Η μελέτη, που δόθηκε στη δημοσιότητα ενόψει της Παγκόσμιας Ημέρας Καρκίνου (4 Φεβρουαρίου), εκτιμά ότι περίπου 7,1 εκατομμύρια νέα περιστατικά καρκίνου το 2022 συνδέονταν με παράγοντες κινδύνου που είναι ανατρέψιμοι.

Οι βασικές αιτίες που μπορούν να αποφευχθούν

Η ανάλυση εξετάζει 30 αποτρέψιμους παράγοντες, όπως:

• το κάπνισμα
• η κατανάλωση αλκοόλ
• ο υψηλός δείκτης μάζας σώματος
• η σωματική αδράνεια
• η ατμοσφαιρική ρύπανση
• η υπεριώδης ακτινοβολία
• και, για πρώτη φορά σε παγκόσμια ανάλυση, εννέα λοιμώξεις που προκαλούν καρκίνο

Με βάση δεδομένα από 185 χώρες και 36 τύπους καρκίνου, το κάπνισμα αναδεικνύεται ως ο κυριότερος παράγοντας πρόληψης, υπεύθυνος για το 15% των νέων περιστατικών καρκίνου παγκοσμίως, ακολουθούμενο από τις λοιμώξεις (10%) και την κατανάλωση αλκοόλ (3%).

Οι πιο συχνοί καρκίνοι που μπορούν να προληφθούν

Τρεις τύποι καρκίνου -πνεύμονα, στομάχου και τραχήλου της μήτρας- αντιπροσώπευαν σχεδόν το ήμισυ όλων των περιστατικών που μπορούν να προληφθούν παγκοσμίως, τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες.

• Ο καρκίνος του πνεύμονα συνδέεται κυρίως με το κάπνισμα και τη ρύπανση του αέρα
• Ο καρκίνος του στομάχου αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στη λοίμωξη από Helicobacter pylori
• Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας προκαλείται σχεδόν αποκλειστικά από τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV)

Διαφορές ανά φύλο και περιοχή

Το ποσοστό των καρκίνων που είναι δυνατό να προληφθούν ήταν σημαντικά υψηλότερο στους άνδρες (45%) σε σύγκριση με τις γυναίκες (30%).

• Στους άνδρες, το κάπνισμα ευθύνεται για το 23% των νέων περιστατικών
• Στις γυναίκες, οι λοιμώξεις αποτελούν την κύρια αιτία (11%), ακολουθούμενες από το κάπνισμα (6%) και την παχυσαρκία (3%)

Παράλληλα, παρατηρούνται έντονες γεωγραφικές διαφορές, με τα υψηλότερα ποσοστά καρκίνων που είναι δυνατόν να προληφθούν στους άνδρες στην Ανατολική Ασία (57%) και τα χαμηλότερα στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική (28%).

Η πρόληψη ως βασικό όπλο κατά του καρκίνου

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η αντιμετώπιση αυτών των παραγόντων κινδύνου —μέσω ισχυρών αντικαπνιστικών πολιτικών, περιορισμού του αλκοόλ, εμβολιασμών κατά του HPV και της ηπατίτιδας Β, καθαρότερου αέρα, ασφαλέστερων χώρων εργασίας και υγιεινότερων συνηθειών ζωής— μπορεί να μειώσει δραστικά το παγκόσμιο φορτίο του καρκίνου.

Όπως υπογραμμίζει ο ΠΟΥ, η επένδυση στην πρόληψη όχι μόνο σώζει ζωές, αλλά μειώνει και το μακροπρόθεσμο κόστος υγείας, βελτιώνοντας συνολικά την ποιότητα ζωής των πληθυσμών.