Σύμφωνα με επιστημονικό φορέα των Η.Π.Α. «τα φαρμακευτικά μανιτάρια είναι μανιτάρια που χρησιμοποιούνται ως φάρμακο», ενώ οι λειτουργίες τους ξεπερνούν τις 130, όπως αναφέρει και ο αρχισυντάκτης στο σχετικό Επιστημονικό Περιοδικό. Υπάρχουν 200 και πλέον καταχωρημένες κλινικές δοκιμές, χωρίς να συνεκτιμηθούν όλα τα βιοενεργά συστατικά τους, σύμφωνα με τον κ. Ιωάννη Κιούση, Στέλεχος Διατροφής & Διαιτολογίας.
Στο παρόν άρθρο θα δούμε τα οφέλη τους σε γνωστική λειτουργία, σωματικό βάρος, ύπνο, διαταραχές διάθεσης και θυρεοειδή.
1. Γνωστική λειτουργία
α. Συμπτώματα εμμηνόπαυσης: Γνωστικά ελλείμματα έχουν περιγραφεί κατά την μεταβατική περίοδο. Η εγκεφαλική ομίχλη (προβλήματα μνήμης, συγκέντρωσης και εστίασης) είναι συχνή και συνδέεται με την σοβαρότητα ορισμένων συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης.
β. Πώς βοηθούν τα φαρμακευτικά μανιτάρια: Αποτελούν εδραιωμένους υποψήφιους παράγοντες για την υγεία του εγκεφάλου. Για παράδειγμα, μελέτες έχουν δείξει:
- βελτίωση στις γνωστικές ικανότητες και στην γνωστική λειτουργία σε μεσήλικες, ενώ βοηθούν με τα γνωστικά ελλείμματα
- βελτίωση στην μνήμη, καθώς και σε καλύτερη εστίαση και εγρήγορση.
Επίσης, είναι γνωστά για την νευροτροφική τους δράση (19). Η σύγχρονη έρευνα δείχνει ότι προάγουν τόσο την αναγέννηση των νεύρων και των νευρώνων, όσο και την ανάπτυξη και επούλωση τους. Οι νευροπροστατευτικές δράσεις συμπεριλαμβάνουν τις εξής: μειώνουν τη νευροφλεγμονή και τη νευροτοξικότητα, προστατεύουν την νευροαγγειακή ακεραιότητα, υποστηρίζουν τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό, ενισχύουν τη νευρογένεση, και διεγείρουν την σύνθεση νευροτροφινών.
Η υψηλή αποτελεσματικότητα τους στην γνωστική λειτουργία επιβεβαιώνεται και από τα οφέλη σε ανθρώπους με ήπια γνωστική εξασθένηση και πρώιμο αλτσχάιμερ .
Κλινικές μελέτες: Σε 12 εβδομάδες εμποδίζουν την εξασθένιση των γνωστικών λειτουργιών και επιπρόσθετα τις βελτιώνουν. Μάλιστα, τα οφέλη σε χρόνο αντίδρασης, μνήμη εργασίας και σύνθετη προσοχή έχουν παρατηρηθεί ακόμα και εντός 2 ωρών.
2. Σωματικό βάρος
α. Συμπτώματα εμμηνόπαυσης: Επιβράδυνση μεταβολισμού, επιπτώσεις στον έλεγχο της όρεξης και στην γκρελίνη, την ορμόνη της πείνας.
β. Πώς βοηθούν τα φαρμακευτικά μανιτάρια: Εμφανίζουν οφέλη στην διαχείριση του βάρους διότι έχουν πλήθος ιδιοτήτων κατά της παχυσαρκίας. Ενδεικτικά:
- βοηθούν, επιταχύνουν και βελτιώνουν τον μεταβολισμό
- επιδρούν στον έλεγχο της όρεξης και της γκρελίνης
- μειώνουν την περιφέρεια της μέσης και την κοιλιακή παχυσαρκία
Κλινική μελέτη: Συγκρινόμενα με γνωστό φάρμακο, τα φαρμακευτικά μανιτάρια είχαν υπερδιπλάσια αποτελεσματικότητα: απώλεια 14 κιλών σε 6 μήνες (49).
3. Ύπνος
α. Συμπτώματα εμμηνόπαυσης: μειωμένη διάρκεια ύπνου (50), αυξημένες διαταραχές ύπνου, όπως αϋπνία και νυχτερινές αφυπνίσεις
β. Πώς βοηθούν τα φαρμακευτικά μανιτάρια: Ευεργετούν την ποιότητα και την ποσότητα του ύπνου, επιδρώντας σε κεντρικούς και περιφερικούς μηχανισμούς. Σε αντίθεση με τα φάρμακα που επιδρούν συνήθως σε 1 υποδοχέα, τα φαρμακευτικά μανιτάρια επιδρούν πολλαπλώς.
Διαθέτουν βιοενεργά συστατικά με ηρεμιστικές/υπνωτικές δράσεις ενώ αποτελούν και πηγή μελατονίνης.
