Ο καρκίνος εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη, με τις προβλέψεις να δείχνουν περαιτέρω αύξηση των κρουσμάτων τα επόμενα χρόνια. Υπολογίζεται ότι 1,3 εκατομμύρια ζωές χάθηκαν λόγω καρκίνου στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) το 2022. Οι νέες διαγνώσεις καρκίνου προβλέπεται να αυξηθούν κατά περίπου 18% και οι θάνατοι από καρκίνο κατά 26% έως το 2040. Πρόσφατες εκτιμήσεις δείχνουν ότι το συνολικό κόστος του καρκίνου στην ΕΕ υπερβαίνει τα 93 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.
Απαντώντας σε αυτήν την πραγματικότητα και με αφορμή την 4η Φεβρουαρίου, Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου, κυκλοφόρησε η 5η έκδοση του Ευρωπαϊκού Κώδικα κατά του Καρκίνου, που υπενθυμίζει ότι η πρόληψη παραμένει το ισχυρότερο όπλο μας. Ο Ευρωπαϊκός Κώδικας κατά του Καρκίνου αποτελεί μια μακροχρόνια πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και προτείνει μια σειρά δράσεων και παρεμβάσεων που μπορεί να υιοθετήσει ο καθένας για να συμβάλει στην πρόληψη του καρκίνου.
Η 5η έκδοσή του, βασισμένη σε τεκμηριωμένα επιστημονικά δεδομένα, δεν απευθύνεται πλέον μόνο στους πολίτες, αλλά για πρώτη φορά καλεί και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να αναλάβουν ενεργό ρόλο, διαμορφώνοντας συνθήκες που διευκολύνουν τις υγιεινές επιλογές και μειώνουν τον κίνδυνο καρκίνου σε επίπεδο πληθυσμού.
Περιλαμβάνει 14 συστάσεις, που μπορεί να συμβάλλουν στην πρόληψη του καρκίνου και όπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής Θεραπευτικής - Αιματολογίας - Ογκολογίας, διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής - Νοσοκομείο Αλεξάνδρα και τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ Θάνος Δημόπουλος «η ευρεία υιοθέτηση αυτών των οδηγιών είναι ιδιαίτερα σημαντική δεδομένου ότι τουλάχιστον 40% των καρκίνων μπορεί να προληφθούν. Επιπλέον, πολλά χρόνια νοσήματα (σακχαρώδης διαβήτης, στεφανιαία νόσος, αρτηριακή υπέρταση, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, κ.λπ.) συνδέονται με παρόμοιους παράγοντες κινδύνου με αυτούς του καρκίνου. Επομένως, το όφελος μπορεί να είναι πολλαπλασιαστικό».
Οι 14 τρόποι που συμβάλλουν στην πρόληψη του καρκίνου
1. Κάπνισμα
Μην καπνίζετε. Μην χρησιμοποιείτε καπνό σε οποιαδήποτε μορφή, ούτε προϊόντα ατμίσματος. Αν καπνίζετε, πρέπει να το κόψετε.
Προς αυτή την κατεύθυνση μπορεί να βοηθήσουν εξειδικευμένα κέντρα διακοπής καπνίσματος.
2. Έκθεση στον καπνό άλλων ανθρώπων
Διατηρήστε το σπίτι και το αυτοκίνητό σας απαλλαγμένα από καπνό.
3. Υπερβολικό βάρος και παχυσαρκία
• Περιορίστε τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε θερμίδες, ζάχαρη, λίπος και αλάτι.
• Περιορίστε τα ποτά με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη. Πίνετε κυρίως νερό και ποτά χωρίς ζάχαρη.
• Περιορίστε τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα.
4. Σωματική δραστηριότητα
Να είστε σωματικά δραστήριοι στην καθημερινή σας ζωή. Περιορίστε το χρόνο που περνάτε καθισμένοι.
5. Διατροφή
Τρώτε δημητριακά ολικής αλέσεως, λαχανικά, όσπρια και φρούτα ως κύριο μέρος της καθημερινής σας διατροφής. Περιορίστε το κόκκινο κρέας και αποφύγετε τα επεξεργασμένα κρέατα.
6. Αλκοόλ
Αποφύγετε τα αλκοολούχα ποτά.
7. Θηλασμός
Θηλάστε το μωρό σας για όσο το δυνατόν περισσότερο.
8. Έκθεση στον ήλιο
Αποφύγετε την υπερβολική έκθεση στον ήλιο, ειδικά για τα παιδιά.
Χρησιμοποιήστε αντηλιακή προστασία συνεχώς.
Δεν ενδείκνυται η χρήση σολάριουμ.
9. Παράγοντες που προκαλούν καρκίνο στην εργασία
Ενημερωθείτε για τους παράγοντες που προκαλούν καρκίνο στην εργασία και ζητήστε από τον εργοδότη σας να σας προστατεύσει από αυτούς.
Ακολουθείτε πάντα τις οδηγίες υγείας και ασφάλειας στον χώρο εργασίας σας.
10. Ραδόνιο (αέριο) σε εσωτερικούς χώρους
Ενημερωθείτε για τα επίπεδα ραδονίου στην περιοχή σας, ελέγχοντας τον τοπικό χάρτη ραδονίου. Ζητήστε επαγγελματική βοήθεια για να μετρήσετε τα επίπεδα στο σπίτι σας και, αν είναι απαραίτητο, να τα μειώσετε.
11. Ατμοσφαιρική ρύπανση
• Χρησιμοποιείτε τα μέσα μαζικής μεταφοράς αντί να χρησιμοποιείτε αυτοκίνητο.
• Προσπαθείτε να περπατάτε ή να κάνετε ποδήλατο επιλέγοντας διαδρομές με
χαμηλή κυκλοφορία.
• Διατηρείτε το σπίτι σας ελεύθερο από καπνό, αποφεύγοντας την καύση υλικών όπως άνθρακα ή ξύλο.
• Υποστηρίζετε πολιτικές που βελτιώνουν την ποιότητα του αέρα.
12. Καρκινογόνες λοιμώξεις
• Εμβολιάστε τα κορίτσια και τα αγόρια κατά του ιού της ηπατίτιδας Β και του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV).
• Εξετάσεις και θεραπεία για τους ιούς της ηπατίτιδας Β και C, τον ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (HIV) και το Helicobacter pylori, όπως συνιστάται στη χώρα σας.
13. Ορμονική θεραπεία υποκατάστασης
Εάν αποφασίσετε να ακολουθήσετε ορμονική θεραπεία υποκατάστασης (για τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης) μετά από διεξοδική συζήτηση με τον γιατρό σας, περιορίστε τη χρήση της στο ελάχιστο δυνατό χρονικό διάστημα.
14. Οργανωμένα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο
• Καρκίνο του εντέρου: άνδρες και γυναίκες 50-69 ετών
• Καρκίνο του μαστού: γυναίκες 45 - 74 ετών
• Καρκίνο του τραχήλου της μήτρας: γυναίκες 21 - 65 ετών
• Καρκίνο του πνεύμονα (άνδρες και γυναίκες 50-80 ετών, νυν ή πρώην καπνιστής
