άλλες έρευνες, ένα κόμικ που απεικόνιζε πιο βιώσιμους τρόπους διάθεσης των αποβλήτων είχε ως αποτέλεσμα σημαντικές βελτιώσεις στις συνήθειες διάθεσης αποβλήτων μεταξύ των ανθρώπων στη Νιγηρία. Παρέχοντας πληροφορίες με πιο προσιτό τρόπο, οι μελέτες αυτές αναδεικνύουν τη δυνατότητα των οικολογικών κόμικς να αυξήσουν τον περιβαλλοντικό αλφαβητισμό και να προωθήσουν τη διατήρηση της φύσης.
ΠΗΓΗ: theconversation