Κλινικές μελέτες: Αύξησαν την συνολική διάρκεια ύπνου, μειώνοντας σχεδόν 40% τις αφυπνίσεις. H ευεργετική δραση τους έχει παρατηρηθεί και σε 100 ασθενείς με αϋπνία, ενώ η θεραπευτική επίδραση τους έχει ελεγχθεί και στην αϋπνία λόγω νευρασθένειας.
Άλλη μελέτη έδειξε ότι σε 8 εβδομάδες μείωσαν τις διαταραχες ύπνου, βελτιώνοντας την ποιότητα της νυχτερινής ανάπαυσης. Μελέτη σε φοιτήτριες που ετοιμάζονταν για την εξεταστική, βελτίωσε την ποιότητα του ύπνου σε 4 εβδομάδες.
Τα οφέλη τους στον ύπνο υποστηρίζονται από αρκετές ακόμα πηγές, το οποίο συνηγορεί περαιτέρω στην χρήση τους ως βοηθήματα ύπνου για πρόληψη αλλά και αντιμετώπιση της αϋπνίας.
Όλα αυτά τα στοιχεία δεν έχουν περάσει απαρατήρητα: ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε πριν λίγες ημέρες τα χαρακτηρίζει ως «φυσική εναλλακτική για την αϋπνία», σημειώνοντας ότι ασκούν μία σειρά από αξιοσημείωτες ηρεμιστικές/υπνωτικές επιδράσεις.
4. Διαταραχές διάθεσης
α. Συμπτώματα εμμηνόπαυσης: Αισθήματα άγχους ή κατάθλιψηςμπορεί να εμφανιστούν κατά την εμμηνόπαυση, επηρεάζοντας την ψυχολογική ευεξία και την ποιότητα ζωής.
β. Πώς βοηθούν τα φαρμακευτικά μανιτάρια: Έχουν ερευνηθεί για την αντικαταθλιπτική δράση τους και, όπως φαίνεται και στις παρακάτω ανθρώπινες μελέτες, σταθεροποιούν την διάθεση.
Κλινικές μελέτες: Τρεις μελέτες 4 εβδομάδων έδειξε ότι οφέλη σε κατάθλιψη, άγχος, αίσθημα αναστάτωσης και εκνευρισμού, καθώς και στην ζωτικότητα και στην ευεξία. Μελέτη 8 εβδομάδων επιβεβαίωσε τα οφέλη σε κατάθλιψη, άγχος, καθώς και τις διαταραχές διάθεσης που οφείλονται σε ανησυχία. Κλείνοντας, ιατρός αναφέρει την περίπτωση ασθενούς, όπου με τα φαρμακευτικά μανιτάρια αντικατέστησε τα αντικαταθλιπτικά σε 6 μήνες. Αυτό ίσως να ξαφνιάζει αλλά ομάδα επιστημόνων αναφέρει ότι τα φαρμακευτικά μανιτάρια μιμούνται, σε κάποιο βαθμό, τους μηχανισμούς δράσης των αντικαταθλιπτικών.
5. Θυρεοειδής
Είναι σύνηθες οι γυναίκες που διέρχονται την εμμηνόπαυση να έχουν και υπολειτουργικό θυρεοειδή. Βέβαια, εδώ να αναφερθεί ότι ο υπερθυρεοειδισμός και η εμμηνόπαυση έχουν παρόμοια συμπτώματα.
Οι ευεργετικές επιδράσεις των φαρμακευτικών μανιταριών, άμεσες και έμμεσες, υποστηρίζονται από μελέτες, τοποθετήσεις επαγγελματιών Υγείας από το Γερμανικό Ινστιτούτο και το Αμερικανικό Βοτανικό Συμβούλιο (109).
Κλινική μελέτη έδειξε ευεργετικές δράσεις στα αυτοάνοσα του θυρεοειδούς, βελτιώνοντας τους συναφείς δείκτες, με τα οφέλη να ξεκινούν από την 4η εβδομάδα.
Συμπερασματικά μπορούμε να τονίσουμε τα εξής:
- Η εμμηνόπαυση δεν αποτελεί πάθηση αλλά μια φυσική εξέλιξη στο όμορφο ταξίδι της ζωής
- Τα φαρμακευτικά μανιτάρια δεν υποκαθιστούν τον/την Ιατρό. Ωστόσο, ενισχύουν ουσιαστικά το έργο τους
- Η εξατομίκευση είναι το κλειδί διότι κάθε γυναίκα είναι μοναδική, με διαφορετικές ανάγκες
- Η σωστή χρήση απαιτεί καθοδήγηση από επαγγελματίες Υγείας, ιδανικά με εμπειρία στα φυσικά σκευάσματα
- Η ενημέρωση είναι δύναμη: όταν γνωρίζουμε τις διαθέσιμες επιλογές, είμαστε σε θέση να διαχειριστούμε την εμμηνόπαυση με αυτοπεποίθηση, ισορροπία και αρμονία!
